ترکیه از نظر ، پرش با چتر از بلندی، کایت ، پلانور، چتر بازی و ورزشهای هوایی مانند بالن سواری برای علاقمندان سرزمینی کشف نشده بشمار میرود.

ورزش پرش با چتر از بلندی ، در درجه نخست شبیه پرش آزاد با چتر است که به جای هواپیما از یک بلندی، از یک تپه با استفاده از جریان هوا پرواز میکنیم. چتر در فضای بالای یک تپه با شیب قرار کیگیرد و پس از دویدن هدایت کننده چتر از هوا پر شده و با هدایت کننده به بالا میرود. مدت زمان پرواز بستگی به نوع چتر،لوازم همراه و تجربه چترباز میتواند ساعتها و چندین کیلومتر را در بر گیرد. چتر هم یک باله و هم دوباله (تاندم) میتواند باشد.

نخستین پرش با چتر از بلندی به سالهای 1940 میرسد و تا امروز دچار تحولات بسیاری شده است؛ که سرعت پرواز، افزایش ضریب ایمنی از تحولات بنیانی آن میباشد. نخستین پرش با چتر از بلندی شبیه پرش آزاد بود. با گذشت زمان بجای مقاوم بودن چتر در مقابل فشار به شکل آیروفیل و دارای قدرت تحمل و بالابری بیشتر ارتقا یافت. شکل بالهای پرش با چتر از ارتفاع از سال 1980 راحتی در اوج گیری ، مانور خوب در پرواز بیصدا و مناسب به صورت بسیار راحت و قابل استفاده ارتقا پیدا کرده است.

در کشور ما ورزش پرش با چتر از بلندی از اوایل سال 1990 در منطقه اولودنیز فتحیه با کشف قله باباداغی توسط چتربازان خارجی شناخته و ابتدا در باشگاههای دانشگاهها به صورت فعال آغاز شد. با توجه به کم هزینه بودن در مقابل سایر ورزشهای هوایی و در آغوش طبیعت بودن امروزه مورد توجه و استفاده اکثر مردم قرار گرفته است. ورزش پرش با چتر از بلندی مستلزم یک استعداد خاص یا تلاش بیش از حد نیست و پس از یک آموزش استاندارد بسیار راحت و لذت آور میباشد. تورک هاوا یوللاری، باشگاههای دانشگاهی و باشگاههای خصوصی در امر آموزش این ورزش فعال هستند.

موقعیت: باباداغ در بخش فتحیه استان موغلا در 7 کیلومتری ساحل دریا واقع شده است. باباداغ در پشت ماسه های اولودنیز رو به جنوب قرار دارد. صعود به پیست پرش از طریق راه یکدست شوسه اولودنیز و طی 45 دقیقه راه میسر است.

ویژگیهای منطقه: اولودنیز یکی از اولین مناطق ترکیه است که در آنجا پرش با چتر از بلندی انجام گرفته و شهرت جهانی دارد. طبیعت بینظیر ، دریا و خورشید همه ساله هزاران توریست داخلی و خارجی مناسب فعالیتهای فضای باز را داراست. منطقه به عنوان منطقه توریستی پیشرفته دارای راه ارتباطی، مهمانسرا و اغذیه خوری است. سیاحت با قایق به اطراف نیز از جذبه های محل است. باباداغ زمستان و تابستان برای پیاده روی و کمپینک مورد توجه قرار دارد.

پیست های صعود: در باباداغ رویهمرفته سه پیست وجود دارد. پیست جنوبی با 1700 متر ارتفاع برای پرواز بسیار مناسب است. پیست شمالی با 1800 متر ارتفاع کمی کوچک و ناهموار است. ارتفاع شمالی با 1900 متر دارای بهترین فضا برای پرواز راحت است. به طور کلی پیست 1700 متری در بیشتر روزها با وجود باد جنوبی مقابل مورد اسفاده برای پرواز است. پیست بسیار وسیع است و میتواند 20 ورزشکار را در پاسخگو باشد.

پیست فرود: پلاز بلچه کیز در ساحل اولودنیز به خاطر وسعت و طول آن برای فرود راحت و قابل اطمینان است.

خصوصیات آب و هوایی: در طول فصل تابستان هوا گرفته است. اغلب در ساعات صبح باد شمالی میوزد و ازپیست شمالی پرواز انجام میگیرد. پیست جنوبی در بیشتر ساعات روز توام با باد 20-5 کیلومتر در ساعتاست.

موارد قابل توجه: تغییرات آب و هوایی خصوصا در ابتدا و انتهای فصل میتواند تند بوده و منطقه پرواز ابری باشد. در پیست جنوبی تا حوالی ظهر باد غربی که از غرب کوه میوزد میتواند با باد جنوبی جابجا گردد.

