|
اين الياف از بذر ( دانه ) تنه ، شاخه و برگهاو و يا از ميوه هاي گياهان تهيه مي گردد .
تعداد الياف گياهي در دنيا بيشتر از او هزار مي باشد . فقط بعضي از اين الياف گياهي بخاطر اهميت اقتصاديشان و احتياجات منطقه هنوز هم مورد استفاده قرار مي گيرند .
الياف گياهي با توجه به وجود آنها در ارگانهاي مختلف گياه :
1- الياف دانه ( بذر ، تخم ): پنبه
2- الياف تنه و شاخه ( كتان ، كنف )
3- الياف برگ
( sisal-abaca si)
4- الياف ميوه ( ليف گردوي هندوستان ،ليف كدو ) تقسيم بندي مي گردند
1- الياف بذر ( دانه )
پنبه : امروزه الياف پنبه در صنايع نخ ، بافتني ، پارچه هاي پشمي و كتاني ، به عنوان اثاثيه پركن لوازم خانه مثل لحاف ، تشك و متكا ، به عنوان پس مانده الياف و تكه هاي طناب يا پارچه كه توي متكا و تشك و غيره پر مي كنند ، ابريشك دست ساخت ، باروت بدون دود ، ورنيك ، جلا ، پوست يا چرم دست ساز ، و صنايع سلولزي مورد استفاده قرار مي گيرد .از دانه هاي پنبه هم چنين در توليد روغن نباتي ، صابون ، ساخت رنگهاي روغني ، مشمع ، خمير كاغذ و از تفاله آن به عنوان خوراك حيوان و كود استفاده مي شود .
پنبه در تركيه در مناطق چوكواووا ، درياي مديترانه ، و اژه بطور گسترده توليد مي شود .
الياف پنبه
هنگام درو بوسيله دست يا دستگاه به دانه هايش چسبيده است كه بوسيله روشي كه پنبه پاك كني نام دارد الياف را تميز كرده و به شكل مورد استفاده در مي آورند .
پنبه در اقتصاد كشورمان جايگاه مهمي را اشغال كرده است . نخ و بافتني و البسه هاي پنبه اي علاوه بر اينكه در داخل كشور مورد استفاده قرار مي گيرد بخارج نيز صادر مي گردد . بخاطر اينكه رنگ پنبه طبيعي كاملا سفيد نمي باشد بوسيله آهك و آب ژاول آن را به شكل و حالت مورد استفاده در مي آورند . به سبب داشتن خصوصيات رنگ پذيري خوب قابليت بالاي چاپ طرح و گرفتن رطوبت كافي و شستشو ، و قابليت جوشاندن ترجيح داده مي شود كه در صنايع نساجي به طور گسترده مورد استفاده قرار گيرد . پارچه هاي بافته شده از پنبه براي لباس زير ايده آل مي باشد ، علاوه بر اين به عنوان دكور و توليد پارچه هاي البسه اي ، آستري رختخواب ، لحاف ، چادر ، روميزي و حوله مورد استفاده قرار مي گيرد .
2- الياف تنه و ساقه : الياف تنه كه به آن الياف ‹‹باست ›› نيز گفته ميشود در تنه بعضي از گياهان وجود دارد زماني كه گياه به حد معيني از رشد برسد از قسمتهاي پوست و بافتهاي چوبي جدا و تهيه مي گردد . الياف اين گروه ،كتان ، كنف و jut و rami مي باشد .
كتان :
كتان كه از گياه يكساله بدست مي آيد ، دو نوع است :كتان روغن و كتان ليف . در اين گياه برگها به تنه چسبيده است . به قسمتي كه بين شروع ساقه و نزديكترين قسمت به خاك قرار دارد ‹‹ طول دسته تكنيك ›› مي گويند . در موقع درو با دست و يا با دستگاه و زماني كه گياه به حد رشد كامل مي رسد كيفيت الياف پائين و توليد روغن بيشتر مي شود . گياه كتان را بعد از درو شدن بصورت دسته اي يا
بسته اي خشك مي كنند ، بدينوسيله الياف از گياه خشك شده با روش مكانيكي و يا در معرض
حوض قرار دادن جدا مي گردد .
