• فرهنگ موسيقي تركيه

• آواز دسته جمعي و دانش هاي اطلاع رساني

• دانش هاي اطلاع رساني اركسترها

آهنگسازان ترك فرهنگ موسيقي تركيه:

ساختار فرهنگي تركيه، از مجموعه فرهنگهاي متغير و غني كه از عمق تاريخ آمده تشكيل يافته است. تركيه بخاطر داشتن موقعيت جغرافيايي در مركز فرهنگهاي متفاوت مثل فرهنگ اسلام، درياي مديترانه، خاورميانه، شرق و غرب قرار دارد. منطقه آناتولي كه يكي از مناطق اسكان اوليه به شمار مي‌رود با تأثير فرهنگ متفاوت كه مربوط به هزاران سال گذشته‌اش مي‌شود داراي غناي فرهنگي است كه نمونه‌اش كمتر ديده مي‌شود. اين غناي فرهنگي به گونه‌ايست كه در مناطق اسكان نزديك هم حتي تفاوت اين فرهنگها را به وضوع مي‌توان ديد. اين غنا كه در ساختار فرهنگي ديده مي‌شود بطور كلي و طبيعي به فرهنگ موسيقي نيز منعكس شده است. انواع موسيقي كه در مناطق مختلف جغرافيايي تركيه تشكيل شده و به حيات خود ادامه مي‌دهد را مي‌توان بطور كلي به سه دسته تقسيم كرد: تدوين كنندگان: اوغوز الباش، پروفسور يالچين تورا، دانشيار از طغرل با يراك تاركاتال، دكتر اسماعيل لطفي ارول(اعضاي انجمن اداره كنندگان موزة موسيقي وزارت فرهنگ)

• موسيقي منطقه‌اي

• محلي

• موسيقي معاصر تركي

• موسيقي پاپ

• نمونه موسيقي‌هاي ديگر موسيقيهاي بومي

• محلي مفهوم

موسيقي محلي:

بطور كلي به گونه‌اي مشترك خلق شده و از شروع تشكيل تا به امروز به حيات خود ادامه داده در محيط و منطقة توليد مورد توجه قرار گرفته، خوانده و نواخته شده و اكثراً موسيقي‌هاي بي‌نامي هستند. در كشور ما با توجه و متناسب با خصوصيات فوق موسيقي‌هائيكه در بين فرهنگ جاي گرفته ،وجود دارد و توليد شده است، به دو گروه ديني و غيرديني و هم چنين به عنوان موسيقي محلي و عثماني تقسيم و قابل بررسي است. آثاري كه در اين دو گروه جاي گرفته و نقاط مشتركي دارند را مي‌توان به عنوان موسيقي ساز(ضرب) و يا موسيقي گفتاري(آواز) تقسيم كرد.

• موسيقي محلي

• موسيقي عثماني

• موزيك نظامي

• سرودة ديني و موسيقي ضربي محلي

موسيقي محلي:

از طرف مردمان يك منطقه توليد شده، مورد توجه قرار گرفته، خوانده شده، نواخته شده، و بصورت آثار مشترك آن منطقه در آمده و موسيقي است كه از گوشي به گوش ديگر رسيده و تا به امروز ادامه داشته است. اين موسيقي‌ها متناسب با فرهنگ بومي است و اسامي بوجود آورنده آنها اكثراً مشخص نيست. موسيقي محلي كشور، از زمانهاي قديم تاريخ تا به امروز تمامي تمدنهائي كه در آناتولي و رومه‌لي ارزشهاي فرهنگي مخصوص بخود را جمع و نسبت به مناطق مختلف در بين تفاوتهاي فرهنگي پرورش داده و در نتيجه با غنا و تنوع خود داراي ساختاري است كه نظيرش در دنيا كمتر ديده مي‌شود.

موسيقي محلي، از نظر خصوصيات منطقه‌اي اگر تفاوتهاي بسياري هم داشته باشد بطور كلي از نظر گروه بندي در بين هفت منطقه جمع و بررسي مي شود:

استانبول و رومه‌لي، اژه، آناتولي مياني، آناتولي جنوب شرقي، آناتولي شرقي، درياي سياه و منطقه درياي مديترانه. با اين حال تفاوتهاي داخل يك منطقه و يا مناطق را هم نبايد از نظر دور داشت. سرود و آواز محلي تركي، اژه، آناتولي مياني،‌آناتولي جنوب شرقي، آناتولي شرقي، درياي سياه، شكل، رديف(رشته) و انواع ريتم و موارد استفادة آنها. آوازهاي محلي استانبول- رومه‌لي

چاووش(گروهبان)، سيم هاي تلگراف، آنكه در حال آمدن است سواره است؟

گل سرخ اسم دارد، ابروهاي سياه آلي شيم، بيا اي دختر ناز دريا، حلواچي، عمر مادرم باشي، دود سيگار، نگاه نمي‌كند چشم سياه، گرة سه تار، كالاميش، استانبول عزيز، از بلنديها بالا مي‌رود، چنيفته تللي استانبول، در حال رفتن به اسكودار، زندگي در حال خنده مي‌گرياند، شب هنگام ميخواهم بروم، آهنگ قصاب استانبول، آهنگ قصاب، آهنگ رقص غربي، مجنونم ليلايم را ديدم، چيفته تللي. آوازهاي توام با رقص: دختر سياه، ماشين تايپ، بهم رسيدن، اهل كارشي ياكا آهنگها يا موسيقي يا رقص هاي تانگو: آرزوف ماضي(اولين تانگوي ترك)، آرزويم، به تو از كجا دل بستم، طوطي

