|
معبد آقوستوس ـ آنکارا
موزه مرکز فرهنگی دوره جمهوریت آتاتورک ـ آنکارا
اداره موزه قوم شناسی ـ آنکارا
موزه دومین مجلس بزرگ جمهوری ترکیه ـ آنکارا
خانه موزه ای شفیق بورسالی ـ آنکارا
حمام روم ـ آنکارا
اداره موزه جمهوریت و جنگ کورتولوش آنکارا
معبد آقوستوس ـ آنکارا
این معبد به دستور آقوستوس ، امپراطور رومی در میدان مقدسم من وکیبله احتمالاً در قرن های 20ـ25 قبل از اسلام ساخته شده است. این معبد مرمری در ابعاد 54.82 * 36 متر بوده و بر روی یک پودیوم (جایگاه) به ارتفاع 2 متر که دارای چندین پله می باشد قرار گرفته است. در قسمت کناره های کوتاه 8 ستون سرباز ایون، و در کناره های بلند 15 ستون از این نوع وجود دارد. قسمت داخلی ساختمان از سه بخش تشکیل شده است. در بخش پشتی دیوارها و در سمت ورودی دوم ستون کورنیت چهارم جا گرفته است. در این معبد کتیبه هایی وجود دارد که اقدامات و کارهای امپراطور آقوستوس را نشان می دهد. در میان کتیبه های لاتینی ، کتیبه پی سی دیا آنتوچیا، در میان کتیبه های یونانی ، کتیبه فریگیا آپولانیا از همه سالم تر می باشد.
شهر آنکارا در اواخر قرن دوم بعد از اسلام فتح شد. مسجد حاجی بایرام در گوشه شمال غربی معبد در قرن 15 میلادی ساخته شد. برای مقابله با تخریبی دیوار شمالی معبد در بزرگ سلا و پرونائوس آن مورد عبادت قرار گرفت و به این ترتیب تا به امروز حفظ مانده است . کار حفاریهای باستان شناسی در این معبد پس از بررسیها و تحقیقات باستان شناسان آلمانی و فرانسوی با نظارت دکتر حامد ذ. کوشای انجام گرفته است.
اداره موزه تمدن های آناتولی ـ آنکارا
این موزه در سال 1997 به عنوان موزه سال اروپا انتخاب شد.
تاریخچه
این موزه در دو ساختمان عثمانی در قسمت جنوب شرقی دیوار بیرونی قلعه آنکارا در محله آت بازاری قرار گرفته است. یکی از این ساختمان ها بدستان محمود پاشا و دیگری کاروانسرای کورشونلوخان می باشد . بدستان محمود پاشا از وزیران سلطان فاتح احتمالاً در فاصله سالهای 1471ـ1464 میلادی ساخته شده است در کتابهای تاریخی آمده است که این بازار مرکز پخش پارچه های صوفی آنکارا بوده است. این بازار سرپوشیده دارای 10 گمبد بوده و به شکل مستطیلی می باشد. در این بازار 102 باب مغازه وجود دارد. طاق گمبدی شکل از آجر و ملاط ساخته شده است.
کارونسرای کورشونلوخان ، بر اساس مدارک موجود توسط محمود پاشا از وزیران سلطان فاتح ساخته شده و وقف عمارت محله اسکودار استانبول شده است در اثنای بازسازی سال 1946 سکه هایی متعلق به سلطان مراد دوم به دست آمد. این کشفیات حکایت از آن دارد که این بنا در اوایل قرن 15 میلادی ساخته شد. این خان از حمله کاراکترهای نمونه کاروانسراهای دوره عثمانی بوده و دارای میدان بزرگ، ردیف های رواق و اتاق می باشد. در طبقه همکف آن 28 اتاق و در طبقه اول آن 30 اتاق موجود می باشد. این اتاق دارای اجاق بوده و در داخل زیرزمین های جنوبی و غربی این اتاقها آخورهای T شکل موجود می باشد و در جبهه شمالی کاروانسرا 11 باب مغازه ، در جبهه شرقی 9 و در قسمت ورودی ایران 9 باب مغازه وجود دارد محمود پاشا پس از عزل محمود پاشا به عنوان وزیر اول سلطان فاتح انتخاب شده و تا سال 1470 در این سمت باقی مانده است. در اسکودار استانبول ، توسط وی مدرسه، عمارت و مسجد ساخته شده است، آرامگاه ایشان در همین محل می باشد. این ساختمانها پس از
آتش سوزی سال 1881 متروکه مانده بود و بعدها به موزه تبدیل شد.
تاریخچه موزه
اولین موزه آنکارا در سال 1921 توسط مبارک قالب بیگ مدیر فرهنگ در قسمت آق قلعه ای قلعه آنکارا بر پا شد. همزمان با برپایی این موزه انواع اثرهای تاریخی از معبد آقوستوس و حمام روم جمع آوری شد. با سرازیر شدن انواع اثرهای تاریخی متعلق به دوره هیت هیت از مناطق مختلف ترکیه به آنکارا که پس از فرمان آتاتورک مبنی بر تشکیل موزه ای آغاز شد لازم بود که در اینجا یک بنای بزرگ به موزه اختصاص یابد. حامد ذ. کوشای مدیر فرهنگ آن زمان و آریکان وکیل معارف پیشنهاد کردند که موزه در محل کاروانسرای کورشوفرلوخان و راسته بازار محمود پاشا بر پا گردد با قبولی این پیشنهاد کار بازسازی آن در سال 1938 شروع و تا سال 1968 ادامه یافت با پایان بازسازی قسمت طاق دار وسط بازار در سال 1943، کار چیدن و جا دادن اثرهای تاریخی در این مکان توسط یک هیأت با نظارت گوتربوک آلمانی شروع شد و این بخش از بنا برای بازدید و زیارت باز شد و بعد از پایان بازسازی قسمتهای دیگر این مجموعه به ترتیب انواع اثرهای تاریخی در این مکان نگهداری می شد . کاروانسرای کورشونلو هم اکنون به عنوان اداره موزه فعالیت می کند و از بخش های اتاق های تحقیقات ، کتابخانه ، سالن کنفرانس ، آزمایشگاه و کارگاه تشکیل شده است راسته بازار محمود پاشا هم سالن نمایش آثار تاریخی می باشد در موزه مشهور تمدن های آناتولی ، انواع اثرهای تاریخی از عصر پالئولیتیک تا به امروز با توجه به دوره های تاریخی به نمایش درآمده است.
موزه تمدن های آناتولی
این موزه با داشتن سابقه درخشان و تاریخی در سال 1997 به عنوان موزه سال در بین 68 موزه در شهر لوزان فرانسه شد.
عصر پالئولیتیک (عصر سنگ تراشی) : در این موزه آثار باستانی کشف شده از غار آنتالیا کارائین به نمایش درآمده است انسانهای عصر پالئولیتیک شکارچیان ماهر بوده اند و در زیر پناه گاههای صخره ها زندگی می کرده اند. از آثار این دوره می توان به ابزارهای سنگی و استخوانی اشاره کرد.
عصر نئولیتیک (عصر سنگ جلادار) (5500ـ8000 سال قبل از میلاد): در این دوره انسانها به تولید مواد غذایی می پرداختند و به صورت مسکون در کنار هم زندگی می کردند در این بخش انواع اثرهای تاریخی کشف از حاجلی لار و چاتال کوی به نمایش درآمده است که از میان آنها می توان به مجسمه الهه بزرگ ، مهرها ، ظروف سفالی ، ابزارهای کشاورزی از جنس استخوان اشاره کرد.
عصر کالکولیتیک (سنگ ـ مس) (3000ـ5500 سال قبل از میلاد): دراین دوره استفاده از ابزارهای سنگی و مسی در کنار هم رایج بوده است. انواع اثرهای تاریخی کشف شده از حاجی لی لار، جان حسن، تیلکی تپه، آلاجاهؤیؤک و علی شار به نمایش گذاشته شده است.
عصر مفرغ (فلز) (1950ـ3000 سال قبل از میلاد):
در حدود اوایل 3000 سال قبل از میلاد
سکنه های آناتولی با مخلوط کردن مس و قلع موفق به ساخت مفرغ شدند . انواع اثرهای باستانی کشف شده از مکان های تاریخی مزارهای پادشاهان آلاجاهؤیؤک ، حسن اوغلو، ماه مات لار، اسکی یاپار ، خروس تپه، قره اوغلان ، مرزیفون ، اتی یوکوشو، احلتلی بل، قره یوشن، بولو، بیجه سلطان، سماهؤیؤک ـ تیلکی تپه ، مجموعه غنی عصر مفرغ را تشکیل داده است.
هیت هیت ها (1200ـ1750 سال قبل از میلاد): اولین اتحاد سیاسی در حدود 2000 سال قبل از میلاد در قزل ایرماک آناتولی شکل گرفت . انواع اثرهای تاریخی از بغاز کوی (هاتوشاش) پایتخت هیت هیت های اینان دیک ، اسکی یاپار، آلاجا هؤیؤک ، علی شار، فرزانت مراکز استقرار هیت هیت ها کشف شده است.
فریگ ها (700ـ1200 سال قبل از میلاد): فریگ ها در حدود 1200 سال قبل از میلاد با عبور از سرزمین بالکان در آناتولی حاکم شده و شهر گوردیون را پایتخت خود قرار دادنهد. آثار کشف شده از تپه های گوردیون و خرابه های تاریخی از جمله آثار زیبای هنری فریگ ها محسوب می شوند.
اوراتور(600ـ1200 سال قبل از میلاد): اوراتورها همزمان با فریگ ها در مرکزهایی مانند عادل جواز، کایالی دره، پاتنوس ، وان چاووش تپه زندگی می کردند و در معماری و آهنگری بسیار ماهر بوده اند.
گچ هیت هیت ها (700ـ1200 سال قبل از میلاد) : بعد از فروپاشی امپراطوری هیت هیت ، یک گروهی از هیت هیت ها در جنوب شرقی آناتولی حکومت های دولت ـ شهری تشکیل دادند. از جمله مکان هایی که هیت هیت ها در آنجا سکونت داشتند می توان به اصلان تپه ، مالایتا، قارغامیش و ساچاقؤزو اشاره کرد.
در این موزه انواع اثرهای تاریخی نادر متعلق به دوره های یونیان ، هلنیستیک ، روم باستان و بیزانس به نمایش درآمده است.
آدرس : محله آت
بازاری ـ خیابان حصارلار تلفن: 3243160(0312) فاکس:
3112839(0312)
Web:
http://www.anadolumedeniyetlerimuzesi.gov.tr
E-Posta:Anmedmuz@markerweb.nt.tr
این موزه تمام ایام هفته به غیر از روزهای یکشنبه از ساعت 5/8 صبح تا 5/5 بعد از ظهر باز می باشد.
فهرست
زیورآلات عتیقه ای به نمایش درآمده و در موزه تمدن های آناتولی
موزه گوردیون ـ آنکارا
زیورآلات عتیقه ای به نمایش درآمده در موزه تمدن های آناتولی
زیورآلات سر
زیورآلات گردن
زیورآلات دست و پا
زیورآلات لباس
زیورآلات مرده
آینه ها
زیورآلات سر
تاج ها و نیمتاج ها
گوشواره ها
موگیرها
نیمتاج ها و تاج ها
اولین نمونه های این اثرها از طلا و نقره و بندرت از مفرغ به شکل بیضی و خیلی ظریف ساخته شده است و در وسط آن طرحهای رزت دیده می شود. بعضی از آنها دارای نقوش زیگزاگی نیز می باشد . این اثرها متعلق به 3000 سال قبل از اسلام بوده و از آلاجاهؤیؤک و ترویا بدست آمده است و از حدود 2 هزار سال قبل از اسلام در قبرس استفاده از آن رواج بوده است و به عنوان نمادهای نذر ـ هدیه و یا نماد قدرت ، همچنین به عنوان زیورآلات مورد استفاده خدایان و انسانها بوده است. و در هنگام مراسم های خاص ، تولد، جشن ها، بیماری و مرگ استفاده می شده است. تاج ها در دوره های بعد به عنوان رتبه و زیورآلات به سرگذاشته می شده است. طبق نظر پلینیوس ، در ابتدا نماد خداوند بوده است: تاج ها بر سر مجسمه های خدایان ، معبدها، جاهای مقدس، حیوان های قربانی و حتی خانه ها گذاشته می شده اند ، اولین تاج ها در ابتدا از شاخه و برگهای درختانی مانند زیتون ، بلوط، مرسین ساخته می شده است بعدها تاج های فلزی به بازار آمده است.