موقعیت: در فاصله 21 کیلومتری پاموککاله دنیزلی در دامنه های چوکلن داغی قرار دارد. با توجه به اینکه منطقه توریستی بشمار میرود همه نوع وسیله ارتباطی در دسترس قرار دارد.
فصل پرواز: به خاطر اقلیم مساعد همه فصول سال برای پرواز مناسب است.
مزیتهای منطقه: پاموککاله یک منطقه قدیمی مسکونی، دارای آبهای گرم معدنی کوگردی ، سنگهای تراورتن و آثار تاریخی است که همه ساله هزاران توریست را جذب کرده و به مرکز مهم توریستی بدل شده است.

دارای دو تپه برای انجام پرواز است.

ویژگیهای آب و هوایی: پس از طلوع آفتاب باد جنوب-غرب تا نزدیگیهای ظهر با سرعت آرام شروع به وزیدن میکند. در ساعات ظهر سرعت باد افزایش یافته به غرب متمایل شده در حوالی غروب کاملا فرو مینشیند.

پیست پرواز: تپه با 70 متر ارتفاع برای پروازهای آماتوری ترجیح داده میشود. در اثر تاثیر جریان آبهای زیرزمینی در منطقه تغییرات در بادهای محل قابل لمس نمیباشد. به خاطر وجود بادهای منظم در منطقه میتوان در سرتاسر سال پروازهای قابل اطمینان انجام داد.

پیست فرود: پس از اوج گیری از ارتفاعات فرود در کلیه نقاط هموار منطقه ممکن است. عدم وجود هر نوع مانع در مناطق فرود باعث اطمینان خاطر است.

ویژگیهای آب و هوایی: وزش باد غرب در تپه خصوصا در ساعات اولیه روز پرواز را مناسبتر میکند. حوالی ظهر تغییرات حرارتی تند باعث فراهم شدن امکان برای پروازهای طولانی مدت میشود.
پیست پرواز: پیست پرواز که نامش از نام یک مکان قدیمی در تپه گرفته شده است در ارتفاع 300 قرار دارد. دو چتر براحتی میتوانند همزمان از بلندی اوج بگیرند، و زیبایی پاموککاله از اینجا براحتی قابل دیدین است.

پیست فرود: برای فرود میتوان از پیست فرود هلیکوپتر که در منطقه سنگلاخی متصل به تپه قرار دارد و منطقه پایانی قسمت پرواز براحتی سقوط را انجام داد.

موارد قابل توجه: در ماههای تابستان حوالی ظهر تغییرات اقلیمی باید مد نظر و توجه قرار گیرد. باد سخت در قسمت انتهایی پیست متغییر است. باد مغییر در زمان اوج گیری ممکن است باعث بستن شدن همزمان چتر شود. علاوه بر آن در بخش انتهایی تپه در نقطه آغاز پرواز باید به سرعت دویدن افزود.

موقعیت: دسترسی به منطقه گولباشی در 27 کیلومتری مرکز شهر آنکارا بسیار راحت است.

ویژگیهای منطقه: استفاده از تمام امکانات و فعالیتهای درون شهری به دلیل نزدیکی به شهر میسر است. آموزش پرواز با چتر در کلیه باشگاههای هوایی آنکارا انجام میشود. گولباشی برای کلیه ساکنین آنکارا که خواهان دوری از زندگی شهری در پایان هفته هستند به یک مسیر دائمی بدل شده است.

پیست پرواز: تپه مرتفع مشرف به فضای باز و منظره دلچسب مکانی مناسب برای آموزش پرواز با چتر شده است.

موقعیت: کوههای آبانت در فاصله 34 کیلومتری از مرکز شهر بولو در قسمتی جنوبی قرار دارد. با استغاده از 24 کیلومتر راه اسفالت دریاچه آبانت میتوان به آبجا رفت. از طریق جاده آنکارا-استانبول در تقاطع راه بولو نیز براحتی در دسترس قرار دارد. با مینی بوسهایی که از مرکز شهر به طرف دریاچه آبانت حرکت میکنند نیز میتوان به آنجا رفت.

ویژگیهای منطقه: استان بولو پوشیده از جنگلهای فشرده مناسب همه نوع فعالیت توریستی است. دریاچه آبانت که اطراف آن پوشیده از پوشش بسیار غنی گیاهی است، مکان استراحت تابستانی، و زمستانها مناسب ورزشهای زمستانی مورد توجه قرار گرفته است. مهمانسراها و غذاخوریهای اطراف دریاچه در خدمت گردشگران است.