رمانهاي اديرنه:

جلگة واردار، باران باريد، ماستيكا Bre Sarika : Safarad (Ladino) ، تو را دوست دارم، ارگ استانبول: Alaturkani,Bune Seyi Ah Managa ke , Ime prezakias , Mangiko : Rebetika Zeybekiko, Opios Orfanepse Mikros, ise Pondos Taxim- Politikos Hasapikos, To Ferece, I Eleni I Zontohira Dul Eleni Arabas perna, ithela Nartho To Vradhi آوازهاي محلي اژه: آغر زيبك، نوازنده: رمضان گون گور، آهنگ رقص زيبك نوازنده: رمضان گون گور، آهنگي كه سفال مي‌شكند، نوازنده: رمضان گون گور چورتم آغزي، نوازنده: رمضان گون گور

آوازهاي محلي آناتولي مياني

برخواست و كوچ كرد، نوازنده: محرم ارتاس، اثر: محرم ارتاس

چشم ميشي اش را دوست دارم، نوازنده: محرم ارتاس، اثر : محرم ارتاس دلداده براي چه مي‌گردي، نوازنده: محرم ارتاس، اثر: م.ارتاس گيسوان به رخسار ريخته شده، نوازنده: نست ارتاس، اثر: نست ارتاس، بيا پهلويم ،

‌نوازنده نست ارتاس، اثر: نه ست ارتاس

زبان شيرين، روي خندان، نوازنده: نه ست ارتاس، اثر: نه ست ارتاس

درناي قرمز رنگم،نوازنده: حاجي تاسان، اثر: آنونيم(بي نام)

امروز روشنائي ماه، نوازنده: حاجي تاسان، اثر: آنونيم(بي‌نام)

گروهبان، نوازنده: حاجي تاسان، اثر: آنونيم(بي نام)

رودخانة قزل ايرماق، نوازنده: چكيچ علي، اثر: چكيچ علي جاروي يونجه‌اي ، نوازنده: چكيچ علي

 اثر: آنونيم(بي نام)

مجنونم ليلايم را ديدم، نوازنده: عاشق و يسل

زيباييت به چيزي نمي‌ارزد، نوازنده: عاشق ويسل

جلوي خانه شان شهر مه سين، نوازنده: سليمان دمير آلاي

با چشمهاي بزرگش، نوازنده آ. علي عزت اوزكان

مجمونم ليلايم را ديدم، نوازنده: آ. علي عزت اوزكان

سازت را تنظيم كن، نوازنده: آ. علي عزت اوزكان

دختر تركمن مي‌رقصد، نوازنده: آ. علي عزت اوزكان

بردگي شايسته برده هست؟ نوازنده: عارف ساگ، اثر: مخلص آكارسو

بلبل: عجب مي‌خواني، نوازنده: عارف ساگ، اثر: آنونيم(بي‌نام)

آوازهاي محلي آناتولي جنوب شرقي:

درناي كاكل دار من، هيزم شكن ها، بوي مشك در باغچه‌ها، سرود عروس

Barak acis ، اثار شيرين، Fadile ، سوسه، Kirikhan

آوازهاي محلي(موسيقي محلي) منطقة درياي سياه

- Ismuni كه دوستش دارم، نوازنده: فرهاد اوزيعقوب اوغلو

- بچه هاي كشتيبان من: نوازنده: فرهاد اوز يعقوب اوغلو

- دختر، تويي؟ نوازنده: فرهاد اوزيعقوب اوغلو

- كمانچه Solo ، نقاب روي سر

نوازنده: بيرول توپال اوغلو، موسيقي: بي نام

- Ngzasi kaide ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو، موسيقي: بي‌نام

- Xoloti kelevagi ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو، موزيك: بي‌نام، گردآورنده: بيرول توپال اوغلو

- Destani Gincaram ‌نوازنده: بيرول توپال اوغلو، گفتار: پاشا آوجي، موزيك: بي‌نام - Cilvelo Nanayda

‌نوازنده: بيرول توپال اوغلو، گفتار : ياشا تورنا، موزيك: بي نام

- Hemsin xoroni kaide نوازنده: بيرول توپال اوغلو، موزيك‌:بي نام

- Lusi Birapa ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو، گفتار: احمد گون گور، موزيك: احمدگون گور

- Panco xoroni ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو، موزيك: بي نام

- A pici Dogizita ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو، موسيقي: بي نام، گردآورنده: بيرول توپال اوغلو

- Xandagisi Rakani ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو، گفتار: جميل كسي جي، موسيقي: بي نام، گردآورنده: بيرول توپال اوغلو

- داستان Tulumite، نوازنده بيرول توپال اوغلو، گفتار: ياشار تورنا، موسيقي: بي نام، گردآورنده : بيرول توپال اوغلو

- E Veranesi Tuta ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو ، گفتار Ngoluri Didalepe ، موسيقي: بي‌نام، گردآورنده: بيرول توپال اوغلو

- آب دره‌ها جريان دارد، نوازنده: بيرول توپال اوغلو گفتار: خاله حوا، موسيقي: بي نام، گردآورنده: بيرول توپال اوغلو - Xoroni Birapa ، نوازنده: بيرول توپال اوغلو گفتار