اسم : نیمتاج
جنس : طلا
مکان یافت : موغلا
نحوه آوردن : معلوم نیست
ابعاد : 1/4 *1/33 سانتیمتر
وزن : 8.63 گرم
دوره : قرن چهارم قبل از میلاد
این اثر به شکل پیشانی بند از صفحه طلایی بریده شده است . در کناره های آن یک ردیف از طرحهای تخم مرغی و بر بالای آن مرواریدهایی دیده می شود. در مجموعه تخم مرغ برگهای میانی و مجموعه مرواریدهای آن فاقد پولک است. بخش پیشانی آن با طرحهای گل های درخت سدر و خرما منقش گردیده است. در دو طرف آن سوراخهایی برای عبور طناب تعبیه شده است.
شماره : 10
اسم : تاج
جنس : طلا
مکان یافت : آلاجا هؤیزک ، قبر H
نحوه آوردن : در حفاری سال 1937 کشف شده است.
ابعاد : 21 سانتیمتر
وزن : 40.82 گرم
دوره : عصر مفرغ
این تاج طلایی دارای یک حلقه می باشد و 4 تار طلایی به این حلقه وصل شده است.
شماره : 12
اسم : تاج
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : آلاجاهؤیؤک ، قبر MA
نحوه آوردن :
حفاری سال 1936
ابعاد : قطر 17 سانتیمتر ، پهنا 202 سانتیمتر
وزن : 25.56 گرم
دوره : عصر مفرغ
این حلقه از یک صفحه کوبیده شده بریده است کناره های بالایی و پائین با سقطه های برجسته تزئین شده است و دو طرف انتهایی آن به طرف بیرون خم شده است و دارای 2 سوراخ در هر طرف نوک آن می باشد. سوراخها بزرگ از داخل به بیرون و سوراخهای کوچک از بیرون به داخل باز شده اند.
شماره : 12
اسم : تاج
جنس : طلا
مکان یافت : آلاجا هؤیؤک ، قبر MA
نحوه آوردن : در حفاری سال 1936 به دست آمده است.
ابعاد : قطر 19.2 سانتیمتر ، پهنا 5.5 سانتیمتر
وزن : 125.55 گرم
دوره :
عصر مفرغ
این تاج از یک صفحه طلایی بریده شده و در طرف انتهایی آن به همدیگر وصل شده است . کناره های بالایی و پائینی آن با نقطه های برجسته مزین شده اند و دارای سوراخهای هندسی و مشبک می باشد.
شماره : 14
اسم :
تاج
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : نامعلوم
ابعاد : طول 30.3 سانتیمتر
دوره : قرن سوم قبل از اسلام
این تاج دارای یک نوار ظریف و پهن بوده و برگ های طلایی آن بصورت درهم و روبروی هم چیده شده اند. در وسط آن دگمه هراکلس به صورت برجسته نقش بسته است . خطوط روی برگها نیز برجسته می باشد. نوار طلایی آن پشت این برگها جا داده شده است.
شماره : 15
اسم :
تاج
جنس :
طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : مصادره
ابعاد : طول 27 سانتیمتر
وزن : 6.11 گرم
دوره :
قرن اول قبل از اسلام
این تاج از یک نوار طلایی تشکیل شده و دارای 11 سوراخ می باشد و به این سوراخها برگهای سه تکه ای آویزان شده است. احتمالاً این تاج بوسیله نوارهای طلایی به پشت سر بسته
می شده است لیفهای برگها مشخص و یکی از برگهای آن کم می باشد. قسمتهایی از آن شکسته می باشد.
شماره : 16
اسم : 8بخش متعلق به تاج
جنس : طلا
مکان یافت : میلاس
نحوه آوردن :
معلوم نیست
ابعاد : طول 4.5 ـ 4 سانتیمتر ، پهنا 2.5ـ2 سانتیمتر
این برگها به شکل برگهای درخت سدر از صفحه های طلایی بریده شده اند. برگهای سدر سه تکه ای بوده و خطوط آن معلوم می باشد. قسمتی که نخ به آن آویزان می شده نازک می باشد این برگها به یک نوار طلایی آویزان بوده است.
گوشواره های به نمایش درآمده در موزه تمدن های آناتولی
اولین نمونه های گوشواره ها تنها از یک حلقه ساده تشکیل می شده است و مخصوص خانم ها بوده است گوشواره های کشف شده از اسکی پنار، آلاجاهؤیؤک ، ترویا 2 از نظر تکنیک و شکل ، گوشواره های برتر آن زمان (هزاره سوم قبل از میلاد ) به حساب می آید. گوشواره های دوره های کلاسیک و آرکاییک بسیار زیبا می باشد . این گوشواره اکثراً هلالی و مارپیچی شکل هستند . گوشواره های دوره هلنیستیک بسیار جالب می باشد. همچنین استفاده از تصویرها و فیقور انسان و حیوان در گوشواره ها در این دوره دیده می شود. بعدها گوشواره هایی با کیفیت بالا و بسیار زیبا ساخته شد. گوشواره های متعلق به دوره روم باستان بسیار متنوع می باشد. این گوشواره ها دارای پاندول های کروی توپر و یا توخالی ،پلاکدار و فرم های دیگر آنها نگین دار و بدون نگین می باشد. گوشواره های دوره بیزانس از جنس فلزات ساخته شده و دارای نگین و همچنین دارای فیقورهای حیوانات و گیاهان می باشد این فیقورها با تکنیک آژور ساخته شده اند.
بخش اول گوشواره ها
شماره : 17
اسم : گوشواره (یک جفت)
جنس : طلا
مکان یافت: گل تپه، از یک صندوق چوبی داخل قبر
نحوه آوردن : در اثر حفاری بدست آمده است.
ابعاد :
قطر 108ـ105 سانتیمتر
دوره : هیت هیت های ارکن
این حلقه های گوشواره ای از یک صفحه طلایی ظریف بریده شده بین دو انتهای این حلقه فاصله اندکی وجود دارد. این انتهاها مانند دیگر گوشواره ها گرد نمی باشد بلکه تخت می باشد.
شماره : 18
اسم : گوشواره
جنس : طلا
نام مکانی که آورده شده است : اسکی یاپار
نحوه آوردن : حفاری سال 1968
دوره : 2000ـ2200 سال قبل از اسلام
این گوشواره های سه جفتی در اثر حفاریهای اسکی یاپار کشف شده است .
یکی از این گوشواره ها دارای 6 حلقه موازی و بقیه آنها هر کدام دارای 4 حلقه موازی فنر مانند می باشد. شکل ظاهری آنها مانند گوش ماهی می باشد.
شماره : 20
اسم : گوشواره (فرم قایق)
جنس :
نقره
نام مکانی که آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد ک ارتفاع 1.8 سانتیمتر ، پهنا 1.9 سانتیمتر
وزن : 206 گرم
دوره : قرن ششم ـ هفتم قبل از اسلام
از جمله نمونه های اولیه گوشواره های قایقی شکل می باشد . بدنه آن به شکل U بوده و
کناره های آن برجستگی های کوچکی دیده می شود بر روی این برجستگی ها نقطه های ریزی نقش بسته است . توخالی بوده و قسمت اتصال دوتکه آن بوسیله نقطه های برجسته تزئین گشته است. قسمت قلاب آن جدا شده است و دارای برجستگی هایی به شکل رزت می باشد.
شماره : 23
اسم : گوشواره قایقی شکل (یک جفت)
مکان یافت : گوردیون ، تپه باستانی A
نحوه آوردن : در اثر حفاری کشف شده است
ابعاد : ارتفاع 1.2 سانتیمتر
وزن 3.98 گرم دوره : قرن ششم قبل از اسلام
این گوشواره به شکل قایق ساخته شده و بدنه توپر آن با نقطه های برجسته مزین شده است و در دو طرف انتهایی آن حلقه های برجسته دیده می شود، قسمت حلقه آن شکسته است . احتمال دارد که این گوشواره به علت کوچکی آن متعلق به یک کودک باشد.
شماره : 25
اسم : گوشواره قایقی شکل (یک جفت)
جنس :
طلا
نام مکانی که آورده شده است : نامعلوم
ابعاد : ارتفاع 3 سانتیمتر
وزن : 6.5 گرم دوره : قرن چهارم ـ پنجم قبل از اسلام
این گوشواره از ورقه طلایی تخت بریده شده و به شکل قایق می باشد بر روی بدنه آن نقاط برجسته نقش بسته است. قلاب آن به بدنه وصل شده است.
شماره : 28
اسم : گوشواره قایقی شکل (یک جفت)
جنس : طلا
نام مکانی که آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن :
نامعلوم
ابعاد : ارتفاع 4.4 سانتیمتر و پهنا 3.8 سانتیمتر
وزن : 13.5 گرم
دوره : بیزانس
هر دو تای این گوشواره ها به گوش راست آویزان می شده است و دارای شماره نمایش یکسانی می باشد. در اطراف هر دو تای این گوشواره ها پنج کره کوچک وجود داشته که از این میان فقط دو کره آن برجای مانده است ، در هر طرف این گوشواره ها فیقور طاووس نقش بسته است.
بخش دوم گوشواره ها
شماره : 31
اسم : گوشواره با حلقه فیقوری
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : معلوم نیست
ابعاد : ارتفاع 2.1 سانتیمتر ، پهنا 1.7 سانتیمتر
وزن : 5.15 گرم
دوره : قرن چهارم قبل از اسلام
این گوشواره دارای یک قلاب بسیار بلند بوده و انتهای آن به طرف داخل خم شده و تیز می باشدوبوسیله یک پایه به فیقور ابوالهول وصل شده است ، سر فیقور کمی متمایل به پشت است و بالهای آن به طرف سرش بوده و بر روی دو تا پای عقبی نشسته و دمش را بر روی ساغری چپ گذاشته است. بدنه آن بوسیله چکش کاری درست شده و اجزای هم بوسیله لحم به همدیگر وصل شده است . فرم اصلی و مخصوص آن این شکلی نبوده است.
شماره : 32
اسم : گوشواره حلقوی فیقوردار
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : کوتاهیا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 2.8 سانتیمتر ، پهنا 2.1 سانتیمتر
وزن : 2.6 گرم
دوره : نیمه اول قرن سوم قبل از اسلام
این گوشواره دارای یک تار اصلی بوده و اطراف این تار بوسیله تار دیگری پیچانده شده است. یکی از انتهاهای آن جدا شده و نوک تیز می باشد و در انتهای دیگر آن فیقور یک حیوان شاخ دار وصل شده است . اجزاهای مختلف آن بوسیه لحم به همدیگر وصل شده است. در قسمت پائین بینی این فیقور یک حلقه کوچکی وجود دارد. گوشهای آن از یک صفحه طلایی بریده شده است . شاخهای آن از تارهای سوراخ دار تشکیل شده است.
شماره : 35
اسم : گوشواره با حلقه فیقوری ( یک جفت )
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : مصادره
ابعاد : ارتفاع 304-306 سانتیمتر ، پهنا 209-207 سانتیمتر
وزن : 3.8 گرم
دوره : قرن سوم قبل از اسلام
در یک طرف حلقه آن فیقور یک کبوتر وجود دارد. این کبوتر بر روی یک پایه منشوری قرار گرفته است. انتهای دم این کبوتر کمی خم شده و قلاب آن را تشکیل داده است . بر سر این فیقور یک حلقه کوچکی وجود دارد و قلاب آن به این حلقه گیر داده شده است که این بخش تنها در یکی از گوشواره ها حفظ شده است . این فیقور توخالی بوده و بوسیله چکش کاری درست شده است.
شماره : 36
اسم : گوشواره حلقوی فیقوردار
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : خریداری شده
ابعاد : ارتفاع 2.7-2.3 سانتیمتر ، پهنا 3-2.6 سانتیمتر
در یک طرف حلقه آن فیقور سوزن وجود دارد و انتهای دیگر پیچ دار بوده و رفته رفته پهن و نازک تر شده است . فیقور سر بر روی پایه حلقه وصل شده است. چشمهای آن بزرگ بوده و شکاف برداشته ، بینی اش تخت و دهانش هم مشخص می باشد و گیسوان آن فر می باشد. در قسمت پشت این فیقور یک حلقه کوچکی وجود دارد و انتهای نازک حلقه به این حلقه کوچک قلاب شده است. این فیقور توخالی می باشد .