( زماني كه گياه در حوض قرار داده مي شود باكتريها پكتين را تكه تكه كرده توده هاي الياف از قسمت چوبي گياه به آساني جدا مي گردند )در بين الياف تنه الياف كتان بيشترين مقاومت را دارد .
رنگ الياف كتان طبيعي خاكستري متمايل به زرد و يا گندمگون است . زماني كه الياف كتان را سفيد مي كنند براق و نرم مي شود ، گرما را تقريبا منتقل مي كند و نسبت به پنبه هوا را كمتر جذب مي كند . به اين علت قابليت گرما دهي آن به بدن كمتر است . رنگ آميزي ( رنگ گرفتگي ) آن شبيه پنبه است ، فقط اين عمل بايد سريع و با دقت انجام گيرد . در رنگ كردن كتان بيشتر از رنگهاي گوگردي استفاده مي شود .
الياف كتان با توجه به كيفيت آن در ساخت بافتني هاي زمخت و ظريف مورد استفاده قرار مي گيرد . از كتان محصولاتي نظير روتختي ، روميزي ، لباس زير ، تن پوش ، پرده هاي دكوراتيو ، كرباس چادر ، كوله پشتي ، كيسه نان ، پارچه بادبان كشتي و غيره ساخته مي شود . به علت سختي روش به عنوان نخ كتان نيز مورد استفاده قرار مي گيرد .
كنف : كتان مثل پنبه گياه صنعتي است . محصول اصلي كنف نيز ليف مي باشد ، فقط بدليل اينكه تهيه كنف بسيار پرزحمت است توليد كنف در دنيا كمتر شده است .
در كشور ما زراعت كنف در مناطق مختلف انجام مي گيرد . با توجه به اهداف توليد ( ليف ، تخم ، هم ليف و هم براي تخم )توليد آن نيز متفاوت است .
كنف نيز يك گياه يكساله است . در تنه آن در فواصل مشخص گره هائي ديده مي شود . بيشتر بودن فاصله بين گره ها باعث افزايش محصول ليف مي گردد . كنف نيز بوسيله دست و يا دستگاه درو مي شود . براي خشك كردن آن محصول را بر روي مزرعه پهن ميكنند بعد از خشك كردن بصورت دسته هاي كوچك در مي آورند . وقتي كه دسته ها هم خشك شدند بصورت دسته هاي بزرگ بطور عمودي قرار مي دهند از دسته هاي خشك شده به روش ‹‹ در معرض حوض قرار دادن ›› ليف را از ساقه گياه جدا مي نمايند .
حالت كش دار بودن الياف كنف نيز مانند ديگر الياف تنه كم مي باشد . از نظر ساختار شيميائي شبيه كتان است . الياف كنف در ساخت اشيائي مانند پارچه بادبان كشتي ، پارچه چادر ، نخ گره بازكن قالي ، نخ دوخت و دوز ، نخ هاي اتصال و شيلنگ شير آتش سوزي مورد استفاده قرار مي گيرد .
3-الياف برگ : الياف برگ نيز از برگ بعضي از گياهان تهيه مي گردد . ليف برگ در بيشتر گياهان در قسمت بيروني
و نزديك سطح برگ بطور وسيع و بحالت جمع شده ديده مي شود . ريشه هاي ليف در درون بافت برگ با مواد مومي و چسبنده در آميخته است . بخاطر اين آميختگي وظايف اصلي الياف داخل برگ كه بصورت دسته مي باشند ، بالا بردن مقاومت برگ و موجب سفتي و محكم بودن آن مي باشد .