– موسيقي: بي نام، گردآورنده: بيرول توپال اوغلو شكل، رديف و انواع ريتم و موارد استفاده آن در موسقي عامه مردم موسيقي هائيكه با سخن، گفتار و خواندن همراه است از نظر نوع: موسيقي محلي، سماعي، وارساغي(نوعي شعر و ساز و آواز محلي)، چهار مصراعيف داستان، شعر، آهنگ طولاني، مرثيه، مايه، آهنگي كه از گلو بيرون مي‌آيد، لالائي، حرفهاي قالبي تكراري و غيره تقسيم مي‌شود. از اين موسيقي‌ها آنهائيكه بطور ريتيمك وابسته به يك ساختار نيستند «آهنگ طولاني» و آنهائيكه وابسته به يك معيار و ريتم هستند آهنگ شكسته نام دارند. هر دو نوع آهنگ را يكجا نيز مي‌شوداجراء كرد. موسيقي ضربي و موسيقي‌هاي رقص داراي اسامي زير هستند: هالاي (كه با دهل و سورنا همراه است) بنگي، كارشي لاما، زيبك، هورون، بار و غيره مي‌باشد.

موسيقي عامه مردم با موسيقي عثماني از نظر سيستم صدا و آهنگ به همديگر شباهت دارند و در موسيقي عامه مردم كه مدلهاي آهنگ، مقام گفته مي شود با توجه به مناطق جغرافيايي اسامي مانند بشيري، غريب، كرم، ميسكت و مستزاد بخود گرفته اند ريتم در موسيقي مردم: قالبهاي مورد استفاده ريتمي در موسيقي مردم بصورت ساده 4/2 ، 4/4، 4/3، بصورت لنگ 8/5، 8/7، 8/9، 4/7،4/5 و بصورت مختلط 8/8،8/10، 8/12 و غيره مورد استفاده قرار مي‌گيرد. حوزة مورد استفاده‌موسيقي عامه مردم: اين نوع موسيقي در زندگي مردم از آغاز تولد تا مرگ در شاديها و احزان از طرف مردم و در شكل و انواع مختلف و با آهنگ خاصي توليد شده است. در توليد اين گونه موسيقي و انتشار آن، آهنگ همراه با ضرب، با خواندن اشعار، شاعران محلي كه به آنها اوزان گفته مي شود سهم زيادي دارند.

موسيقي عثماني به اين موسيقي امروز بيشتر موسيقي كلاسيك ترك، و يا موسيقي هنر ترك نيز مي‌گويند. با تأسيس دولت عثمانيف و با رشد و نيرومند شدن امپراطوري توسعه پيدا كرده، از نظر شكل، زيبائي رشد نموده به حالت يك موسيقي هنر در آمده است. اين موسيقي، در موضوعات زيادي مانند دين، عشق، ارتش – جنگ و... توليد شده و هركدام انواع، شكل و اجتماعات خود را تشكيل داده است. موسيقي عثماني از فرهنگهاي موسيقي متفاوت كشورهاي جديدي كه به امپراطوري ملحق گشته تاثير پذيرفته و عنصرهائي گرفته و عنصرهائي داده است. اما در قرن نوزدهم كه دوران عقب ماندگي و سقوط امپراطوري است، تغييرات و محدوديتي نيز در اين موسيقي بوجود آمده است. قبلاً كه اصول و مقامهاي غني در اين موسيقي مورد استفاده قرار مي‌گرفت رفته رفته از اين مفاهيم دور شده و بحالت موسيقي شهري و تفريحي در آمده است. اين تغييرات كه تا به امروز ادامه داشته نوع آواز جاي تمام انواع را گرفته و توسعه پيدا كرده است. تا اواسط قرن نوزدهم براي اينكه به نت موسيقي اهميتي داده نشده، آثار موجود در اين حوزه فراموش و از بين رفته است. تعداد موسيقي هائيكه در آن از نت استفاده شد و تا به امروز رسيده است از قرن پانزده تا آخر قرن هجده آنهائيكه به حالت قطعة موسيقي درآمده تقريباً سه هزار و آنهائيكه در قرن نوزدهم توليد شده تقريباً پنج هزار كه جمعاً هشت هزار قطعه موسيقي توليد شده است.

از نظر متد، آلات ضرب، شكل،‌اصول و مقام داراي ريشه بسيار قديم دارد و آثاري است كه در چهارچوب اصول منحصر به خود تشكيل شده و به اين آثار در دوران ربع اول قرن بيستم يك قسمتي اضافه شده است. از آن تاريخ تا به امروز تحت عنوان موسيقي هنر ترك و يا موسيقي كلاسيك ترك به توليد خود ادامه داده و رفته رفته تبديل به فرمهاي جمعي شده و موسيقي فعلي كلاسيك ترك ادامه همان موسيقي عثماني به شمار مي‌رود. موسيقي عثماني يك سنتز است. در دوران خود نشان دهنده غناي تاريخي خود مي‌باشد. اقليتهايي چون بيزانس، روم، فارس، عرب ، يهود، ارمني نيز كه همراه با ملت تركيه زندگي كرده اند سهمي در اين غناي تاريخي دارند. اين موسيقي در مدرسة كاخ عثماني به دورة زرين خود رسيده است. هيچ كشوري مثل عثماني از نظر هنري به اين سطح نرسيده است. Fasil اصطلاحي در موسيقي شرقي است. آثار موسيقي كه در يك مقام بصورت قطعة موسيقي در آورده شده با توجه به نظم مشخصي به شنونده انتقال داده شده است. در يك Fasil (فصل) مكمل هم صدا و هم ساز جاي مي‌گيرد. زمانيكه Fasil تشكيل مي شود بودن مقام در همان آثار به عنوان يك اصل و پايه مدنظر قرار مي‌گيرد و با توجه به شكل و نوع نيز يك رديف بندي مشخصي انجام مي‌گيرد.