شماره : 39
اسم : گوشواره (یک جفت)
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : اردو، اونیه، دنیز مؤکؤ
نحوه آوردن : مصادره
ابعاد : قطر 4.84 سانتیمتر
دوره : نیمه دوم قرن چهارم قبل از اسلام
این گوشواره دارای یک توپ با نقوش برجسته و سیمکاری می باشد و نوک حلقه آن از دو طرف به این گلوله وصل شده است. در قسمت اتصال یکی از انتهاهای حلقه آن به توپ یک تار طلایی پیچانده شده است.
شماره : 43
اسم : گوشواره با حلقه ای نگین دار
جنس : طلا و جام
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نیزیپ ، قاضی آنتپ
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : پهنا 1.5 سانتیمتر
وزن : 5.87 گرم
دوره : قرن دوم بعد از اسلام
این گوشواره از یک صفحه طلایی به شکل هلال ماه بریده شده و نوک های آن رفته رفته نازکتر می شود. یکی از انتهای آن به شکل یک حلقه درآورده شده و طرف دیگر آن به این حلقه وصل گردیده است.
بخش سوم
گوشواره ها
شماره : 42
اسم : گوشواره حلقه ای (تک)
مکان یافت : کوتاهیا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 2.2 سانتیمتر
وزن : 1.5 گرم
دوره : قرن دوم بعد از اسلام
حلقه این گوشواره دارای نقوش برجسته بوده و دو انتهای آن به همدیگر قفل شده است.
شماره : 43
اسم : گوشواره نگین دار (تک)
جنس : طلا و شیشه
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : ایزنیک
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 1.3 سانتیمتر ، پهنا 1.2 سانتیمتر
وزن : 5.55 گرم
دوره : قرن دوم بعد از اسلام
این گوشواره های از نوع گوشواره های حلقه ای ساده می باشد بر روی حلقه آن یک نگین آبی رنگ وجود دارد. دو انتهای آن بوسیله قلاب و گره به همدیگر قفل شده است.
شماره : 42
اسم : گوشواره نگین دار (یک جفت)
جنس :
طلا و سنگ
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : اسپارتا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 1.4 سانتیمتر ، پهنا 1.5 سانتیمتر
وزن : 2.22 گرم
دوره : قرن دوم بعد از اسلام
این گوشواره دارای یک حلقه ساده بوده و بر روی آن یک نگین لاجوردی وجود دارد. دو انتهای بوسیله قلاب و گره به همدیگر وصل شده است.
شماره :
48
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : اوشاک ، کولا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 1.5 سانتیمتر ، پهنا 1.8-1.6 سانتیمتر
وزن : 2.96 گرم
دوره : قرن دوم ـ سوم بعد از اسلام
این گوشواره از یک سیم کلفت ساخته شده است . این سیم دور هم تابیده شده و یک انتهای آن رفته رفته باریک می شود و با عبور از گره انتهای دیگر دوباره دور خودش پیچانده شده است و بر روی حلقه آن یک دیسک بدون نقش وجود دارد.
شماره : 50
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : بوردور
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 1.5 سانتیمتر ، پهنا 1.4 سانتیمتر
وزن : 2.32 گرم
دوره : قرن دوم ـ سوم بعد از اسلام
این گوشواره دارای حلقه دیسک دار می باشد و دو انتهای آن توسط قلاب و گره به همدیگر قفل شده است. بر روی صفحه دیسکی آن یک فرم محدب که از خمیر مخلوط گل و رزین ساخته شده قرار دارد. بعدها توی این قالب خمیری خالی شده است. اطراف این دیسک و انتهای محدب حلقه بوسیله سیم کاری مزین گشته است . این سیم ها دارای سوراخهای کوچک می باشد.
شماره : 52
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار (یک جفت)
جنس :
طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : اوشاک ، کولا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد :
ارتفاع 1.6 سانتیمتر ، پهنا 1.8 سانتیمتر
وزن : 1.68 گرم
دوره : قرن دوم ـ سوم از اسلام
در انتهای حلقه آن بوسیله سیستم قلاب و گره به همدیگر وصل شده است . دیسک آن به شکل شش ضلعی منتظم بوده و دارای یک فرم مخروطی شکل می باشد . دو طرف انتهای آن بوسیله قلاب و گیره به همدیگر قفل شده است . بر روی ورقه گرد آن یک فرم محدب ساخته شده از مخلوط گل ورزین وجود دارد و روی این فرم محدبی شکل با یک ورقه طلایی پوشانده شده است ، بعدها با سوراخ کردن پلاک پائینی داخل این قسمت محدبی شکل خالی شده است اطراف دیسک و انتهای محدبی شکل آن بوسیله سیم های سوراخ دار مزین گشته است .
بخش چهارم
گوشواره ها
شماره : 54
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار (یک جفت)
جنس : طلا
مکان یافت : قونیه
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 3.9 سانتیمتر ، پهنا 2.1 سانتیمتر
وزن :
4.98 گرم
دوره : قرن دوم ـ سوم بعد از اسلام
این گوشواره دارای حلقه دیسک دار می باشد . یک قسمت حلقه آن تخت و قسمت دیگر آن پیچ دار می باشد. در قسمت اتصال قلاب با گره تزئینات فنر مانند وجود دارد. این دیسک با طرح گیسوی بافته شده احاطه شده است . بر روی قسمت مدب آن نقوش برجسته دیده می شود. درست در وسط یک برجستگی کروی شکل وجود دارد.
شماره : 56
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار
جنس : طلا ، جام رنگین، سنگ گرنا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : نامعلوم
ابعاد : ارتفاعد 4.5 سانتیمتر ، پهنا 1.7 سانتیمتر
وزن : 5.1 گرم
دوره : قرن سوم ـ چهارم بعد از اسلام
این گوشواره دارای یک حلقه ساده و پلاک بزرگ و کوچک می باشد بر روی پلاک بزرگ یک نگین رنگی از جنس سنگ قیمتی وجود دارد و اطراف آن بوسیله نقطه های برجسته احاطه شده است و بر روی پلاک کوچک سرنگین کوچک به رنگهای سبز و قرمز و شراب قرار داده شده است اطراف این نگین ها هم بوسیله برجستگی های کوچکی احاطه شده است. در اطراف پلاک های آن سه حلقه کوچک وجود دارد که احتمالاً به این حلقه ها پاندول هایی آویزان بوده است.
شماره : 57
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار
جنس : طلا و سنگ انیکس
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : اسپارتا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 1.4تیمتر ، پهنا 1.4سانتیمتر
وزن :
1.65 گرم
دوره : قرن چهارم بعد از اسلام
این گوشواره دارای حلقه پلاکی می باشد. اطراف پلاک سوراخ دار می باشد و بر روی دیسک آن تندیس از جنس سنگ انیکس که در واقع نگین آن می باشد نقش بسته است.
شماره :
58
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار پاندولی
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : توکات
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : طول 3.8 سانتیمتر ، پهنا 1.75 سانتیمتر
وزن : 3.77 گرم
دوره : قرن دوم بعد از اسلام
این گوشواره دارای حلقه پیچ دار بوده و دو انتهای آن بوسیله قلاب و گره به همدیگر وصل شده است. در انتهای پاندول یک کره بزرگ و در پائین این کره برجستگی هایی وجود دارد همچنین اطراف پلاک پهن آن با سیم های سوراخ دار مزین گشته و در وسط آن یک دگمه وجود دارد.
شماره : 61
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار پاندولی
جنس : طلا و سنگ قیمتی گرنا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : از طریق مصادره
وزن : 3.8 گرم
دوره : قرن سوم بعد از اسلام
این گوشواره دارای یک پلاک ساده می باشد . دو انتهای آن به همدیگر قفل شده است و بر روی حلقه آن یک پلاک کوچکی به اندازه دانه عدسی وجود دارد. پاندول آن از جنس سنگ قیمتی گرونا بوده و بوسیله یک سیم طلایی کوچکی به حلقه آویزان شده است. ظاهراً این پاندول بعدها به حلقه وصل شده است.
شماره : 63
اسم : گوشواره حلقه ای دیسک دار پاندولی
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : نامعلوم
نحوه آوردن : از لندن خریداری شده است
ابعاد : ارتفاع 8.8 سانتیمتر ، پهنا 4.5 سانتیمتر
وزن : 35.5 گرم
دوره : قرن سوم بعد از اسلام
این گوشواره دارای یک حلقه توپر و کلفتی بوده و دو انتهای آن رفته رفته باریک شده و بوسیله قلاب کره ای و گره به همدیگر وصل شده است. بر روی پلاک دایره ای و توخالی آن دو میخ کوچک و بر زیر آن یک میخ کوچک مونته شده است و اطراف آن بوسیله نقطه های برجسته و سیم کاری مزین گشته است. بخش پاندول انگوری آن بوسیله یک سیم طلایی به حلقه آویزان شده و اطراف این قسمت بوسیله طرحهای مثلثی شکل نقطه دار تزئین گشته است.
بخش پنجم
گوشواره ها
شماره : 64
اسم : گوشواره (تک)
جنس : طلا
مکان یافت : پاتنوس
نحوه آوردن : در حفاری 1962 به دست آمده است
ابعاد :
ارتفاع 5.6 سانتیمتر ، پهنا 1.9 سانتیمتر
وزن : 6.98 گرم
دوره : دوره اورارتو
این گوشواره دارای یک حلقه تخت بوده و یک پاندول متغیر مستطیلی شکل انگوری به آن آویزان شده است. این حلقه بوسیله قلاب قفل شده است.
شماره : 67
اسم : گوشواره پاندول دار (یک جفت)
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است :
اوشاک ، کولا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 3.9-3.6 سانتیمتر ، پهنا 1.7-1.6 سانتیمتر
وزن : 2.9 گرم
دوره : قرن دوم بعد از اسلام
یکی از این پاندول به شکل لوله مخروطی بوده و دارای کناره هایی می باشد دو طرف آونگ سوراخ دار بوده و بوسیله سیم کاری مزین گشته است. در داخل آن یک سیم طلایی وجود دارد که در قسمت اتصال آن با حلقه پهن تر می شود. به قسمت پائینی این سیم یک مهره آبی رنگ آویزان شده است و انتهای آن بصورت حلقه درآمده است. آونگ دیگر به شکل استوانه می باشد یک کمی خرد شده است . اطراف این استوان بوسیله نقطه های برجسته پوشانده شده است. در انتهای این هم یک مهره آبی رنگ وجود دارد.
شماره : 68
اسم : گوشواره حلقه ای پاندولی (تک)
جنس : طلا
مکان یافت : قونیه
نحوه آوردن : خریداری شده
ابعاد : ارتفاع 3.2 سانتیمتر ، پهنا 2.1 سانتیمتر
در انتهای حلقه ساده آن بوسیله قلاب و گره به همدیگر قفل شده است . نوک قلاب بوسیله حلقه دوبار پیچانده شده است یک کورس گرد با وسط باز توسط دو دستگیره به حلقه وصل شده است. سه پاندول به این کورس وصل شده است. دو تا از پاندول به طرفین بیرونی آن و دیگری در وسط آن آویزان می باشد.
شماره : 71
اسم : گوشواره (یک جفت)
جنس : طلا
نام مکانی که از آنجا آورده شده است : کایسوی
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 3.6 سانتیمتر ، پهنا 2.6 سانتیمتر
این گوشواره از طلای عیار پائین ساخته شده است و به شکل قطره می باشد . اطراف قسمت قطره ای شکل آن بوسیله سیمکاری مزین شده و بر روی آن 4 عدد تزئین گرد وجود دارد. همچنین در اطراف آن 5 قسمت کره ای شکل آژوردار وجود دارد که بوسیله لحم به آن وصل شده است، قلاب آن بوسیله لولا به چاررچوب کره ای شکل بالایی قفل شده است .
شماره :
72
اسم : گوشواره حلقه ای سبدی (یک جفت)
جنس : طلا
مکان یافت : اسکی یاپار
نحوه آوردن : در حفاری سال 1968 کشف شده است.