پیست پرواز: کوههای آبانت مناسب پرواز با چتر از بلندی است و دارای پیستهای متعددی است. به طور کلی استفاده از پیست نزدیک دریاچه به خاطر فضای وسیع آن که پوشیده از چمن و هموار است در ییلاق اویرنجیک انجام میشود.

موقعیت: ایغیردیر در فاصله 60 کیلومتری اسپارتا قرار دارد و از طریق راه آهن و جاده در دسترس است. اتوبوسهای مسافربری اسپارتا از ایغیریدر عبور میکنند.

موقعیت: آلی داغی در نوار مرزی استان کایسری در فاصله 15 دقیقه ای از مرکز استان قرار دارد. میتوان با اتومبیل و با احتیاط به آنجا رفت. یا با استفاده از اتوبوسهای زنجیردره در دامنه آلیداغی پیاده شد و پس از 45 دقیقه پیاده روی به تپه صعود کرد.

ویژگیهای منطقه: کایسری در کاپادوکیا که شهرت جهانی یافته است قرار دارد همه ساله میهمان هزاران توریست خارجی و محلی است. کایسری با موقعیت جغرافیایی خاصش مکان انجام ورزشهای توریستی مانند پرواز با چتر ، موتورسواری، اسکی و مانند آنست . تشکیلات هوایی سویل در دانشگاه ارجیس در این مکان آموزشهای هوایی را در پایان هفته برگزار میکنند.

پیست پرواز: دو پیست به ارتفاع 600 و 750 متر با دو باد یکی از جنوب و دیگری از شمال جهت پرواز در دسترس است. در ساعاتی که جریان باد ثابت است میتوان ساعتها پرواز کرد ، لیکن در اوقاتی که هوا متغییر است باید دقت کافی داشت.

تاسیسات نیروی هوایی در بخش اینونو در فاصله 15 کیلومتری غرب اسکی شهر قرار دارد. بلندیهایی که رو به سمت شمال بخش دارند ، در ماههای تابستان همراه با باد شمالی شرایط مناسبی را برای پرواز فراهم میکند. دورهای مخصوص که توسط نیروی هوایی برگزار میشود در اینجا انجام میگیرد.

تپه واقع در بخش آکسو آنتالیا ، بعنوان تپه آموزشی باشگاه ورزشی دانشگاه آکدنیز مورد استفاده است. در تقاطع جاده آنتالیا- آلانیا آکسو پس از گردش از خرابه های پرگه ،در فاصله 15-14 کیلومتری راه پرگه ، به تپه آموزشی با ارتفاع 50-40 متر میرسید. هنگام فرود باید به کانال آبیاری دقت کرد.

شرایط سنی لازم برای پرواز با چتر از بلندی حداقل 16 و حداکثر 55 سال است. برای حداکثر سن میتوان با توجه به شرایط سلامتی انعطاف داشت. وزن لازم حداقل 40 و حداکثر باید 130 کیلوگرم باشد. کسانیکه دارای ناراحتی قلبی ، تنفسی ، کمر و مفاصل هستند نمیتوانند در آموزشهای مربوطه شرکت کنند. برای شرکت در دوره های آموزشی باید فرم مخصوص شرایط سلامتی را پر کرد.

چترها با توجه به وزن خلبان و نوع پرواز دارای تیپهای مختلف هستند. چتر خلبان با وزن متوسط نسبت به چتر خلبان سنگین وزن ابعاد کوچکتری دارد. چترها با توجه به تجربه ، نوع عملیات، آموزشهای انجام شده 5 نوع مختلف هستند.

ساختمان بال: چتر پرواز از ارتفاع دارای چهار قسمت کانوپی (قبه مانند)، طناب ترمز و طناب آویزان، قسمتهای حمال ، بخش هارنس (نشیمنگاه) است.

گیره های نگهدارنده: گیره های نگهدارنده طنابهای قبه را به چتر متصل میکنند و زمانیکه چتر به پرواز در می آید در جایشان متحرک هستند. علاوه بر ایجاد راحتی در پرواز نگهدارنده فشار هستند. در چترهای ساده تر سرعت دهنده وجود دارند و در برخی این نگهدارنده ها بطور ثابت به کولون متصل هستند.

بخش هارنس: قسمت نشیمنگاه خلبان را تشکیل میدهد. در واقع بخشهای آویزان که دست و پای خلبان از داخل آن رد میشود. جنس آن با توجه به نوع کاربرد میتواند متفاوت باشد. برخی نشیمنگاهها فقط بصورت نگهدارنده صلیب شکل هستند. اینها برای نگهداشتن قبه چتر و حفظ تعادل وزن خلبان در کشش بالا مانع ایجاد میکنند. هارنسهای پیشرفته تر دارای گیره های شتاب دهنده ، نگهدارنده پشت خلبان ، کیسه هوا ، قسمت یدک چتر و سایر هستند.