براي تشكيل يك Fasil مربوط به مقام بطور كلي دو قطعه موسيقي و دو سماعي بايد تشكيل گردد و اينها آثار شفاهي هستند. قطعه‌هاي موسيقي در فرمهاي چهارگوشه و يا نقش قرار دارند. مربع‌هائيكه روي يك غزل دو بيتي بصورت قطعة موسيقي تشكيل مي شود با ترنم و يا بدون ترنم مي‌تواند باشد.

بطور كلي ساختار يك Fasil كامل به اشكال زير است:

(Taksim (a ورودي كه با هرگونه سازي انجام مي‌گيرد.

(b) پيش رو

(Pesrev) (c اولين قطعه موسيقي

(d) دومين قطعه موسيقي

(e) سماعي سنگين

(f) آوازها

(g )سماعي

(yuruk (h سماعي ساز در اولين قطعه موسيقي عنصر ترنم جاي وسيعي دارد و تبحر و مهارت خاصي را مي طلبد، و يكي از اشكال پيشرفته موسيقي است. آوازها در ادبيات ما فرمي است كه از تاثير ترانه هاي محلي بوجود آمده است. آوازها از تركيب تشكيل مي‌شود و با توجه به تعداد تركيب اسامي مختلفي بخود مي‌گيرد و ساختار بسيار متفاوتي دارد. خصوصاً بعد از قرن نوزدهم بسيار مورد توجه قرار گرفته و فرمهاي ديگر را تحت تأثير خود قرار داده است. در قرن بيستم زيباتر شده از ساختار قبلي فراتر رفته و به نوع فانتزي تبديل گشته است.

مهمترين فرمهاي نشان ساز كه در موسيقي عثماني مورد استفاده قرار مي‌گيرند عبارتند از:

 Pesrev: بطور كلي ضرب فتح، ساكيل، محمص، دور كبير و گاهاً با استفاده از اصول Duyek قطعه موسيقي تشكيل و آهنگهاي متفاوتي بوجود مي‌آيد.

ساز سماعي: از نظر ساختاري با Pesrev در يك ساختار قرار دارند سماعي(6 زمانه) سماعي شكسته(10 زمانه) و سماعي Yuruk (6 زمانه) كه قطعه موسيقي در اينها از اثرات ساز تشكيل شده و به همين جهت «ساز سماعي» نام گرفته است. Taskim

: معرفي مقام، نشان دادن راه، گرم كردن، بدون وصل شدن به اصولي بصورت آزاد نواخته مي شود(يك نوع آهنگ)

 آهنگ رقص: آثار ساز كه براي رقص كردن (دانس كردن) بصورت قطعه موسيقي ساخته شده است.

 Usuller(اصول ها): اصولهائي كه تا15 زمانه هستند به آنها اصول‌هاي كوچك و آنهائيكه بيشتر از 15 زمانه هستند به آنها اصولهاي بزرگ گفته مي شود. استفادة همزمان از دو اصول بزرگ را’Darbeyn ‘ (داربين) مي‌گويند. سري اصولهائي هم هستند كه از پهلوي هم قرار گرفتن چند اصول تشكيل مي‌شوند. در بين اصول كوچك 5و7و9 و... زمانه وجود دارد و يا مثل سماعي شكسته 10 زمانه هستند كه بطور كلي به اين اصول، اصول شكسته مي‌گويند. زمانهائي كه نام اصل شكسته را يدك مي‌كشند به شكل اصول 3+2+2+2 مي باشند.

نمونه هائي از موسيقي عثماني:

 Arazbar Pesrev: نوازنده: نفيري بهرام

-Cargah Pesrev ، نوازنده: درويش مصطفي، تقسيم قانون - Taksimi فرحناز، نوازنده: تانبوري جميل بيك.

- Yegahta Rasttan Irakta segaha Taskim ، نوازنده: جنيد اورهان

- Selmek Taksim ، نوازنده: يورگو باجانوس

- Nikriz sirto ، نوازنده: يورگو باجانوس، ضرب از: يورگو باجانوس سعدي ايشيل آي، فاخره فرسان(كمانچه) ارجمند باتاناي(تنپور) شكروتونار(كلارنت فيضي اصلان گيل(پيانو) - Neva kar، نوازنده: منير نورالدين سلجوق، اثر: بخاري زاده مصطفي عتري افندي - شهناز الهي، نوازنده: منير نورالدين سلجوق، اثر: حمامي زاده اسماعيل دده افندي - صبا تقسيم، نوازنده: ني زن توفيق- سوزنياك تقسيم، نوازنده: ني زن توفيق

- Makber ، اجراء : حافظ برهان- آسمان گريه مي‌كند، اجرا: حافظ كمال

- Simsir-i.Nigahin، اجراء حافظ كمال

- نيهاوند تقسيم، اجراء شكروتوناز- حجاز رقص، اجرا: شكر و توناز

- Kurdili hicazkar Longa ، اجراء شكر و توناز

- حجاز Pesrevi، اجرا: سالم بيك- گل دوست داشتني من، اجراء ابراهيم بيك مصري

- سالها چه زود گذشت، اجرا: بيمن سن- اگر رنگ پريده و زرد شوي، اجراء ابراهيم بيك مصري

- آب در كوه مقابل، اجراء: دده افندي- به كسي شكايت نمي‌كنم، اجراء كماني سركيس افندي