ابعاد :
ارتفاع 2 سانتیمتر ، پهنا 2 سانتیمتر
وزن : 17.97 گرم
دوره : 2000-2200 سال قبل از اسلام
این گوشواره بوسیله لحم کردن 6 سیم طلایی به همدیگر ساخته شده است. در ابتدا به شکل بیضی درآورده اند و بعد با خم کردن این فرم ، دو سبد شکل گرفته است. بعد حلقه آن وصل شده است. قسمت جلویی گوشواره بوسیله نقطه ای برجسته افقی تزئین شده است.
شماره : 73
اسم : گوشواره سبدی (یک جفت)
جنس :
طلا
مکان یافت : اسکی یاپار
نحوه آوردن : درحفاری 1968 کشف شده است
ابعاد : ارتفاع 2.8 سانتیمتر ، پهنا 2.7 سانتیمتر
در هر کدام از جفت های این گوشواره ، 4 سبد و 2 دسته وجود دارد. قسمت های اتصال دسته ها با بدنه بوسیله خطوط افقی ظریف مزین گشته است. در قسمت جلویی بدنه آن 2 سری پولک های کوچک و ظریف وجود دارد که بر روی آنها نقطه های بزرگی لحم شده است و بوسیله سیم های طلایی نازکی ساخته شده است. در وسط اینها خطوط سوراخ دار دیده می شود نوک های قلاب های آنها سوراخ دار می باشد.
بخش ششم
گوشواره ها شماره : 74
اسم : گوشواره قلاب دار (تک)
جنس : طلا
مکان یافت: صندوق لو
نحوه آوردن :
از طریق خرید
ابعاد :قطر 1.5 سانتیمتر
وزن : 5.76 گرم
دوره : قرن دوم بعد از اسلام
این گوشواره به شکل کورس بوده و بر روی آن طرحهای برجسته گیوش وجود دارد. در وسط آن احتمالاً یک نگین بوده است. اطراف آن بوسیله سیم های طلایی مزین گشته است.
شماره : 75
اسم : گوشواره دیسکی قلاب دار (تک)
جنس : طلا
مکان یافت : مانیسا
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد : ارتفاع 2.5 سانتیمتر ، قطر 2 سانتیمتر
وزن : 1.1 گرم
دوره : قرن سوم بعد از اسلام
این گوشواره دارای یک پلاک طلایی بوده و بر روی آن طرحهای برجسته پرهای طاووس دیده می شود. در پشت پلاک آن یک میله طلایی T شکل لحم شده است و نوک آن به صورت قلاب در آورده شده است. احتمالاً در وسط جلویی آن یک نگین بوده است.
شماره : 78
اسم : گوشواره دیسکی قلاب دار و پاندول دار
جنس : طلا
مکان یافت : قونیه
نحوه آوردن : از طریق خرید
ابعاد: به طول cm3/3 و عرض cm3/1
وزن: 55/6 گرم
مربوط به دوره: قرن سوم هجری
به فرمs ساخته شده است. در وسط حلقة گوشواره نگین سبز رنگی جای گرفته است. یک نشان مربعی شکل نیز در زیر این نگین قرار دارد که از زیرش دو آونگ آویزان است. آونگ ها به وسیلة سیم نازکی به دو منجق سیاه وصل هستند.
شماره: 80
اسم: یک جفت گوشواره حلقوی آونگ دار
جنس: طلا
محل یافت: اوشاک، کولا
طریقة انتقال: به صورت خریداری شده
ابعاد: به طول cm5/3 و عرض 9 سانتی متر
وزن: 4/4 گرم
مربوط به دورة: قرن سوم هجری
در مرکز حلقوی این گوشواره که با سیم محاط شده است یک مهرة شیشه ای سبز رنگ قرار دارد. یک میله با استفاده از لحیم کاری به صورت افقی از سه نقطه بر حلقة گوشواره وصل شده است و سه آونگ از سه نقطة این میله آویزان هستند. در قسمت پایین هر آونگ نیز یک مهرة شیشه ای به شکل استوانه تعبیه شده است.
شماره: 82
اسم: یک جفت گوشوارة حلقوی آونگ دار
جنس: طلا
محل یافت: کبان، آنحین
طریقة انتقال: گروه کاوش آنحین به سال 1968
ابعاد: به طول cm8/4 و عرض cm7/1
وزن: 5/5 گرم
مربوط به دوره: قرن سوم هجری
این گوشواره ها به شکل‹‹ S ›› و قلاب دار هستند. کناره های حلقة گوشواره سیم بافی شده است. سیمی به زیر حلقة صاف گوشواره وصل شده است که از پیچش دو سر آن دو حلقة حلزونی شکل به وجود آمده است. یک قطعه پهن مستطیلی شکل نیز از گوشه و وسط به صورت افقی و با استفاده از لحیم کاری به این سیم وصل شده است. قطعه پهن مستطیلی شکل با خطوط سیم بافی موازی، زینت داده شده است. بر سه قلاب زیری نیز حلقه های آونگ وصل شده است. از صدف های به کار برده شده در نوک هر کدام از سیم های بلند و پیچدار تنها یکی از آنها محفوظ مانده است.
شماره: 85
اسم: یک جفت گوشوارة حلقوی آونگ دار
جنس: طلا
محل یافت: گیرسون، روستای بیوک ایرچه
طریقة انتقال: به صورت خریداری شده
ابعاد: به طول 4/3 سانتی متر و عرض 1/1 سانتی متر
وزن: 48/7 گرم
مربوط به دوره: قرن دوم هجری
حلقه ای به شکل S به سر آونگ وصل شده است و سر دیگر حلقه کروی است. آونگ به شکل بیضی و صاف است و با یک گیرة پهن ظریف به حلقه وصل شده است.
شماره: 87
اسم:
گوشوارة حلقوی آونگ دار
جنس: طلا
محل یافت: زونگولداک، دورَک
طریقة انتقال: انتقال از خزینه
ابعاد: به طول cm6/3 و عرض cm 6/1
وزن: 74/7 گرم
مربوط به دوره: قرن دوم هجری
یک سر حلقة‹‹ S ›› شکل در داخل آونگ ثابت گوشواره قرار دارد و سر دیگر آن نیز به صورت سیم کره ای است. در محل ورود حلقه به آونگ گوشواره یک دیسک ظریف وجود دارد. سطح آونگ نیز صاف است.
شماره: 89
اسم: یک جفت گوشواره مجسمه دار و گیره ای
محل یافت: حفریات کائنوس
ابعاد: به طول cm3/3، ارتفاع cm3/3 و عرض 1 سانتی متر
وزن: 335/3 گرم
دوره: قرن دوم پیش از هجری
به سر یک گیرة سادة مجسمه ای وصل شده است. این مجسمه توپر است و قالب ریزی شده است. بال های مجسمه و ریزه کاری های آن بعد از قالب ریزی مجسمه به آن اضافه شده است. یک دست مجسمه در بغل و به سمت بالا و دست دیگری به موازای بدن است. مجسمه کوتاه قد و توپول است. سوراخ ناف مجسمه مشخص و موهایش موج دار است.
زیور آلات موی سر
زیور آلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیور آلات موی سر
زیور آلات طلایی و حلقه ای موی سر از عصر پیدایش برنز تا به امروز در آناتولی موجود بوده است. حلقه های طلایی یافت شده در کنار اسکلت های گورستان آلاجاهیوک نشان می دهد که این آلات تزیینی برای بستن و یا تزیین موها به کار برده می شده است. این حلقه ها که سطح داخلی آن را سیم بافی شده می بینیم قبل از اینکه به عنوان زینت و یا برای بستن موهای سر به کار رود با تکنیک خاص باز و بسته می شود.
شماره: 93
اسم: گیره مو و یا لباس به همراه سوزن
جنس: طلا
محل یافت: گور MA در آلاجاهیوک
طریقة انتقال: از طریق حفریات به سال 1936
ابعاد: به طول cm8 و عرض cm2/15
وزن: 63/50 گرم
مربوط به دوره: عصر پیدایش برنز
صفحة گیره با تکنیک Repouss خالکوبی شده است. سر سوزن گیره نیز از یک عدد کریستال کووارس و یک مهرة طلایی ساخته شده است.
شماره: 94
اسم: گیره مو و یا لباس به همراه سوزن
جنس: طلا
محل یافت: گور MA در آلاجاهیوک
طریقة انتقال: از طریق حفریات به سال 1936
ابعاد: به طول cm77 و عرض cm9/12
وزن: 49 گرم
مربوط به دورة: عصر پیدایش برنز
از طریق برش یک لوح طلایی دو دایرة متصل به هم به وجود آمده است. سطح این گیره با استفاده از تکنیک Repouss، خالکوبی و تزیین داده شده است. کنارة زیرین گیره دندانه ای است و سوزن طلایی تک گرد دو سوراخ سطح گیره را به هم وصل می کند.
شماره: 95
اسم: یک جفت گیرة موی سر
جنس: طلا
محل یافت: گور MA در آلاجاهیوک
طریقة انتقال: از طریق حفریات به سال 1936
ابعاد: به طول cm4/1
وزن: یکی به وزن 51/10 گرم و دیگری 79/9 گرم
مربوط به دورة عصر پیدایش برنز
با یک ورق طلایی نازک به صورت فنری قالب بندی شده است. سر گیره ها صاف و محدب است. یک سر گیره دارای سوراخ است، این گیره توخالی است و به صورت پیچی برای بستن موها مورد استفاده قرار می گیرد.
شماره: 96
اسم: گیرة موی سر(احتمالاً گوشواره)
محل یافت: گور MA در آلاجاهیوک
طریقة یافت:
از طریق حفریات به سال 1936
ابعاد: به طول cm1/1 و عرض cm4/1
وزن: 6/4 گرم
مربوط به دورة: دورة پیدایش برنز
از طریق پیچاندن یک نوار طلایی ساخته شده است.
شماره: 97
اسم : یک جفت زیور موی سر
جنس: نقره
محل یافت: منطقة گوللر
طریقة انتقال: به صورت خریداری شده
ابعاد: به قطر cm8/1 و ضخامت 3 میلی متر
وزن: fr4/2- 3/2
مربوط به دورة: عصر پیدایش برنز
نوار نقره ای با دوبار پیچش یک حلقة باز را تشکیل داده است. این حلقه از زیور آلات نمونة عصر یاد شده است.
شماره: 99
اسم: یک جفت گیرة موی سر
جنس: طلا
محل یافت: کارا اوغلان
طریقه انتقال:
نامعلوم
ابعاد: به قطر cm2/2- 4/2
وزن:
8/14 گرم
مربوط به دورة: قرن اول پیش از هجری
دو سر حلقة طلایی بر روی هم قرار گرفته اند.
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات سر و کله
حلقه ای به نام‹‹ خزما ›› که از طلا و یا نقره ساخته شده و به بینی زده می شود. این حلقه از زیورآلات خاص تمدن شرق به شمار می رود. حلقة خزمایی که در عملیات حفاری تپه باستانی اوچ تپه از دماغ یک اسکلت کودک در کنار اسکلت یک زن یافت شده خبر از عصر آشور می دهد.
زیورآلات گردن
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات گردن
• گردن بند
• سنجاق سینه جواهر نشان
• گردن آویز(سینه ریز)
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
هر چند که برای همة زیورآلات گردن، کلمة گردنبند را به کار می بریم، اما در واقع خود گردنبند تنها یک نوع از زیورآلات گردن به شمار می رود. به طور کلی به زیورآلات گردنی که تنها از یک مهره تشکیل شده باشد، گردنبند و به زیورآلاتی که از دو طرف گردن به هم وصل شده و به صورت یک تکه ای و چند تکه ای نیز وجود دارند سینه ریز گویند. به زیورآلات گردنی که از چند مهره تشکیل شده باشد، قلاوه و یا طوقه می گویند. زنجیرهای ساده ای که از حلقه های متنوع به وجود می آیند در گروه گردن بندها جای می گیرند. اولین نمونة گردن بندها از پوست و استخوان حیوانات دریایی و آب های شیرین هستند. بعدها طلا، نقره، برنز، سنگ های قیمتی و با ارزش و اشیای شیشه ای نیز در ساختن گردنبند مورد استفاده قرار گرفتند. گذشتگان با استفاده از سنگ های قیمتی فلزات لخت را تزیین می کرده اند. علاوه بر آن با استفاده از گرد طلا اشیای قیمتی را زراندود می کرده اند. در هر عصری به ویژه در عصر رم و هللنستیک مهره هایی که از اشیای متنوع در اشکال گوناگون ساخته می شده اند، با پیوند به سیم های طلا در زیورآلات گردن مورد استفاده قرار گرفته اند. همچنین از سنگ های چینی و قیمتی و انواع شیشه ها در ساختن مهره های طلایی و نقره ای و برنزی در اشکال سه ضلعی و و استوانه ای و مخروطی و… استفاده می شده است.