برای انجام ورزشهای هوایی با ضریب اطمینان اطلاعات هوایی بسیار مهم هشتند. خصوصا برای انجام پرواز با چتر از بلندی اطلاعات بنیادی درباره هوا بسیار ضروری است.
سمت باد و شکل ابرها علائم اولیه مورد نیاز برای پرواز با چتر هستند. دو عامل دیگر گرما و تغییرات هوا هستند.

تغییرات هوا: این تغییرات بصورت قایم هستند. این نوع تغییرات با سرعت 5 کیلومتر در ساعت در مناطق خاص جغرافیایی از پشت به سمت بلندی آمده و در قسمت ورود و خروج مناطق بصورت ضربه عمل میکنند.

تغییرات حرارت: با بالا رفتن توده هوای گرم بوجود می آید. این هوا با سردتر شدن به هوای مه باعث تغییر مجدد حرارتی و مانع پرواز تبدیل میشوند. این نوع تغییرات در مناطق سنگی کوهستانی ، مناطق اسفالت، مناطق جنگلی و مناطق کشت بیشتر از سایر جایها بوجود می آیند.

نحوه مراجعه: برای شرکت در این دوره از 0 ماه ژانویه الی 31 ماه مارس 2003 به مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا بهمراه درخواست شرکت در دوره و مدارک دوره های طی شده، تاریخ و شماره گواهینامه اخذ شده مراجعه و از بین آنها تعداد 10 نفر طبق سوابق موجود (انضباط، توانایی، سن و قدرت بدنی و س.) انتخاب میشوند.

علاوه بر این 10 نفر به تعداد اندکی نیز که مایل به شرکت در دوره با پرداخت شهریه هستند آموزش دوره تکمیلی داده میشود. برای این منظور سال شرکت در دوره مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا دوره و گواهینامه اخذ شده را بهمراه یک درخواست باید تسلیم شود.

وسیله بدون موتور که به وسیله بال و به کمک باد و جریان هوا برای پرواز تک نفره استفاده میشود. اوج گرفتن و ماندن در هوا و محل پرواز کردن شبیه پرواز با چتر از بلندی است. لیکن برای پرواز نیاز به آموزش بیشتری است. برای اطمینان هر فرد دارای چتر نجات نیز است.

بالها: کایت بطور متوسط 30-25 کیلو وزن دارد و هنگامیکه باز میشود 10 متر طول دارد (طول استاندارد در حالت بسته 4 متر). دارای سه نوع مخصوص مقدماتیها ، میانی ها و نوع سوم مخصوص کلاسهای پیشرفته است. کسانیکه آموزش را تازه آغاز میکنند از نوع اول باید استفاده کنند. پس از کسب تجربه میتوان از نوع دوم استفاده کرد. نوع پیشرفته مخصوص کسانی است که مدتها پرواز کرده و نیاز به تجربه بسیار دارد. در انواع پیشرفته سرعت بسیار است و کنترل بال دشوار میباشد.

اوج گیری: در کشور ما آغاز اوج گیری در شرایط مناسب از تپه های مخصوص پرواز با حمل و دویدن شروع میشود. برای اوج گیری باید در تپه از پهلو باد در حال وزیدن باشد. روش دیگر با استفاده از هوای گرم که از پایین به سمت بالا در حال حرکت است یعنی تفییرات حرارتی انجام میشود. این هوا هنگام صعو به صورت دوار کایت را نیز با خود به بالا میبرد. در شرایط هوای معمولی میتوان چند ساعت در آسمان پرواز کرد.

نحوه مراجعه: برای شرکت در این دوره از 1 ماه ژانویه الی 31 ماه مارس 2003 به مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا بهمراه درخواست شرکت در دوره و مدارک دوره های طی شده، تاریخ و شماره گواهینامه اخذ شده مراجعه و از بین آنها تعداد 10 نفر طبق سوابق موجود در پرونده پرواز با کایت (انضباط، توانایی، سن و قدرت بدنی و س.) بصورت مجانی انتخاب میشوند.

علاوه بر این 10 نفر به تعداد اندکی نیز که مایل به شرکت در دوره با پرداخت شهریه هستند آموزش دوره تکمیلی داده میشود. برای این منظور سال شرکت در دوره مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا دوره و گواهینامه اخذ شده را بهمراه یک درخواست باید تسلیم شود.

پیدایش بالن به اواخر قرن 18 میرسد و در کشور ما ورزش پرواز با بالن مورد توجه بسیار قرار گرفته است. سالهاست پرواز با بالن به ورزش فردی و در مناطق توریستی به صورت گردشهای شهری تنظیم و برقرار میشود.