- زيبا رويم بيا به چاملي جا، اجراء: فائز كاپانجي- نيهاوند لونگ

- اي غنچه نازك Tenim، اجراء منيب اوتاندي- به آب خليج، اجراء: منيب اوتاندي

- Kalamis ، اجراء منيب اوتاندي- سالها چه زود گذشت، اجراء منيب اوتاندي - ديشب با yes بيهوش شدم، نوازنده: منيب اوتاندي- آواز اصفهان، اجراء: كورو

- Rast sarki Agiraksak نوازنده: احمد اوزهان، اثر: تاتيوس افندي

- آواز نهاوند، نوازنده: كورو، اثر: معلم اسماعيل حقي بيك

- آواز Kurdili hicazkar ، نوازنده: رجب بيرگيت، اثر: حاجي عارف بيك

- آواز يگاه، نوازنده: كورو، اثر : دكتر صبحي ازگي

- آواز دوگاه، نوازنده: كورو

موزيك نظامي عثماني(مهتر) مهتر در آداب و رسوم ترك يك وسيلة جشن و سرور نيست بلكه يك اشارت و علامت عظمت، احتشام و شوكت و جلال است. بزرگي و مباركي دولت بوسيله دهل و غيره منعكس مي‌شود مفهوم دولت در نگاه تركها، اتحاد مردم و يكپارچگي آن و اصطلاح تعالي دولت بسيار مهم است. اين عقيده و رسوم در دولتهاي ترك قبل از اسلام و هم چنين در دولتهاي سلجوقي و عثماني با يك تغييرات كوچكي اجراء مي‌شده است.

در اين ساختار سه سمبل مهم وجود دارد:

خيمه، خرگاه و يا چادر بزرگ زينت دار محل مردم و يا فرماندهي كل است. اين يك علامت جنگ است چونكه اين گونه چادر يا خيمه فقط در زمان جنگ زده مي‌شود. طبل بزرگ خاقان، يعني دهل بزرگ در جلوي خيمه و يا چادر نصب مي‌شود و فقط مربوط به خاقان است. موزيك نظامي خاقان، در زير پرچم و روبروي خيمه براي روحيه دادن و متحرك ساختن سربازان است كه از مجموعة آلات موزيك تشكيل شده است. پرچم و موزيك نظامي در دولت ترك خيلي مهم و از يكديگر تفكيك ناپذيرند. با شروع موزيك از خيمه خارج مي‌شوند و بدينوسيله اولين گام در وقوع جنگ برداشته مي‌شود. در آداب و رسوم تركها در آسياي ميانه در روبروي خيمه خاقان كه رئيس دولت مي باشد دهل و آلات موزيك يك نصب مي‌گردد كه در زمانهاي مشخص اجراء شده و نمايانگر قدرت دولت مي باشد. نشان دادن قدرت خاقان به دوست و دشمن خصوصاً به مفهوم اين است كه در دل دشمن ترس و واهمه مي‌اندازد. مهتر كه در عثماني به اندازه پرچم مقدس شمرده مي شد، در كنار نشان دادن استقلال و وجود دولت، در ميدانهاي جنگ، محاصرة قلعه و در اثناي حمله به دشمن در جنگ دريائي آهنگ حماسي را به نمايش گذاشته، به سربازان روحية مضاعف داده آنها را به تحرك واميدارد. و با سروصدائي كه ايجاد مي‌كند روحيه دشمن را تضعيف و آن را از بين مي‌برد. در ميدان جنگ حتي يك طبل بزرگ به منزله مهتر(موزيك نظامي) شمرده مي شود. حمله و توقف را طبل بزرگ خاقان مشخص مي‌كند. موزيكي كه از دهل و شيپور تشكيل شده در جنگ به ارتش جهت مي‌دهد.

شكست در جنگ در غارت كردن مهتر مورد قبول قرار مي‌گيرد. در اين وضعيت جنگهاي بسيار شديد و سخت در چهارچوب پرچم و موزيك نظامي شكل مي‌گرفت. موزيك نظامي در هنگام صلح نمايشي از سلطنت خاقان و وجود دولت بود. غير از اين وضعيت دهل و موزيك كارهاي خبر و اعلان دولت را هم انجام ميداده است. در مجموعة آلات موسيقي عثماني، سورنا، شيپور، كرنا و سوت موزيك، زنگ، دهل نقاره، ضرب و غيره جاي داشتند. تعداد ساز و ضرب‌ها را مساوي كرده و با توجه به اين تعداد طبقات موزيك مشخص مي شد. مهتر پادشاه كه از همه بزرگتر بود 9 طبقه داشت. مفهوم اين يعني از هر ضربي و يا سازي9 عدد وجود دارد. اين تعداد بعدها به دوازده و حتي به شانزده هم رسيده بود. غير از پادشاه، صدراعظم، وزراء، رئيس دفتر، رئيس ماليه و دارائي‌هم مهمتر داشتند. هم چنين در ايالتهاي مختلف كشور و قلعه‌ها دسته هاي موزيك به اجراي موسيقي مي پرداختند. قدرت موزيك جنگي و تأثير آن از جانب اروپائي‌ها بررسي شده و با الگو گرفتن مهتر در كشورهاي مختلف اروپا مجموعه موزيك هاي ارتشي تشكيل شده بود. نمونه هاي موسيقي جنگي: اسب دوباره روي دو پا بلند مي‌شود، قلعة استرگون، اجدادت پدر بزرگ، عثمان جوان