• بخش اول
• بخش دوم
• بخش سوم
بخش اول
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات گردن
گردن بند در بین مهره های طلایی، گردن بند مهره های شیشه ای به شکل منشور و استوانه در فرم های مختلف به روش ویژه ای چیده شده اند. مهره های طلایی گردنبند که شبیه شکوفه هستند توخالی اند. مهره های سه ضلعی و کروی نیز نشان دار هستند و همه از پلاک های طلایی ساخته شده اند.
شماره: 100
اسم: منجق چینی
جنس: سنگ و دندان گوزن
محل یافت: از طریق حفریات منطقة چاتال هیوک
طریقه انتقال: از طریق حفریات به سال 1963
ابعاد: طول هر منجق cm 5/1-5/0
در این گردن بند چهار عدد دندان گوزن و منجق های مستطیلی شکل که از سنگ های رنگی سبز مانند و خاکستری و کاهی رنگ ساخته شده اند به کار گرفته شده است.
شماره: 102
اسم: مهره های گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: آلاجاهیوک
طریقه انتقال: از طریق حفریات به سال 1953
ابعاد: به طول cm3/1 و عرض cm 5/1
وزن: 5/2 گرم
مربوط به دورة: عصر پیدایش برنز
این گردنبند از یک قطعه ورق به شکل H ساخته شده است. از پیچش چهار سر این صفحه و وصل آن حلقة لوزی شکل، گردنبند به وجود می آید. مهره های این گردنبند ثابت هستند.
شماره: 104
اسم: مهره های گردنبند(14 عدد)
جنس: طلا
محل یافت: گور MA در آلاجاهیوک
طریقه انتقال: از طریق حفریات به سال 1936
ابعاد: به طول cm5/34 (در حالت حلقه ای) و قطر مهره، cm 8/0 است.
وزن:
46/50 گرم
مربوط به دورة: عصر پیدایش برنز
این گردنبند به شکل کورس است. سوراخی بر روی دستة گردنبند برای آویزان کردن وجود دارد. در چهار سوی این سوراخ چهار نقطه که گوشه های یک مربع را تشکیل می دهند، وجود دارد. در ساخت این گردنبند از تکنیک های برش و Repouss و خالکوبی استفاده شده است. مهره های این گردنبند به صورت سه لایه ای و سوراخ دار و به اندازة دانة عدس اند. این مهره ها در اشکال و اندازه های گوناگونی از یک صفحة طلایی بریده شده اند و به صورت بند بند و خمیده هستند. بر روی مهره های سوراخ دار چهار نقطه به صورت برآمدگی وجود دارد و اندازه های سطح مهره های گردنبند، شیاردار است.
شماره: 105
اسم: گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: دفینه ای در گودال اسکی یاپار
طریقه انتقال: از طریق حفریات به سال 1968
ابعاد: به طول cm31( در حالت حلقه ای) و طول مهره ها cm1/1-5/2 و عرض مهره ها cm4/1-4/0
وزن: 96/112 گرم
مربوط به دورة:
عصر پیدایش برنز
مهره های گردنبند که شیاردار و دارای سوراخ اند بر روی حلقة گردنبند که سرش دیسک مانند است، چیده شده اند. اطراف دیسک نیز تزیین داده شده است. دو سر مهره ها صاف و به شکل هستة خرما هستند و کناره هایشان نیز دارای برآمدگی است.
شماره: 108
اسم: مهره های گردنبند
جنس: طلا و منجق
محل یافت: یاپراکلی
طریقه انتقال: خریداری شده در تاریخ 17/7/1969
ابعاد: cm5/35
وزن: 57/11 گرم
مربوط به دورة: قرن 8-7 پیش از هجری
در این گردنبند در بین اشکال متنوع مهره ها، منجق های شیشه ای آبی رنگ به شکل استوانه و منشور چیده شده است. مهره های طلایی شکوفه مانند گردنبند توخالی اند. مهره های سه ضلعی و کروی نیز نشان دارند و از پلاک های نازک طلایی بریده شده اند.
شماره: 109
اسم: مهره های گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: یاپراکلی
طریقه انتقال: خریداری شده در تاریخ 7/17/1969
ابعاد مهره ها: cm1 1
وزن: 5/6 گرم
مربوط به دورة: قرن 8-7 پیش از هجری
مهره های این گردنبند به شکل هستة زیتون و شیاردارند و در گروه های سه تایی در عرض هم قرار گرفته اند. به این جهت مهره ها از سه سوراخ به حلقة گردنبند وصل هستند. مهره ها از یک ورق طلایی بریده شده و به شکل هسته زیتون قالب بندی شده اند. در سر مهره ها حلقه های کوچک سیم بافی شده وجود دارد.
بخش دوم
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات گردن
گردنبند
شماره:
110
اسم: گردنبند(روش بدیع)
جنس: طلا و کریزوپراز
محل یافت: شرق آناتولی
طریقه انتقال: خریداری شده
ابعاد: به طول cm32
وزن: 1/15 گرم
مربوط به دورة: اورارتو
حلقة گردنبند از پیچش دو سیم طلایی به فرم بیضی ساخته شده است. همچنین حلقه های کوچک شبیه چشم نیز بر روی سیم حلقه مشخص است. 6 برگ طلایی به فواصل یکسان به شش حلقة کوچک چشمی وصل شده اند. در بین هر دو برگ طلایی نیز سیم طلایی حلقه به فرم S پیچیده شده و به شکل زنجیر در آمده است. زنجیر نیز به صورت گیره ای باز و بسته می شود.
شماره: 112
اسم: گردن بند
جنس: بلور(کووارس)
محل یافت: باتمان
طریقه انتقال:
خریداری
ابعاد: cm32(به صورت باز)
مربوط به دورة: عصر اورارتو
مهره های گردن بند که به صورت نامنظم بریده و ساییده شده اند دارای سوراخ اند. ساخت بلوری این کریستال از بین رفته است.
شماره طبقه: 115
اسم: گردنبند(کلیپس دار)
جنس: طلا
محل یافت: توکات، داری دره
طریقه انتقال: خریداری شده در تاریخ 14/9/1967
ابعاد:
طول هر مهره 2/1 سانتی متر و عرض آنها cm 6/0 است.
وزن: 2/28 گرم
مربوط به دورة: قرن 6-5 پیش از هجری
یک اثر کاملی است. مهره های بادامی شکل این گردنبند که تعدادشان 48 عدد است، یک طرفشان صاف و طرف دیگرشان دارای فرورفتگی است. این مهره ها از طریق قالب بندی ساخته شده اند و به وسیلة سیم نازک طلایی از پشت به هم وصل شده اند. سوراخ پشتی مهره ها از طریق قالب بندی به وجود آمده است. دو سر گردنبند در محل وصل، به صورت یک حلقه و یک گیره در آمده است.
شماره:
116
اسم: مهره های گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: سارای کوی
طریقه انتقال: مصادره
ابعاد: به طول cm5/6
وزن: 48/5 گرم
مربوط به دورة: قرن 5 پیش از هجری
این گردنبند که از کنار هم قرار گرفتن 6 آونگ ساخته شده، یک اثر ابتکاری است. هر دو سر سیم طلایی گردنبند دارای گیره است. در یک سر سیم حلقه یک پولک صاف و دایره ای وجود دارد. سر دیگر سیم حلقه نیز به حلقة کوچکی که به زنجیر بسته شده، وصل است. در ساخت این گردنبند حلقه های متنوعی به کار رفته است. همچنین از تکنیک های گرانولاسیون، برش و پیچش و… در ساخت این گردنبند استفاده شده است.
شماره: 119
اسم: مهره های گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: یوزگات
طریقه انتقال: نامعلوم
ابعاد: به طول cm3/2 و عرض cm2/1
وزن: 1/3 گرم
مربوط به دورة: قرن 4 پیش از هجری
به شکل زنگوله و سطح خارجی اش شیاردار است. دو سر حلقة بالایی این زنگوله بر روی هم جوش خورده است. حلقه های بالایی نیز به صورت زنجیره ای به هم وصل و در نهایت به زنجیر گردنبند وصل می شوند.
شماره: 120
اسم: گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: یوزگات
طریقه انتقال: نامعلوم
ابعاد: طول زنجیر گردنبند cm30 و قطر هر مهره cm4/0 است.
وزن:2/2 گرم
مربوط به دورة: قرن 4 پیش از هجری
حلقة گردنبند از یک ورق طلایی ساخته شده و طول این حلقه با مهره های سه ضلعی تزیین داده شده است. در دو سر حلقه دو مهرة کروی شکل سوراخ دار وجود دارد. کناره های این سوراخ نیز با گرانول تزیین داده شده است. مهره های این حلقه نیمه کروی است. این مهره ها ثابت و به همدیگر وصل هستند و تنة اصلی گردنبند را تشکیل می دهند. قطر این مهره ها 4/0 سانتی متر است. مشابه این مهره ها در قفقاز و در فرم متنوعی یافت شده است.
شماره: 127
اسم: مهرة گردنبند
جنس: طلا و گرینا
محل یافت: کارا اوغلان
طریقه انتقال: نامشخص
ابعاد: به طول cm5/3 و عرض cm5/0
وزن: 10 گرم(جمعاً)
مربوط به دورة: عصر هللنستیک
حلقة به شکل چکش و کروی شکل از وسط به سنجاق طلایی(پاندانتیف) لحیم شده است. حلقه به صورت نیم رخ و سطح پشتی آن یک لوحة صاف را تشکیل می دهد. سطح جلویی حلقه سیم بافی شده است. به نوک پاندانتیف نیز یک سیم طلایی با سه بار پیچش وصل شده است.
بخش سوم
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات گردن
گردنبند
شماره طبقه: 32
اسم: گردنبند
جنس: طلا و شیشه
محل یافت: گیرسون، روستای بیوک ایرچه
طریقه انتقال: حفریات گور در تاریخ 24/12/1959
ابعاد: به طول 8/38 سانتی متر
مربوط به دورة: عصر امپراتوری رم
دو سر زنجیر به صورت یک حلقه و گیره برای وصل شدن است. قسمت پایینی زنجیر به فواصل مشخص با 30 عدد آونگ سیمی تزیین داده شده است. محل وصل آونگ ها به زنجیر به شکل قرقره است. در نوک آونگ ها نیز منجق های سبز رنگ قرار گرفته است.
شماره: 134
اسم: گردنبند(کلیپسی) (در نوع خود منحصر به فرد)
جنس: طلا
محل یافت: کبان، آغین
طریقه انتقال: حفریات کبان آغین به سال 71-1975
ابعاد: 2/35 سانتی متر(به صورت باز)
مربوط به دورة:
عهد امپراتوری رم
حلقه های زنجیر از یک ورق قطور بریده شده و به فرم کروی درآمده اند و هر حلقه از هشت بند تشکیل شده است.
شماره: 136
اسم: گردنبند(کلیپسی) (در نوع خود منحصر به فرد)
جنس:
طلا و سارد
محل یافت: کبان و آغین
طریقه انتقال: حفریات به سال 69-1968
ابعاد: به طول cm46
وزن: 15/20 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراتوری رم
حلقه های هشت وجهی این زنجیربه فرم متنوعی هستند. بعضاً این حلقه ها مشابه این گردنبند با استفاده از منجق های سنگی قیمتی، تزیین داده می شوند. در این گردنبند منجق ها از جنس سارد هستند. کناره های منجق های ساردی این گردنبند تراش داده شده و به صورت متساوی الاضلاع درآمده اند و به وسیلة سیم طلایی به زنجیر گردنبند وصل شده اند. این سنگ های قیمتی ریز با وصل شدن به هم یک سنگ درشت را به وجود آورده اند. یک زنگولة کوچک نیز از وسط گردنبند آویزان است.
شماره طبقه: 138
اسم: کلیپس گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: ازمیر
طریقه انتقال: خریداری شده 1969
ابعاد: به قطر cm7/1
وزن: 6/1 گرم
مربوط به دورة:
عهد امپراتوری رم
به شکل یک چرخ است، هشت بند دارد و اطراف چرخ سیم بافی شده است. بندهای این چرخ به مهرة مرکزی چرخ وصل هستند. این حلقه همراه با زنجیر گردنبند مورد استفاده قرار می گیرد. از فرم گردنبندهایی است که در عهد امپراتوری رم مورد علاقة مردم بوده است. قطعه های این چرخ با استفاده از لحیم کاری به هم وصل شده اند.