بالن با گاز پروپان که به داخل آن تزریق میشود به هوا میرود. هنگام وزش باد مساعد (کمتر از 10 کیلومتر در ساعت) مدتها میتوان در حالت پرواز باقی ماند. میانگین سقف ارتفاع بالن 1500- 500 پا است و ارتفاع گرفتن یا کاهش ارتفاع توسط یک خلبان با تجربه به راحتی میسر است.

قسمت حمل مسافر بالن به طور عمده از یک ماده مصنوعی بنام «ویمین» ساخته میشود که در آن کپسول گاز، ارتفاع سنج، حرارت سنج ، دستگاههای مخابراتی بیسیم برای تماس با مرکز و سرعت سنج و کپسول اطفاء حریق در آن جای میگیرد.

برای پرواز با بالن باید ابتدا منطقه پروازی، هدف از پرواز، ساعت پزواز، علامت ثبتی بالن را به وزارت ارتباطات مدیریت کل پروازهای کشوری اعلام نمود.

در کشور ما در صورتیکه مدت پرواز از 15 روز فراتر رود برای تایید قانونی گواهینامه های خلبان بالن توسط مدیریت کل پروازهای کشوری وزارت ارتباطات مورد گواهی شود.

در ترکیه دوره های آموزشی پرواز با بالن توسط سازمان هوایی ترکیه برگزار میشود. هزینه پرواز در دوره های آموزشی هر ساعت 100 دلار یا معادل آن به لیره ترکیه است. پس از اتمام 30/46 ساعت آموزش مدیریت کل هواپیمایی کشوری گواهینامه مخصوص صادر میکند.

دوره مقدماتی پرواز بالن: این دوره به مدت 30 روز آموزش آشنایی با مقررات پرواز به دانشجویان ارائه میشود. کسانیکه مایل به ادامه دوره تا اخذ گواهینامه پرواز هستند هزینه دوره در مجموع 5000 دلار امریکا میشود. دوره مقدماتی به دو صورت برگزار میشود.

آموزش پرواز: دوره مقدماتی جمعا عبارت از 11 سورتی (30/10 ساعت) پرواز است. این ساعات شامل 30/9 ساعت پرواز همراه فرمانده و دو نفری، 30 دقیقه کنترل پرواز و 30 دقیقه نیز پرواز تک نفره است.

آموزش زمینی: دروس نظری 44 ساعت است. دروس روزانه 1 ساعت برنامه ریزی پرواز را شامل است. دانشجو باید از امتحانات نظری بیش از 70 در صد نمره را کسب کند.
آموزش پرواز: آموزش پرواز شامل 30.26 ساعت دو نفری و 30/8 ساعت پرواز تک نفره است. پرواز ها با دروس زمینی توام انجام میشود. کسانیکه این دوره را طی میکنند از مدیریت کل هواپیمایی کشوری «گواهینامه تایید شده خلبانی» دریافت میکنند.

میکرولایت وسیله پروازی موتوردار بسیار راحتی است. استفاده و یادگیری این وسیله موتوردار هم بصورت تک نفره و هم دو نفره انجام میشود. صفحه فرمان و کنترل پیچیده نیستند. پیست اوج گیری و فرود نیز چندان اهمیت ندارد و در فاصله کوتاهی میتوان نشست یا برخاست.

میکرولایت بر اساس سیستم آیردینامیک پس از برخاستن میتواند مانند کایت یا هواپیمای بدون موتور مورد استفاده قرار گیرد. بدین ترتیب میتوان با مصرف کمتر سوخت ساعتها پرواز کرد.

پرواز میکرولایت مانند همه کشورهای جهان در کشور ما نیز انجام میشود. در ترکیه برای پرواز با میکرولایت باید به سازمان هوایی ترکیه و یا به باشگاههای هوایی مراجعه کرد.

پلانور وسیله ای است که برای پرواز کردن توسط یک هواپیمای تک موتوره و یا توسط کشنده ای که در انتهای پیست پرواز قرار دارد با سرعت بسیار کشیده میشود. زمانیکه پلانور به ارتفاع لازم میرسد توسط خلبان از هواپیما جدا شده و بصور مستقل شروع به پرواز میکند. شکل ظاهری و نحوه اداره آن مانند سایر هواپیماهای موتوردار است. تنها در این وسیله باله ها دارای اهمیت بیشتری است.

پلانور با توجه به اینکه فاقد موتور است نقش بالها در آن اهمیت خاصی دارند. طراحی بالها، وسیع و بزرگ بودن بالها امکان قدرت بیشتری را در صعود میدهد. ماندن در فضا و حرکت در هوا توسط فیلرها انجام میشود. وضعیت فیلرها در روی بالها در حفظ تعادل و حرکت کمک کرده و وجود فیلرها در زیر بالها و طراحی آنها باعث اوج گرفتن هواپیمای بی موتور میشود. بدین ترتیب هواپیما در هوا مانده و میتواند به جلو حرکت کرده و به راحتی فرود آید.