وضعيت الياف برگ سفت و زمخت است وبه همين دليل خميدگي و تا شدن اين الياف هم سخت تر است . الياف برگي كه در تجارت و صنايع بيشتر اهميت دارند از گياهان متعلق به انواع ( Iid Irida les ) تهيه مي گردند . در كشور ما از كاسبرگهاي ذرت براي بافتني ها استفاده مي گردد .
حصير بافي : امروزه از ني و كاسبرگهاي ذرت ( در منطقه درياي سياه ) حصير مي بافند . دستگاه بافندگي دستي را به شكل مستطيلي در زمين تعبيه مي كنند و به اين دستگاه از ميان رشته هاي تهيه شده از ني ها و كاسبرگهاي ذرت و نيز رشته هائي كه در طول و يا عرض قرار خواهند گرفت را بصورت عبور دادن رشته ها يكي در زير و يكي بر روي آن بافته مي شود . از قديم اين محصول بيشتر بصورت زير انداز ،
پرده ديواري ، سجاده مورد استفاده قرار مي گرفت ولي امروز بيشتر براي خشك كردن ميوه ها ،
مفروش و لوازم دكوري از آن استفاده مي گردد .
سبد بافي :
سبد از ني ، قيطان ، شاخه هاي نازك درخت و مشابه و يا از موادي مثل پلاستيك فلز براي گذاشتن و حمل اشياء مختلف كه ظروف دسته دار مي باشد تهيه و مورد استفاده قرار مي گيرد .
در سبد بافي بيشتر از چوب نازك درخت بيد ، بلوط ، فندق ، دسته كاه ، ني و مشابه آن از مواد خام براي سبد هاي زمخت و يا ظريف استفاده مي گردد .( F )
سبد بافي در بيشتر مناطق آناتولي مانند قونيه ، كاستامونو ، كوجاالي ، طرابوزان ، ريزه ، اديرنه ، كرك لارالي و غيره با استفاده از درختان گياهان محلي ادامه دارد . لوازم خيس كرده با توجه به طول سبد به شكل بعلاوه تعبيه شده و همان لوازم در راستاي عرض يك زير و يك رو عبور داده شده بافته مي شود
امروزه سبدهائي با در نظر گرفتن موارد استعمال آن در طولها و اشكال مختلف ، سبدهاي ميوه ،چاي ، فندق ، مواد غذائي خشك و براي حمل محصول تازه ساخته مي شود .
ساقه غلات :
امروزه با استفاده از ني اشياء توريستي مانند كيف ، حصير ،زير انداز پلاژ و غيره توليد و در معرض فروش به توريست قرار مي دهند .
نظر خوردن :
براي محفوظ ماندن از ‹‹ چشم خوردن ›› در آناتولي روش متداول استفاده از چيزهائي است كه نظر خوردن را بي تاثير مي سازد . اينها چيزهائي هستند كه نظر را دور مي كنند .
با توجه به عقايد انسانها استفاده از اين اشياء ( كسي كه اين شئي را هميشه با خود دارد ) انسان را در مقابل سحر و جادو ، امراض و ديگر بديها حفظ مي كند .
اشياء مورد استفاده از گياهاني مثل گياه خردل وحشي ، گياه سياه دانه ، ميخك ، ميوه درخت سقز ، جو
، سير ، مازو ، گل سنجد و غيره و اشيائي مثل شاخ قوچ ، پوست لاك پشت ، استخوان مار و غير از اينها منجوق آبي ، مرجان ، عقيق ، آئينه و غيره بكار مي برند .
اين اشياء همانطوريكه به يقه ، شانه و گردن آويخته مي شود ، به گهواره هم بسته مي شود . در خانه و مغازه نگهداري مي كنند . اين اشياء در حيوانات هم ديده مي شود . علاوه براين در استفاده هاي روزمره روي تزئينات ديوار ، پشه بند ، اشياء مختلف و روي دعاي تعويذ هم جاي مي گيرد .
|
اخبار
کوتاه