موسيقي ديني: موسيقي است كه به كمك آن دعوت به عبادات، واجبات، سنت، نافله و غيره و يا با هدف زينت و با توجه به راه استفاده از آن موسيقي شرعي و تصوفي و با توجه به محل نوازندگي آن موسيقي مسجد و تكيه ناميده مي شود. تلاوت كه در دين اسلام جايگاه خاصي دارد و مانند اذان، صلوات، تمجيد و غيره جزو موسيقي مسجد محسوب مي‌شود. در آئين و مراسم تصوف بخصوص تصوف مولوي و بكتاشي سرود و موسيقي هاي ديني نواخته مي‌شود. نمونه هاي موسيقي ديني: تكبير، اجرا: كاني كاراجا، اثر: بوخوري زاده مصطفي عتري افندي صلوه اميه، اجراء كاني كاراجا، اثر: خاطب ذاكري حسن افندي بتو مي‌گويم به حرفم گوش كن، اجراء مجموعة موسيقي اطاق در سعادت، اثر: سلطان ولد

آلات موسيقي بومي- محلي

 1- ساز و ضربهاي سيم دار: ضربهائي هستند كه صداي آن با لرزش يك سيم شنيده مي شود. اينها در دو گروه بررسي مي‌شوند.

(kordofon) (a ساز و ضربهاي سيم كمان دار: نمونة اينگونه آلات، كمانچه، kabak kemane ، كمان و مشابه آنها.

(b) ساز و ضربهاي سيم دار با مضراب: نمونه اينگونه آلات: عود، تنبور، چنگ، تار، قانون، سنتور، تار قديم تركي، ساز ميدان، ساز ديوان، تامبورا، سه تار و مشابه.

 2- آلات موسيقي كه با فوت كردن و نفس اجراء مي‌شود: (Aerofon) اين‌ها ساز و ضربهائي هستند كه با لرزش هواي داخل و يا اطراف صداي آن شنيده مي‌شود. نمونه: سورنا، آكاردئون، ساز دهني، sipsi ، خيك، ني چوپاني، دسته موزيك نوعي سورناي كوچك و مشابه.

 3- ساز و ضربهائي كه پوست در آن بكار رفته: آلاتي است كه با توليد صدا بوسيله پوست انجام مي‌گيرد. نمونه: دمبك، دهل، دايره، دف، دف زنگ دار، نقاره و مشابه (Mambranofon) 4- Idyofon ها: بوسيله زدن يا كوبيدن بوسيله ابزار سخت و با لرزش بدنه ابزار صدا شنيده مي‌شود مانند: زنگ، ماشه، Calpare، kastanyt و مشابه موسيقي هنر ترك معاصر در اواسط قرن نوزدهم آثار نفوذ موسيقي غربي بر موسيقي عثماني هويدا شد. اين تأثير رفته رفته(تا آخر قرن) توسعه پيدا كرد و موجب آن شد تا تك صدايي (monodik) موسقي عثماني را به چند صدائي (polifonik) تبديل كند. در سال 1923 بعد از اعلام جمهوري در تركيه كه در آن موقع جمال رشيد در اروپا آموزش موسيقي مي‌ديد به تركيه برگشته و در مدرسه موسيقي كه در استانبول داير گرديده بود به آموزش موسيقي پرداخت. در اين هنگام بعضي از جوانان با استعداد هم از جانب حكومت جمهوري براي آموختن موسيقي به شهرهاي مختلف اروپا اعزام شدند.

بعد از بازگشت اين جوانان به وطن گروهي تشكيل شد كه اين گروه پايه هاي موسيقي چند صدائي معاصر ترك را از بين برده و سپس موسيقي‌اي جايگزين كردند كه موسيقي پنجگانه ترك ناميده شد. اهداف مشترك اين گروه بوجود آوردن ساختار جديد چند صدائي معاصر در ميان ارزشهاي هنر موسقي غربي بود. در مراحل بعدي آنها تداعي آزاد را هدف گرفته قطعه و آهنگهاي مردمي منحصر به خود را تعبير و تفسير نموده سعي كردند به سنتزهاي متفاوتي برسند. كادر معروف به پنجگانه ترك از جمال رشيد، علوي جمال اركين، حسن فريد آلنار، احمد عدنان سايگون و نجيل كاظم آكسس تشكيل شده بود. در اين حوزه بعد از پنجگانه ترك نوري سامي كورال، كمال ايلريجي، اكرم زكي اون، بلنت تارجان و بقيه، گروه دوم صباح الدين قلندر، نويد كود اللي، فريد توزون، ايلهان اوسمان باش، بلنت آرل، ايلهان معمار اوغلو و ديگران، گروه سوم، معمرسون، جنان آكين، چنگيز تانچ، كمال سوندر، ايلهان باران، يالچين تورا، علي دوغان سنيان گيل، به عنوان نسل چهارم به توليد موسيقي پرداخته و يا هنوز هم مي‌پردازند. بعد از اين نسل هم كه رفته رفته افزايش پيدا مي‌كند آهنگسازان بسياري به توليد خود ادامه ميدهند. امروز در اين حوزه تعداد آهنگساز تقريباً به شصت نفر رسيده است.