کابین خلبان پلانور میتواند تک نفره یا دو نفره باشد. در کابین دسته مخصوص اوج گیری برای زمان وزش باد و ترمز برای کنترل سرعت و فرود وجود دارد. علاوه بر آن ابزار تغییر سرعت نیز کار گذارده شده است. دستگاه کامل مخابراتی نیز برای برقراری تماس با زمین وجود دارد.

دوره های آموزش هواپیمای بی موتور توسط سازمان هوایی ترکیه برگزار میشود. همه ساله در مرکز آموزش اینونو دوره های مقدماتی ، متوسطه و پیشرفته و تکمیلی برگزار میشود. در صورت درخواست دوره های منطقه ای نیز قابل برگزاری است.

نحوه مراجعه: برای شرکت در این دوره از 1 ماه ژانویه الی 31 ماه مارس 2003 به مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا بهمراه درخواست شرکت در دوره و مدارک دوره های طی شده، تاریخ و شماره گواهینامه اخذ شده مراجعه و از بین آنها تعداد 10 نفر طبق سوابق موجود در پرونده پرواز با پلانور (انضباط، توانایی، سن و قدرت بدنی و س.) بصورت مجانی انتخاب میشوند.

علاوه بر این 10 نفر به تعداد اندکی نیز که مایل به شرکت در دوره با پرداخت شهریه هستند آموزش دوره تکمیلی داده میشود. برای این منظور سال شرکت در دوره مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا دوره و گواهینامه اخذ شده را بهمراه یک درخواست باید تسلیم شود.

هواپیمای مدل ، قابلیت حمل انسان را نداشته و وسیله است که میتواند بصورت قابل کنترل یا بدون کنترل در هوا پرواز کند. ساختن هواپیمای مدل و پراندن آن سرگرمی لذت بخشی است و فقط نیازمند صبر و حوصله است. در کشور ها باشگاههای متعدد هواپیمای مدل و صاحبان هواپیمای مدل بسیاری وجود دارد. دوره های مختلف هواپیمای مدل توسط سازمان هوایی ترکیه (THK) برگزار میشود.

هواپیمای مدل دارای انواع مختلف هستند که توسط فدراسیون بین المللی هوانوردی (FAI) بر اساس نوع پرواز و خصوصیات ساخت آنها به دسته های مختلف تقسیم میشوند. ( اطلاعات جامع در سایت سازمان هوایی ترکیه موجود است).

هواپیماهای مدل کنترل سیمی (اف2): در این مدلها هواپیما توسط کابل که میتواند بلند و کوتاه شود و دستگاههای کنترل زمینی برای حرکت از زمین هدایت میشوند و میتوانند حرکات آکروباتیک انجام دهند. این مدل ها چهار نوع مختلف دارند:

مدلهای کنترل پرواز رادیویی (اف 3) : این مدل توسط خلبان زمینی به کمک فرکانس رادیویی کنترل و هدایت میشود و در حین پرواز میتوان حرکات مانوری انجام داده ارتفاع آن را کم و زیاد کرد. مدل اف 3 دارای 9 نوع مختلف است که برخی از آنها عبارتند از:

مدلهای فضایی (اس): در این مدل نیروی پرواز توسط سوخت جامد تامین میشود. این مدل برای استفاده مکرر ومقاوم در مقابل نیروی کششی زمین ساخته شده و میتواند پس از پرواز با استفاده از مکانیزمهای مختلف (چتر، استیمر) دوباره به پرواز درآید. این مدلها بر اساس سیستم پرواز موشکی به 10 نوع مختلف تقسیم میشوند که چند نمونه آن عبارتند از:

مدلهای بدون موتور که دارای این ویژگیها هستند را با بند به هوا کشیده سپس بند آزاد شده و مدل در هوا پرواز میکند. در مسابقات هر شخص میتواند با چهار مدل در مسابقه شرکت کند و میتواند 7 بار پرواز ار انجام دهد. موضوع مهم طول مدت پروازهای رسمی است.

این مدلها دارای موتور لاستیکی هستند که با آزاد شدن لاستیک پروانه شروع بکار کرده و نیروی لازم برای اوج گیری و پرواز بوجود می آید. در مسابقات هر شرکت کننده میتواند با چهار مدل در مسابقه شرکت کند و باید 7 پرواز رسمی را انجام دهد. در پایان هفتمین پرواز طول زمان کلی در نظر گرفته میشود.