شماره: 139
اسم: گردنبند(دارای سنجاق طلایی جواهرنشان)
جنس: طلا و کارنئول
محل یافت:
چوروم
طریقه انتقال: خریداری شده در تاریخ 4/7/1969
ابعاد: به طول 39 سانتی متر
وزن: 85/15 گرم
مربوط به دورة:
قرن دوم هجری
مهره های استوانه ای شکل این گردنبند به صورت منشور هستند. حلقه های گردنبند از طریق سیم های طلایی به هم وصل شده اند. دو سر زنجیر گردنبند در محل وصل به صورت گیره و حلقه درآمده اند. سنجاق جواهرنشان گردنبند در چهارچوب یک حلقة طلایی محاط شده است. بر روی صفحة سنجاق جواهر نشان تصویر قیافة یک شخص موسیقی نواز نقش بسته است. حلقة سنجاق از طریق سوراخ بالایی به حلقه های گردنبند وصل شده است.
شماره: 140
اسم: مهره های گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: اوشاک، اشمه
طریقه انتقال: نامعلوم در تاریخ 11/8/1967
ابعاد: به طول 3 سانتی متر و عرض cm9/2
وزن: 83/1 گرم
مربوط به دورة: قرن دوم هجری
این گردنبند از یک صفحة نازک طلایی و به شکل یک قلب ساخته شده است. کناره های گردنبند شیاردار و سیم بافی شده است. و نوک پایینی قلب نازک و بلند است. یک منجق سبز رنگ هم وسط این گردنبند قرار گرفته است. گیرة بالای گردنبند به صورت پهن و عمودی است.
شماره: 142
اسم: مهره گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: سونگورلو، اکمکچیل
طریقه انتقال: خریداری شده در تاریخ 17/12/1969
ابعاد: به طول cm8/4 و عرض 9/1-1/1 سانتی متر
وزن: 65/2 گرم
مربوط به دورة: قرن 3-2 هجری
به شکل یک میلة صاف و گرد است. سه گیره پهن روی سطح میله وجود دارد. از دو سرپوشی که دو سر این میله داشته، تنها یکی موجود است.
سنجاق طلایی جواهر نشان
یک مهرة طلایی است که یک طرف آن به گیرة طلایی و یا نقره ای وصل می شود. سنجاق طلایی جواهرنشان هم به عنوان مهره ای از گردنبند، گوشواره ها و هم به تنهایی به عنوان گیرة سینه به کار برده می شود. سنجاق جواهرنشان در انواع مختلف از ترکیب چند سنگ قیمتی و یا تنها از فلزی مثل طلا ساخته می شود.
• بخش اول
• بخش دوم
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات گردن
سنجاق های طلایی جواهرنشان(PandantiFler)
شماره: 145
اسم: سنجاق مجسمه ای
جنس: طلا
محل یافت: بوغازکوی، کایالی بوغاز
طریقه یافت: حفریات
ابعاد: به طول cm8/1
وزن: 7/7 گرم
مربوط به دورة: عصر هیتیت
مجسمة یک ملکه که روی یک پایة مستطیلی مبل مانند نشسته و در دست راستش یک ظرف بزرگ قرار دارد. دارای گوش دراز، کمر پهن و بینی بزرگ است. گوشواره های ملکه پهن و گرد هستند. موهای پشت سرش بلند است. بر سرش شب کلاه دارد. تن پوش مجسمه تا روی پایش آویزان است. کفش های بلند و پیچدار به پا دارد. حلقه های درشتی از نخ یا زنجیر نیز به پشت دارد.
شماره: 146
اسم:
سنجاق طلایی جواهر نشان(Pandantif)
جنس: طلا
محل یافت: کولتپه، گور
طریقه انتقال: حفریات
ابعاد: به طول cm3/4 و عرض cm7/2
وزن: 69/3 گرم
مربوط به دورة: مستملکة تجاری آشور
این سنجاق با تکنیک سیم بافی و به شکل یک دیسک ساخته شده است. سنگ وسط حلقه افتاده است. کناره های سوراخ وسطی سیم بافی شده و به صورت موج دار تزیین داده شده است. همچنین دوبار با سیم شیاردار محاط شده و دارای یک دسته پهن است.
شماره: 147
اسم: سنجاق طلایی جواهر نشان(Pandantif)
جنس: طلا
محل یافت: یوزگات
طریقه انتقال: نامعلوم
ابعاد: به طول 2 سانتی متر و عرض 4/1 سانتی متر
وزن: 4 گرم
مربوط به دورة: گرجوپرس
پلاک طلایی مستطیلی شکل با یک چهارچوب به ضخامت یکسان محاط شده است. در بخش داخلی پلاک، یک باند گرد که از کناره ها به چهارچوب طلایی وصل است، جای گرفته است. در بخش بالای هلال، تصویر یک مرد که به سمت چپ ایستاده، وجود دارد.این تصویر بر روی لوحة مستطیلی قرار دارد و از طریق برش یک ورق طلایی ساخته شده است. چشمها، چوب چوگان و چین لباسهایش با کنده کاری مشخص شده است. با اینکه از نیم رخ به تصویر کشیده شده، اما چشمش تماماً مشخص است. دست راستش از آرنج خم شده و باز است. همچنین دستش به طرف جلو دراز است. یک چیزی نیز در دست چپش قرار گرفته است. به هر دو طرف پلاک، دو دسته پهن به صورت عمود وصل شده است.
شماره: 149
اسم: سنجاق طلایی جواهرنشان
جنس: طلا
محل یافت: میلاس
طریقه انتقال: مصادره
ابعاد: به طول 11 سانتی متر و عرض cm9/0
وزن: 55/1 گرم
این سنجاق به شکل یک پرندة شکاری و از طریق قالب ریزی ساخته شده است. پرندة شکاری بر روی یک پارچة مستطیلی شکل قرار گرفته و نوک دمش به این پایه لحیم شده است. چشم ها و بال ها با ترسیم مشخص شده است. پشت پرنده دارای یک حلقة درشت است.
شماره: 152
اسم: سنجاق طلایی جواهرنشان(Pandantif)
جنس: طلا
محل یافت: گدیز
طریقه انتقال: نامعلوم
ابعاد: به طول cm25/2 و عرض cm85/1
وزن:
7/4 گرم
مربوط به دورة: قرن سوم پیش از هجری
به صورت یک مهرة گردنبند در قالب کراتر است. تزیینات سطح این مهره نظم به خصوصی دارد. دستگیره هایش تیز و S مانند است. سر مهره به صورت دو لب به سطح خارجی پیچیده شده است.
شماره: 159
اسم: سنجاق طلایی جواهرنشان(Pandantif)
جنس: طلا و شیشه
محل یافت: نامعلوم
طریقه انتقال: مصادره در تاریخ 24/4/1974
ابعاد: به طول cm3/2 و عرض cm3/2
وزن: 25/2 گرم
مربوط به دورة: قرن 3-1 هجری
این هلال که سمبل رب النوع ماه بوده به عنوان مهرة گردنبند مورد استفاده قرار گرفته است. از یک ورق طلا، بریده شده و به شکل ماه درآمده است. هر دو سر این هلال دو برآمدگی سه ضلعی دارد. همچنین محل وصل گیره هلال و دو سر آن دارای منجق های سبز شیشه ای است.
بخش دوم
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات گردن
سنجاق های طلایی جواهرنشان(Pandantifler)
شماره:
160
اسم: سنجاق طلایی
جنس: طلا و اونیکس
محل یافت: حومه آدانا
طریقه انتقال: خریداری شده در تاریخ 24/2/1988
ابعاد:
به طول cm6/5
وزن: 7/14 گرم مربوط به دورة: 250-220 هجری
پشت سنجاق، صفحة صاف طلایی است. کناره های سطح بیرونی دندانه ای است. وسط لوحه تصویر یک شاهزاده نیم تنه از نیم رخ نمایان است. گیرة لوحه به صورت دندانه ای مزین است. موهای شاهزاده از پشت تا گردنش به صورت ریش ریش سرازیر است. موهایش به سمت بالا تاب خورده است. بینی، چانه و بخش های بریده شده بعداً چسبانده شده است. تصویر مجسمه بین یک چهارچوب طلایی که دورش به رنگ قهوه ای است محاط شده است.
شماره: 162
اسم: سنجاق طلایی جواهرنشان(Pandantif)
جنس: طلا و شیشه
محل یافت: کبان و آغین
طریقه انتقال: حفریات کبان آغین به سال 1968
ابعاد: به طول cm5/1 و عرض cm9/1
وزن: 46/4 گرم
مربوط به دورة: قرن 3-2 هجری
درون حلقة طلایی بیضی مانند، خال شیشه ای لاجوردی جای گرفته است. اطرافش شیاردار و سیم بافی شده است. دو گیره شیاردار به زیر حلقه وصل است که دارای آونگ هستند و قسمت بالاییشان پهن است. حلقة آونگ ها از پیچش یک سیم طلایی درست شده است.
شماره: 163
اسم: سنجاق طلایی جواهرنشان
جنس: چهارچوب طلایی و یشم سیاه
محل یافت: نامعلوم
طریقه انتقال: مصادره به سال 5/5/1975
ابعاد: به طول cm5/2 و عرض cm8/1
وزن: 4/2 گرم
مربوط به دورة: قرن 3-2 هجری
وسط سنجاق از یشم سیاه است و محیطش را لایة نازک طلا پوشانده است. یک طرف یشم سیاه کنده کاری شده و به صورت مجسمه آبراکساس (از اساطیر یونان) درآمده است. طرف دیگر یشم سیاه نیز محتملاً تصویر یک مجسمه است. سنگ های قیمتی که در این کنده کاری به کار رفته برای نگین انگشتر نیز کاربرد دارند. مربوط به عهد امپراطوری رم است. مجسمة آبراکساس سر خروس و تنة انسان دارد. پاهایش نیز از اژدهاست. در یکی از دستهایش شلاق دارد. مجسمة هر دو طرف سنجاق به علت سایش بیش از حد سنگ ها اندکی تخریب شده است. گیرة سنجاق، پهن و شیاردار است. از نوک حلقه یک آونگ متحرک مستطیلی شکل آویزان است.
گردن بندها(تک حلقه ای)
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات گردن
گردن بندها
به صورت حلقه به گردن وصل می شوند. توخالی هستند و از سنگ های گران قیمت ساخته شده اند. اولین نمونة گردن بندها به شکل تسمه از گورهای اور یافت شده است.