نمونه هاي موسيقي معاصر هنر ترك

- سمفوني شماره يك، اجرا: اركستر سمفوني رياست جمهوري، اثر: اولوي جمال اركين

- افسانه كوه آغري، اجرا: اركستر باله و اپراي دولتي آنكارا، اثر: چتين ايشيك گوزلو

- درام موسيقي دار آتاتورك، اجراء: اركستر باله و اپراي دولتي آنكارا، اثر: فريد توزون

موسيقي پرطرفدار پوپولار

اين موسيقي در سطح وسيعي به عنوان استفاده عام توليد شده و در اوائل توليد عليرغم اينكه اينگونه نبود مدتي بعد شكل عامه پسند را بخود گرفته، اما با اين حال نمي‌توان گفت كه اين نوع موسيقي برخواسته از قشر خاصي از جامعه است بلكه همة فرهنگهاي جامعة مورد خطاب را دارا مي باشد. به انبوه رسيدن اين گونه توليدات هنري مربوط به فرهنگ عامه در هر قشر جامعه رفته رفته توسعه پيدا كرده و در بين اجتماعات صنعتي اروپا به طور مشخص به حيات خود ادامه داده و در كشور ما نيز كه بطور سريع در حال صنعتي شدن و شهرنشيني بود در بين جامعه يك جو پوپولار مخصوص بخود را تشكيل داده است. اين تشكلهاي فرهنگي جديد كه بطور سريع تغيير و توسعه پيدا كرده مثل توليد هنري مربوط به فرهنگ عامه كه به مفهوم توليد هنري است محيط مناسبي را تشكيل داده است. فرهنگ پوپولار و موسيقي مربوط به اين فرهنگ در كشور ما به اين نحو در ميان يك جو در هر قشر مردم با سرعت زيادي انتشار يافته است و امروز تقريباً تمامي قشرها آن را مورد استفاده قرار ميدهند.

نمونه‌هاي موسيقي پوپولار

- دگمه هاي آستين، اجرا: باريش مانچو، اثر: باريش مانچو

- شدني است يا نشدني؟، اجرا: بلنت اورتاچ گيل، اثر: بلنت اورتاچ گيل

- فهميدم، اجرا: لمان سام، گفتار از: لمان سام/ زنپ تالو، موزيك: آيكوت گورل

- اين يك حكايت كوچك، اجرا: زوحال اولجاي، گفتار: وداد ساكمان، موزيك: وداد ساكمان - تنهاييم، اجرا: وداد ساكمان، گفتار: مهمت تاومان، موزيك:‌وداد ساكمان

- دوستانم، اجرا: تانژو اوكان - آيا اين قلب تو را فراموش مي‌كند؟ اجرا: فكرت كيزيل اوك

- دل داده، اجرا: فكرت كيزيل اوك نمونه هاي موسيقي ديگر

• آوازهاي كودكانه

• مارش‌ها

آوازهاي كودكانه

- 23 آوريل، احرا: نهاد آواز دسته جمعي كودكان- وزارت فرهنگ، اثر: حسن توراگانلي

- Operation pera ، اجرا: آواز دسته جمعي كودكان- وزارت فرهنگ، اثر: سعادت الدين اونال - مارش استقلال، آهنگساز: ذكي اون گور،‌اجرا: راديو و تلويزيون نهاد آواز دسته جمعي كودكان آنكارا، اداره كننده: ف. اوز، ييانواز: ر.فاركاس - مدرسه را شروع كرديم، آهنگساز: معمرسون. اجراء: راديو تلويزيون، نهاد آواز دسته جمعي كودكانه ازمير، گرداننده: ج. گنچ، پيانو از: م.اسن - حيوانات را دوست داشته باشيم، آهنگساز: نويد كوداللي، گرداننده: ج. گنچ، پيانو: م.اسن - مارش آنكارا، آهنگساز: خليل بديعي يونتكن، اجرا: راديو- تلويزيون، نهاد آواز دسته جمعي كودكان آنكارا، گرداننده: ف. اوز، پيانو از: ر- فاركاس - پدرم، آهنگساز: ضياء آيدين تان، اجراء : راديو و تلويزيون، نهاد آواز دسته جمعي كودكان آنكارا، گرداننده: س. چاگلار، پيانو از: ن- گنچ - كوهها، اجراء : نهاد آواز دسته جمعي ازمير- صدا و سيما- گرداننده: ج.گنچ- پيانو: م.اسن - خروسم را در بردند، آواز محلي (تنظيم: ن. كوداللي)، اجرا: راديو- تلويزيون نهاد آواز دسته جمعي كودكان آنكارا، گرداننده: ف. اوز، پيانو: ن.گنچ - مارش وطن، آهنگساز: موسي ثريا، اجراء: راديو- تلويزيون، نهاد آواز دسته جمعي كودكان آنكارا، گرداننده: س. چاگلار، پيانو: ن. گنچ - آواز محلي چاناك قلعه، اجرا: راديو- تلويزيون، نهاد آواز دسته جمعي كودكان استانبول، گرداننده: ي . الماس، پيانو از: ن. آكين

- مارش ها: مارش استقلال، اثر: ذكي اون گور - مارش ترك، اجراء: K.L.Kammermusic ، اثر: W.A.Mozart

- مارش دهمين سال، مارش پنجاهمين سال، مارش هفتادوپنجمين سال مشخصات و اطلاع رساني در مورد آوازهاي دسته جمعي

وزارت فرهنگ، ادارة كل هنرهاي زيبا

مديريت دولتي موسيقي دسته جمعي چند صدائي آنكارا

مدير: كنعان شيمشك، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك- هيپودروم- آنكارا