این مدل از یک موتور با حجمی بیش از 5/2 سانتیمتر مکعب و نخستین خیزش ارتفاع را با همین مدل انجام میدهد. بهر حال پس از رها شدن مدل موتور 7 ثانیه فرصت دارد تا عمل کند. هواپیمای مدل پس از ایستادن موتور به پرواز آزاد ادامه میدهد. شرکت کننده میتواند با چهار مدل در مسابقه شرکت کند و باید 7 پرواز رسمی را انجام دهد. در پایان هفتمین پرواز طول زمان کلی در نظر گرفته میشود.

مسابقه عمومی به نیمه فینال و فینال تقسیم میشود. در این مسابقات 3 مدل مشابه همزمان مسابقه میدهند. و در یک میدان پرواز میکنند. هر هواپیما توسط یک خلبان و یک ماشینیست هدایت میشود. هر کدام یک تیم را نمایندگی میکنند. مسابقه نیم نهایی در 100 دور و 10 کیلومتر و مسابقه فینال 200 دور و 20 کیلومتر طول مسابقه در تیم سه نفره پرواز میکنند.

این مدل نیروی محرکه اش را از یک موتور پیستون گرفته و (بجز بخش کنترل) در زمان پرواز بر اساس سیستم آیرودینامیک و سطح آن در فضا حرکت کرده و ارتفاع میگیرد.

مسابقات در میدان جنگ مرحله نیمه فینال و مرحله نهایی را شامل میشود. در این مسابقات دو مدل همزمان در یک دایره به مدتی که قبلا تعیین شده است پرواز میکند. یک نوار کاغذی به دنباله مدل بسته میشود. هر دو هواپیما سعی میکنند که این نوار را قطع کنند و هر بار که این کار انجام شود امتیاز کسب میکنند.

در مسابقات این مدل هواپیماها مسابقه دهندگان در مدت زمان معینی حق پرواز داشته و در حین پرواز از 3 برنامه ای که توسط فدراسیون ارائه میشود باید یکی را انتخاب و عملیات آکروباتیک و حرکات مانوری را بر آن اساس انجام دهند.

در این مدلها هدف اصلی رفتن به بالاترین ارتفاع ممکن به کمک موتور نصب شده روی مدل است. اندازه گیری ارتفاع توسط تئودولیت انجام میشود. مدلهای اس 1 بر اساس قدرت مدل به 6 نوع تقسیم میشوند.

پس از روشن شدن موتور سوخت جامع و رسیدن به حداکثر قدرت موتور شروع به افت میکند و در جهش دوم چتر موجود در پشت باز شده و هواپیما شروع به پایین آمدن میکند. در مسابقات هر شرکت کننده حق انجام 3 پرواز را دارد. مساله مهم فاصله زمانی میان روشن شدن موتور و آغاز فرود است. مدت زمان پروازها امتیاز کل را نشان میدهد. مدلهای اس3 با توجه به قدرت موتور به چهار دسته تقسیم میشوند.

این مدل به کمک موتور موشک سرعت گرفته و با توجه به نیروی جاذبه و سطح بدنه به حداکثر ارتفاع میرسد و پس از پایان یافتن نیروی موتور به کمک نیروی آیرودینامیک دور زده شروع به فرود آمدن میکند. در این مسابقات نیز هر شرکت کننده دارای حق 3 پرواز است. مساله مهم فاصله زمانی میان پرش از سکو و لحظه فرود نهایی روی زمین است. مدل موشکی اس3 با توجه به قدرت موتور دارای 6 نوع مختلف است.

مدل اس 5 به شکل مدل واقعی موشک مقیاس دار یا فشنگ در ابعاد کوچک است. این مدلها نیز مانند مدلهای اس1 برای رسیدن به حداکثر ارتفاع در نظر گرفته میشوند. مدلهای اس5 بر اساس نوع و قدرت موتور به 6 نوع مختلف تقسیم میشوند.

این نوع موشک ها به شکل موشکهای موجود یا قدیمی که ماهوارها را به فضا میبرند در ابعاد کوچک ساخته میشوند. مسابقه دهندگان باید ثابت کنند که مدل آنها بر اساس کدام موشک ساخته شده است. امتیاز بر اساس پرواز و ساختمان موشک داده میشود.