شماره: 164 Env.No: 79-475-65
اسم: گردنبند
جنس: استخوان
محل یافت: چاتال هیوک EVII
طریقه انتقال: حفریات به سال 1963
ابعاد: به طول cm4/9-1/8
وزن: 7/4 گرم
مربوط به دورة: عصر نوسنگی
آدرس کتاب مربوطه: Preliminary Report 1963 , AS XIV(1964)fig.45
شماره: 165 Env.No: 109-471-68 Esy:471-68
اسم:
گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: منطقة اسکی یاپار، قبر دو طبقه به همراه Esy.478,481,482,484,485,486,487,491,494,497
طریقه انتقال: حفریات به سال 1968
ابعاد: به قطر cm19-18
وزن: 94/121 گرم
مربوط به دورة: 2000-2200 پیش از هجری
آدرس کتاب مربوطه: Temizker,615,lev:110/1
شماره: 167 Enr.No:15122
اسم:
گردنبند
جنس: طلا
محل یافت: یوزگات
طریقة انتقال: نامعلوم
ابعاد: به قطر cm9/22
وزن: 91 گرم
مربوط به دورة: قرن چهارم پیش از هجری
آدرس کتاب مربوطه: Greifenhagen I,Lev:49
شماره: 168 Enr.No:101-1-71
اسم: گردنبند
جنس: طلا و اونیکس
محل یافت: نامعلوم
طریقة انتقال: خریداری شده از لندن به سال 1971
وزن: 6/87 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراطوری رم
آدرس کتاب مربوطه: BMCT 2720 Lev: LVIII
زیورآلات دست و بازو
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات دست و بازو
• انگشتری ها
• دست بندها
• خلخال
• بازوبند
انگشتری ها
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات دست و بازو
انگشترهایی که بعضاً بر انگشت پا هم زده می شوند در انواع مختلف نیم دایره ای و مربع به صورت یک حلقة ظریف به کار می روند. سطح بالایی انگشترها پهن است و برای نگین انگشتر، مهر و یا طرح و نقش به کار گرفته می شود. معمولاً برای نگاه داشتن نگین در بالای انگشتر در دهنة بالای انگشتری شگردهای خاصی به کار می برند. علت سمبلیک بودن انگشتری به جهت جادویی پنداشته شدن آن است. پیشینة انگشتری به این صورت است که در قدیم سند ارجحیت و صلاحیت با دارندة انگشتری و به عنوان فاصله و سمبلی بین طبقة رعیت و حکمرانان بود. همچنین به عنوان نشانه و واسطة بین اولیای دین با خدا بود. علاوه بر این به عنوان نشان ازدواج و همچنین امروزه به عنوان زینت نیز به کار گرفته می شود. انگشتری هایی با نگین سنگ نیز پدیدار می شود. اولین نمونه های سنگی به صورت وصل سنگ عقیق در دوره های پیشرفت تمدن بشری بر سر انگشتری بود. همچنین علاوه بر انگشتری های فلزی، انگشتری های شیشه ای نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
بخش اول
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
شماره: 171
اسم: انگشتری نگین دار
جنس:
طلا و گرنا
محل یافت: توگات
طریقة انتقال: نامعلوم
ابعاد: به طول cm8/3
وزن: 6/32 گرم
مربوط به دورة: بین قرن اول پیش از هجری و قرن اول هجری
سطح داخلی حلقة نازک انگشتری صاف و سطح خارجی اش محدب است. پایین حلقه یک برآمدگی دارد. حلقة انگشتری به یک سرپوش مخروطی شکل لحیم شده است. یک نگین نیز در قسمت بالای انگشتر قرار دارد.
شماره: 172
اسم: انگشتری نگین دار
جنس: طلا و کارنئول
محل یافت: نامعلوم
طریقة انتقال: نامعلوم
ابعاد: به طول cm6/2 و عرض cm2/3
وزن: 85/18 گرم
مربوط به دورة: بین قرن اول پیش از هجری و قرن اول هجری
حلقة توخالی انگشتری گرد هست. عقیق کارنئول در برش بیضی شکل حلقه جای گرفته است. روی عقیق تصویر مجسمة یک زن وجود دارد که در دست چپش شاخ برکت و در دست راستش نیز عصا به همراه دارد و به جایی تکیه زده است.
شماره: 174
اسم: انگشتری نگین دار
جنس: طلا و آگات
محل یافت: گیرسون، روستای بیوک ایرچه
طریقة انتقال: حفریات دفینه در تاریخ 24/12/1959
ابعاد:
به طول cm2/2 و عرض cm6/2
وزن: 9/6 گرم
مربوط به دورة: بین قرن اول پیش از هجری و قرن اول هجری
حلقة انگشتری توپر، سطح داخلی اش صاف و سطح خارجی اش محدب است. نگینی بیضی شکل در گودی انگشتری قرار دارد. بر روی نگین تصویر یک ملکه هست که در دست چپ شاخة درخت خرما و در دست راستش که به سمت جلو دراز کرده یک حلقة گل وجود دارد. این تصویر با روش کنده کاری بر روی نگین حک شده است.
شماره: 175
اسم: انگشتری نگین دار
جنس: طلا و کارنئول
محل یافت: نامعلوم
طریقة انتقال: نامعلوم
ابعاد: به قطر cm6/2
وزن: 65/6 گرم
مربوط به دورة: بین قرن اول پیش از هجری وقرن اول هجری
سطح داخلی انگشتری صاف و سطح بیرونی اش محدب است. اطراف گودی انگشتری پهن و گرد است. نگین گرد به همان فرم داخل گودی جای گرفته است. روی نگین تصویر نیم رخ مردی که به سمت چپ ایستاده نقش بسته است. موهایش موج دار است. نواری به سرش بسته شده و از پشت سر گره خورده است و سر باند تا به گردن کشیده شده است.
شماره: 178
اسم: انگشتری نگین دار
جنس: طلا و گرنا
محل یافت: پانتوس
طریقة انتقال: خریداری شده
ابعاد: به طول cm7/2، عرض cm5/2 و قطر داخلی cm2 است.
وزن: 58/8 گرم
مربوط به دوره: قرن دوم هجری
حلقه از طریق قالب ریزی ساخته شده و به سطح خارجی اش روکش طلایی کشیده شده است. در داخل گودی انگشتری که به فرم بیضی است یک نگین ارغوانی وجود دارد و تصویر یک قوچ بر روی آن حک شده است. حلقة انگشتری در کناره نگین دارای یک برآمدگی است.
شماره: 179
اسم: انگشتری جفت نگین دار
جنس: طلا
محل یافت: قونیه
طریقة انتقال:
خریداری شده
ابعاد:
به طول cm8/1 و عرض cm9/1
وزن: 5/4 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراطور رم
دو حلقه جدا، از پایین به هم وصل شده و به صورت یک انگشتر درآمده است. در بین این دو حلقه یک حلقه برای اتصال وجود دارد. در سر هر دو حلقه یک نگین آبی رنگ قرار گرفته است. کناره های هر دو نگین به صورت دندانه ای تزیین داده شده است.
حلقه های دست و بازو
دست بندها(النگوها)
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
اولین نمونه های دست بندها از سنگ بود. بعد از آن در کنارطلا و آب طلا، نقره و برنز و شیشه نیز در ساختن دست بندها مورد استفاده قرار گرفته اند. برای مردها دست بندهای مجسمه ای و درشت ساخته شده است. در هزاره دوم پیش از هجری شاهد دست بندهای برنزی و نقره ای به طرح ساده در آناتولی هستیم.
شماره: 195
اسم: دست بند جفت
جنس: طلا
محل یافت: گور MA در آلاجاهیوک
طریقة انتقال: حفریات به سال 1936
ابعاد: قطر داخلی 9/5 و 8/5 سانتی متر وزن: 17/37 گرم و 74/36 گرم
مربوط به دورة: عصر پیدایش برنز، نیمة اول هزارة سوم پیش از هجری
به طریق قالب بندی ساخته شده است. سطح داخلی النگو، صاف و سطح خارجی اش محدب و دندانه ای است. یکی از النگوها نسبت به دیگری کمی کوچک است و یک سوراخ دارد. احتمالاً این سوراخ برای خالی کردن قالب به کار رفته است. در النگوی دیگری این سوراخ پر شده است.
شماره: 197
اسم: النگوی شیر نشان
جنس:
طلا
طریقة انتقال: حفریات
ابعاد: به قطر cm5/6-5/7 و ضخامت cm7/0
وزن: 38/49 گرم
مربوط به دورة: قرن ششم پیش از هجری
دست بند تو خالی و به دو سرش سر دو شیر لحیم شده است. گوش های شیر راست و دهانش بسته است. سبیلش با سه خط مشخص شده است، چانه اش گرد است و گردنش در محل وصل به النگو، حلقه ای است.
شماره: 198
اسم: دست بند
جنس: طلا
محل یافت: یوزگات
طریقة انتقال: نامعلوم
ابعاد: به قطر cm8/6-2/7 و ضخامت cm6/0-5/0
وزن: 76 گرم
مربوط به دورة: قرن چهارم پیش از هجری
دو سر دست بندها باز و سطحشان شیاردار است. النگوها گرد و قسمت پایینشان دارای فرورفتگی است.
شماره:
199
اسم: دست بند
جنس: طلا و نقره
محل یافت: بالیک اسیر، سوسورلوک، یاحیاکوی
طریقة انتقال: مصادره
ابعاد: به طول cm5/6 و عرض cm6 و به ضخامت cm6/0
وزن: 15/74 گرم
مربوط به دورة: قرن سوم پیش از هجری
قسمت گرد النگو از نقره ساخته شده و به دو النگو، مجسمة سر گوساله که از جنس طلاست وصل شده است.
شماره: 201
اسم: یک جفت النگو
جنس: طلا
محل یافت:
گیرسون، بولانجاک
طریقة انتقال:
حفریات گور
ابعاد: به قطر cm5/4 و عرض cm9/0
وزن: 3/45 گرم
مربوط به دورة: قرن اول هجری
به شکل دو باند هستند و هر کدام از لولا شدن دو بند، تشکیل یافته اند. گیرة لولا با یک زنجیر ظریف به بدنة النگو وصل شده است. بر روی النگوها سه ردیف به صورت دندانه ای تزیین شده اند. این النگو برای کودکان است.
خلخال
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات دست و بازو
خلخال
خلخال، حلقه ای است که خانم ها به مچ پاهایشان می بندند. در ایران باستان در بین قرون 20-7 پیش از هجری از این دست زینت ها دیده شده است. این قبیل بیشتر در جنوب شرقی آناتولی دیده می شوند. خلخال ها بیشتر از جنس مرمر، چوب، پوست و بعضاً از جنس فلزات هستند و جهت ایجاد ایجاد صدا در هنگام راه رفتن بیشتر به همراه زنگوله و یا پولک به کار می روند. اولین نمونه های خلخال ها مربوط به اسکلت های یافت شده در گورهاست که به صورت پهن و از جنس فلزات هستند.
بازوبند
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زینت آلات دست و بازو
بازوبندها بیشتر از فلزات ساخته شده و به بالای آرنج بسته می شوند. در عصر آشور بیشتر مردها و پادشاهان و همچنین در عهد امپراطوری رم خانم ها نیز از این دست زیورآلات استفاده می کردند. در دفینة اکسوس که مربوط به قرن 5-4 پیش از هجری است از این دست زینت آلات پیدا شده است.
زیورآلات لباس
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات لباس • آپلیک(Aplik)
• سنجاق سینه(Bros)
• دگمه و سوزن
آپلیک ها
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات لباس
آپلیک ها
زیورآلاتی هستند که به صورت سنجاق به لباس و یا هر چیزی زده می شوند. تقریباً در همة دوره از این زیورآلات موجود بوده است.
شماره:
202
اسم: آپلیک، رورِت
جنس: طلا
محل یافت: گردیون
طریقة انتقال:
مصادره
ابعاد:
به قطر cm5/2
وزن: 38/1
مربوط به دورة: قرن 7-6 پیش از هجری
از یک پلاک طلا با تکنیک Repouss ساخته شده است. چهار سوراخ از پشت دارد که جهت دوخته شدن به لباس به کار می رود. هشت برگ از طریق برجسته کاری بر سطح حلقه ایجاد شده است.
شماره: 203
اسم: آپلیک
جنس: طلا
محل یافت: سارای کوی
طریقة انتقال: مصادره
ابعاد: به طول cm8/3 و عرض cm9/2
وزن: 24/3 گرم
مربوط به دورة: قرن ششم پیش از هجری
از یک ورق طلایی با تکنیک Repouss ساخته شده است. یک مجسمه داخلی چهاچوب طلایی جای گرفته است. پای چپ جلویی مجسمه به سمت بالا قرار گرفته است. بالای چهارچوب طلایی دوبرآمدگی به شکل برج قلعه وجود دارد. در گوشه های پشتی و پشت برج ها نیز حلقه هایی وجود دارد.
شماره: 204
اسم: آپلیک
جنس: طلا
محل یافت: کوتاهیا
طریقة انتقال: خریداری شده در تاریخ 10/6/1969
ابعاد: ماکسیمم قطر، cm9/1 است.
وزن: 37/0 گرم
مربوط به دورة: قرن 2-1 پیش از هجری
وسط لوحة نازک طلایی که به شکل دیسک است،سر مدوزا(ازاسطوره های یونان) با استفاده از چکش کاری نقش بسته است. سر مجسمه اندکی مایل به سمت چپ و اطرافش نقطه های برجسته وجود دارد. مارهای بیرون آمده از بین موهای موج دار مجسمه تا به گردنش آویزان هستند. سرهای دو مار به سمت هم ایستاده است. این گونه اشکال و تصاویر که از دوره هللنستیک خبر می دهند در زیورآلات عصر هللنستیک و همچنین عهد امپراطوری رم دیده می شوند.