تلفن: 46-3412745(0312)، فكس 3412746 مديريت دولتي موسيقي دسته جمعي كلاسيك ترك آنكارا، مدير: فاروق شاهين، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك، هيپودروم – آنكارا تلفن: 3423798(0312) مديريت دولتي موسيقي دسته جمعي مردمي ترك آنكارا، مدير: خالص چاشكورلو، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك، هيپودروم- آنكارا تلفن: 91-0312342479 فاكس 3424791 (0312) مجموعه دولتي دنياي موسيقي ترك آنكارا، مدير: كنعان شيمشك، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك هيپودروم- آنكارا تلفن: 3840201(0312)

مديريت دولتي موسيقي دسته جمعي كلاسيك ترك بورسا

مدير: احسان بيلگيلي ، آدرس: داخل پارك فرهنگي – بورسا تلفن: 0224231634 فاكس: 02242346785

مديريت دولتي موسيقي و آواز دسته جمعي كلاسيك ترك و ياربكر

مدير: م. امين گونش، آدرس: خيابان ليسه، كوچه ر- علي اميري ساختمان قديمي T.M.O طبقة همكف- ديار بكر تلفن بخش آواز دسته جمعي: 15-04122246014

مديريت دولتي مجموعه موسيقي ترك اديرنه

مدير: ح. سزايي ايرماك، آدرس: خيابان ترك اجاقي- خوابگاه قبلي دختران – قلعه ايچي- اديرنه، تلفن: 02842139039

مديريت دولتي موسيقي و آواز دسته جمعي كلاسيك ترك الازيغ

 مدير: بنيامين اوزكان آدرس: بلوار بوسني – هرزوگوين- الازيغ تلفن بخش آواز دسته جمعي: 04242330764

مديريت دولتي مجموعه موسيقي تركي استانبول

مدير: سليم گولر، آدرس: يلديز سارايي- كاسكات اداسي – بشيكتاش – استانبول ، تلفن مجموعه: 02122599954

مديريت دولتي موسيقي دسته جمعي كلاسيك ترك استانبول

 مدير: اندر ارگون، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك – تاكسيم- استانبول، تلفن

مجموعه موسيقي دسته جمعي: 02122436165

مجموعه دولتي موسيقي فولكوريك مدرن استانبول

مديريت كل: ظفر دالگيچ، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك – تاكسيم – استانبول تلفن: 02122431068 فاكس: 02122510507

مديريت مجموعه موسيقي تاريخي ترك استانبول

مدير: طغرل اينانچ ار، آدرس: آلتوني زاده خيابان پروفسور فخرالدين كريم گوكاي شماره: 54 اسكودار- استانبول- تلفن: 02163392469

مديريت دولتي موسيقي دسته جمعي كلاسيك ترك ازمير

مدير: گونر اوزكان، آدرس: مركز تجاري وقف سربلوك، بلوار غازي شماره: 81 چانكايا- ازمير، تلفن: 02324830960

مجموعه دولتي موسيقي ودانس دنياي ترك ازمير

مدير: گونراوزكان، آدرس: خ. آنافار تالار شماره: 35 طبقه 3-2 كوناك – ازمير تلفن: 129/02324890796 فاكس: همين شماره

مديريت مجموعه موسيقي تصوف ترك قونيه

مدير: عمر فاروق، آدرس: ميدان مولانا كوچه اشعري زاده شماره 21 قونيه، تلفن 30-03323504229 فاكس: 3521825

مديريت دولتي موسيقي دسته جمعي كلاسيك ترك سامسون

مدير: جاويد ارسوي، آدرس: مركز تجاري- اداري اوزل خ . ايرماق بلوك2 سامسون. تلفن: 03624320920

مديريت دولتي موسيقي دسيته جمعي مردمي ترك سيواس

 مدير: غمزه آيريم، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك – سيواس تلفن: 2234110 –7120 0346221 فاكس: 2231454

مديريت دولتي موسيقي – آواز دسته جمعي- مردمي ترك شانلي اورفا

مدير: ح.بصري توران آدرس: كوپروباشي موكيي- پاساژ حازار طبقه شماره3 شانلي اورفا تلفن بخش آواز دسته جمعي: 04142157999

مشخصات و اطلاع رساني در مورد اركسترها

وزارت فرهنگ – ادارة كل هنرهاي زيبا

اركستر سمفوني رياست جمهوري

مدير: آ. آيجان سانجار، آدرس: بلوار طلعت پاشا شماره: 38 آنكارا تلفن: (4 خط) 03123091343 فاكس: 03123117548

اركستر دولتي سمفوني استانبول

مدير: تركمن گونر، آدرس: مركز فرهنگي آتاتورك – تاكسيم – استانبول تلفن: 02122431068 فاكس: 02122510507

اركستر دولتي سمفوني ازمير

مدير: كنعان گوك كايا، آدرس: داخل نمايشگاه، پارك فرهنگ مركز هنري عصمت اينونو- ازمير- تلفن: 02324848343 فاكس: 02324845172

اركستر دولتي سمفوني منطقه بورسا

 مدير: احمد بورووا، آدرس: پارك فرهنگ – خانة ترك بورسا، تلفن: 02242344790 فاكس: 02242344790

اركستر دولتي سمفوني چوكوراووا

مدير: مورال آلكان، آدرس: شهرداري آدانا ساكن كنسرت بلوار آتاتورك آدانا، تلفن: 03224536874 فاكس: 03224582599

اركستر دولتي سمفوني آنتاليا

مدير: نومان پك دمير، آدرس: بلوار صدمين سال پارك حسن سوباشي، مركز فرهنگي آنتاليا تلفن: 02422432603 – 02422440328 فاكس: 02422479894

بازگشت به صفحه اصلی موسيقي

 بخش دوم موسیقی