سازمان هوایی ترکیه در زمان تعطیلی مدارس دوره هایی را برای دانشجویان برگزار میکند. علاوه بر آن در مدارس هوا-فضا دوره های آموزش ساخت و هدایت هواپیمای مدل برگزار میشود. در این دوره های پروژه های مختلف آزاد ساخت مدل و پرواز انجام میشود.دوره ها در تاسیسات تورک کوشو اتیمسکوت یا در مناطق بصورت مجانی و یا با پرداخت شهریه و سایر امکانات انجام میشود.
دوره های آموزش پرواز هواپیمای مدل که توسط سازمان هوایی انجام میشوند

شرایط شرکت در دوره: مدرسین وزارت آموزش ملی ، محاسب های شعبات سازمان هوایی، باشگاههای هوایی، مراکز جوانان، کلیه مکانهای آموزشی که نیازمند مدرس باشند، افراد معرفی شده توسط سازمانها و کسانیکه نیازمند مدرس هستند میتوانند در این دوره شرکت کنند.

آنکارا: دفتر اداری مرکزی چتربازی در ارگان اجرایی سازمان هوایی ترکیه یعنی مدیریت کل تورک کوشو مستقر است. با توجه به ترافیک هوایی که پرش کمتر است در روزهای خاصی پرش با چتر انجام میشود.

افس: در فاصله 70 کیلومتری ازمیر و 15 کیلومتری کوش آداسی در خرابه های افس و کلیسای مریم آنا دارای پیست 1760 متری است و برای مسابقات بین المللی پرش با چتر استفاده میشود و مرکز توریستی و پرش به حساب می آید.

نحوه مراجعه: برای شرکت در این دوره از 1 ماه ژانویه الی 31 ماه مارس 2003 به مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا بهمراه درخواست شرکت در دوره و مدارک دوره های طی شده، تاریخ و شماره گواهینامه اخذ شده مراجعه و از بین آنها تعداد 10 نفر طبق سوابق موجود در پرونده پرواز با پلانور (انضباط، توانایی، سن و قدرت بدنی و س.) بصورت مجانی انتخاب میشوند.

علاوه بر این 10 نفر به تعداد اندکی نیز که مایل به شرکت در دوره تکمیلی پرش با پرداخت شهریه هستند آموزش دوره تکمیلی داده میشود. برای این منظور سال شرکت در دوره مدیریت کل سازمان هوایی ترکیه واقع در بلوار آتاتورک شماره 33 (06100) اپرا، آنکارا دوره و گواهینامه اخذ شده را بهمراه یک درخواست باید تسلیم شود

مسابقات توسط سازمان هوایی ترکیه ترتیب یافته و به صورت کلاسیک و مدرن دسته بندی میشود.
کلاسیک-هدف: هدف از پرش فرود آمدن در دایره ای به شعاع 15 سانتیمتر برگزار و امتیاز داده میشود. بیرون از دایره فرود آمدن نمره منفی داشته و هر درجه به اندازه 16 سانتیمتر محاسبه میشود. از ارتفاع 1200-900 متری نیز پرش انجام میشود و به صورت گروه چنج نفره انجام میشود.

کلاسیک-استیل: پرش استیا از ارتفاع 2200 متری انجام میشود و هدف از آن انجام حرکات آزاد بدون هیچگونه خطا و در کوتاهترین زمان است.

مدرن- اف اس ( پرش فرم استیل): به صورت تیمی (4 نفره و 8 نفره) جمعا 72 حرکت مختلف که بصورت قرعه معین میشوند 5 و یا 6 حرکت را بصورت 4 نفره در ارتفاع 3000 متری و 8 نفره در ارتفاع 4000 متری بدون خطا و تعداد دفعات بیشتر باید انجام داد. در پرشهای اف اس علاوه بر فعالیت زیاد هماهنگی در درون گروه اهمیت اساسی دارد.

مدرن- سی اف ( شکل کانوپی): در تیم چهار نفره حرکات مختلف با قرعه انتخاب مشخص و 5 الی 6 حرکت را در ارتفاع 2000 متری باید یدون اشتباه و سریع انجام داد. در پرش سی اف نکته اصلی برای غلبه فعالیت و تلاش زیاد و هماهنگی در درون گروه اهمیت دارد. علاوه بر آن در تیم 8 نفره از ارتفاع 2500 متری چرخش ( از بالاترین قسمت به پایینترین قسمت آمدن) و انجام بیشترین چرخش در زمان مشخص شده امتیاز اصلی بشمار میرود.

مدرن-اف اس و اس اس (استیل آزاد و هوانوردی): در پرشهای سقوط آزاد و هوانوردی با توجه به تجربه سه ساله به خاطر زیبایی کار بسیار مورد توجه قرار گرفته است. با ادغام حرکات الزامی ( از قبل معین میشود) و آزاد ( پرش کننده ابداع میکند) از ارتفاع 4000 متری به مدت 45 ثانیه پرش کننده باید بدون نقص و درست و کامل حرکات را انجام دهد. به خاطر اینکه امتیاز را داورها میدهند بسیار سختگیرانه بنظر می آید.