شماره: 205
اسم: پلاک آپلیک
جنس: طلا
محل یافت: سارای کوی
طریقة انتقال: مصادره
ابعاد: به طول cm5/13 و عرض cm3/3
وزن: 20/6 گرم
مربوط به دورة: قرن اول هجری
این پلاک طلایی که به شکل مستطیل است در هر دو گوشة بالایی چهار سوراخ دارد. دور پلاک را چهارچوب طلایی دندانه ای قرار گرفته و تصویر یک مجسمه به طور نشسته و چهار مجسمه دیگر که ایستاده اند طرح پلاک است. در طرف چپ تصویر، یک گل دارای سه برگ، نقش بسته است. در یک طرف گل، یک علم و در طرف دیگرش عقاب (لژیون) جای گرفته است. در طرف مقابل این تصویرها، یعنی سمت راست، سه سپر زرهی کنار هم به ردیف قرار گرفته است. سپر آخری از دور شبیه یک کمان زیباست. در کنار سپرها مرد زرهی را از نیم رخ می بینیم که سرشان باز و صورتشان بی ریش است و مقابل هم ایستاده اند. در دست راست مرد زرهی بلند قامت، یک عقاب لژیون و در دست چپ مرد دیگری یک عصا وجود دارد. اشیای یکی از دستهایش را به زمین تکیه داده و اشیای دست دیگری را در بغل نگه داشته اند.
همچنین تصویر یک زن نیز در تصویر مشخص است. دست راستش را از آرنج خم کرده و به یک ستون تکیه داده است. لباسهایش تا زانوهایش را پوشانده و بقیه قسمت ها عریان است. در دست راستش که به ستون تکیه زده یک شاخه درخت خرما دیده می شود. فرم موها و نداشتن ریش در تصاویر این پلاک، خبر از آن می دهد که این پلاک مربوط به قرن اول پیش از هجری است.
سنجاق سینه(Bros)
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات لباس
سنجاق سینه(Bros)
سنجاقهایی هستند که به عنوان زینت به لباس زده می شوند. این سنجاق ها در انواع متنوعی به شکل مدور، بیضی، مربع و مستطیل وجود دارند و از فلز و یا بعضاً از ترکیب فلز و سنگ ساخته می شوند. این سنجاق ها در طرح های مختلف هندسی و گیاهی تزیین داده می شوند. علاوه بر آن از طرح های انسان و حیوان نیز استفاده می شود.
شماره: 206
اسم: سنجاق سینه(Bros)
جنس: طلا
محل یافت: یاپراکلی
طریقة انتقال: خریداری شده
ابعاد: به قطر cm25/3 و ضخامت cm6/0
وزن: 120/6 گرم
مربوط به دورة: قرن چهارم پیش از هجری
این سنجاق که گرد و پهن است، کناره هایی بند بند دارد. همچنین کناره های این سنجاق سیم بافی شده است. از طرح های گل و گیاه در تزیین این سنجاق استفاده شده است. وسط این سنجاق گنبدی شکل و با طرحهای هندسی تزیین داده شده است. یک گیرة پهن به پشت این سنجاق وصل شده است. این سنجاق در کنار این که به عنوان زینت سینه به کار گرفته شده، در قرن سوم پیش از هجری به همین طرح به عنوان گوشواره یا جزئی از آن مورد استفاده قرار گرفته است.
شماره: 207
اسم: سنجاق سینه(Bros)
جنس: طلا
محل یافت: نیزیپ
طریقة انتقال: خریداری شده در تاریخ 9/12/1969
ابعاد:
به طول cm4/4 و عرض cm4/2
وزن: 37/3 گرم
مربوط به دورة: هللنستیک
هر دو سر یک پلاک طلا به شکل دو گوش و خود پلاک به صورت کمان درآمده است. هر دو گوش این سنجاق دارای یک چشم است. کناره های این چشم ها و همچنین خود سنجاق به صورت شیاردار سیم بافی شده است. این پلاک با یک طرح شبیه گره مو از وسط نصف شده است. در یک طرف سنجاق، بین دو گوش یک برگ گل پیچک وجود دارد. این سنجاق در پشت، فاقد گیره است
شماره: 208
اسم:
سنجاق سینه
جنس: طلا و ساردونیکس
محل یافت: توکات، داری دره
طریقة انتقال:
خریداری شده
ابعاد: به قطر cm7/3
وزن: 12 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراطوری رم
این سنجاق به صورت گرد است. تصویر کامئو(ازاساطیر یونان) بر روی آن نقش بسته است. سه حلقه به صورت سیم بافی حول این تصویر وجود دارد. بر روی نزدیکترین حلقة سیم بافی شده به تصویر، چهار نقطة برجستة طلایی نقش بسته است. طرح های نامشخص از تزیینات در بین چهارچوبهای سیم بافی شده وجود دارد. احتمالاً چهارچوب مجسمه کامئو بعداً وصل شده است. سطح پشتی سنجاق، صاف و دارای دو حلقه که از طریق لحیم کاری وصل شده است. مجسمه کامئو نیم رخ و به سمت راست است.
شماره: 209
اسم: سنجاق سینه
جنس: طلا
محل یافت: سییرت
طریقة انتقال: نامعلوم
ابعاد: به قطر cm1/2 و طول cm9/3
وزن: 4/3 گرم
مربوط به دورة: قرن 3-2 هجری
از یک ورق طلایی ضخیم ساخته شده و به شکل یک کلاه درآمده است. بخش وسطی کلاه برجسته و دایره ای است. دو طرف این دایره سوراخ است. از سه حلقة زیرین این کلاه سه زنجیر کوتاه آویزان و به هر کدام یک آونگ شبیه شکوفه وصل شده است.
دگمه و سوزن
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات لباس
دگمه و سوزن
در تمامی دوره ها سوزن هایی که به عنوان زیورآلات ساخته شده اند در ابتدا از جنس استخوان و بعدها برنزی بوده اند. سوزن های از جنس استخوان در آناتولی رواج بسیار داشته است. بعدها به سوزن های ساخته شده از برنز، مس، نقره و طلا برخورد می کنیم. سوزن با تکنیک های مختلفی از قبیل قالب ریزی چکش کاری و یا تاب دادن فلزات ساخته می شده است. در حفریات ترویا یک سورن قالب ریزی شده پیدا شده است. سوزن های توخالی که سرشان قالب ریزی شده باشند نیز وجود دارد. علاوه بر این سوزن برنزی زراندود شده نیز در حفریات گور کولتپه پیدا شده است. سوزن هایی که به این طریق استفاده شده اند در اشکال مختلفی از قبیل حلقه ای، گیره ای ته گرد با طرح گل و گیاه، دیده شده اند. بعضاً سر سوزن ها با سنگ های قیمتی و یا منجق ها زینت داده شده است. بعضی از سوزن ها در قسمت نوک دارای سوراخ هستند که با زنجیر و یا سیم بسته می شوند. بیشتر سوزن های یافت شده از گورها بوده است. سوزن هایی که از گورها به دست آمده اکثراً در قسمت سر و سینه اسکلت بوده اند. البته این سوزن ها برای تزیین مو و لباس کاربرد داشته اند. سوزن های ظریف بیشتر برای موها و سوزن های بزرگ برای زینت لباس به کار رفته اند. علاوه بر این سوزن ها به همراه دعای چشم زخم و یا نذورات در معابد به کار رفته اند.
• بخش اول
• بخش دوم
بخش اول
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات لباس
دگمه و سوزن
شماره: 211
اسم: دگمه(40 عدد)
جنس: طلا
محل یافت: گور آلتین تپه
طریقة انتقال: حفریات
ابعاد:
به طول cm5/0 و قطر cm2
وزن: هر دگمه به وزن 87/3-97/2 گرم
مربوط به دورة: عهد اوراتو، قرن 8-7 پیش از هجری
چهل عدد دگمه هم اندازه و هم شکل که سطح همگی شان دندانه ای و خال دار است، یک دایرة برجسته دور دگمه ها را فرا گرفته است. قسمت پایینی دکمه دارای یک حلقه برای دوختن لباس است. این دگمه ها از گور یک زن پیدا شده است
شماره: 212
اسم: دگمه
جنس: طلا
محل یافت: گوردیون
طریقة انتقال: حفریات
ابعاد: به طول cm3/1 و عرض cm9/2
وزن: 15/5 گرم
مربوط به دورة: قرن 7-6 پیش از هجری
یکی از دگمه ها دارای 12 برگ و دیگری دارای 8 برگ است. پشت دگمه ها جهت وصل شدن به پیراهن دارای برجستگی است.
شماره: 213
اسم: سوزن
جنس: برنز، طلا و کارنئول
محل یافت: گور K در آلاجاهیوک
بخش دوم
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
زیورآلات لباس
دگمه و لباس
شماره: 223
اسم:
فیبولا
محل یافت: گوردیون
طریقة انتقال: حفریات به سال 1961
ابعاد: به طول cm4/3 و عرض cm3/4
مربوط به دورة: عهد فریگ
به شکل کمان است، سطح سوزن گیره با دو مثلث خطی تزیین داده شده است.
شماره: 224
اسم: سوزن شیر نشان
جنس: طلا
محل یافت: نامعلوم
طریقة انتقال: مصادره به سال 1959
ابعاد: به طول cm5/6
وزن: 5/8 گرم
مربوط به دورة: قرن چهارم پیش از هجری
نوک سوزن دارای سر یک شیر است که از یک ورق طلایی نازک ساخته شده است. دهان شیر باز و زبان تیزش بیرون است. قسمت بالای سوزن که توخالی است، سیم بافی شده است. 6 عدد سیم طلایی از سر سوزن تا نوکش کشیده شده است.
شماره: 226
اسم: سر سوزن
جنس: طلا
محل یافت: گیرسون، روستای بیوک ایرچه
طریقة انتقال: حفریات گور
ابعاد: به قطر cm1/3 و ضخامت cm9/1
وزن: 050/10 گرم
مربوط به دورة: قرن دوم هجری
از یک ورق نازک طلا ساخته شده و توخالی است. احتمالاً سر یک سوزن گیره بوده است. پشت این گیره دارای سوراخ است. حلقه وسطی شیاردار و با سیم نازک طلا محاط شده است.
شماره: 228
اسم: سوزن
جنس: طلا(عیار پایین)
محل یافت: کایسری
طریقة انتقال: خریداری شده
ابعاد: به طول cm4/6 و عرض cm1/1
وزن: 1/2 گرم
مربوط به دورة: عهد بیزانس
سر سوزن دارای چهار خال است که به صورت منظم به شکل صلیب چیده شده اند. سطح خال ها با استفاده از سیم بافی با طرح برگ تزیین داده شده است. وسط خال ها نیز یک حلقة گرد قرار دارد.
باندهای مردگان
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
• باندهای چشم و دهان
• سوراخ گیر و تعویذ
باندهای چشم و دهان
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
باندهای مردگان
باندهای چشم و دهان
باندهایی که به دلیل باورهای دینی مردم آن زمان به همراه مردگان بوده اند به صورت تکی و یا جفت از گورها پیدا می شوند. تقریباً در تمامی این باندها سوراخ و یا حلقه ای وجود دارد. در برخی از این باندها سوراخی با نظم خاص ایجاد شده است. اما در بیشترشان دقت لازم برای ایجاد سوراخ به کار برده نشده است. در فرم ها و اندازه های مختلفی هستند. اکثراً به صورت بیضی و نوکشان گرد و یا صاف است. در کنار باندهای سالم یافت شده، باندهای تکه تکه شده پیدا شده است. این باندها از آنجایی که در قسمت سر اسکلت مردگان پیدا می شوند چنین به نظر می رسد که برای چشم و گوش به کار رفته اند. اما تفکیک اینکه کدام یک از باندها برای چشم و کدام برای گوش بوده اند، غیر ممکن است. اما چون در بعضی از باندها شکل و رد لب دیده می شود، تشخیص اینکه برای دهان بوده است کار را آسان می کند. به غیر از یکی از باندهایی که به صورت تکی در کاتالوگ هستند بقیه احتمالاً برای دهان به کار برده شده اند. طول پنج تا از آنها 15 سانتی متر و بقیه از 10 سانتی متر کمترند. تفکیک علت فرق بین اندازة این باندها دشوار است. عموماً باندهای مربوط به هزارة 3-2 پیش از هجری بدون زینت و در کنار آن باندهای مربوط به دست و پا یافت شده اند. از قرن هشتم پیش از هجری به بعد شاهد باندهایی با نقش و نگار حیوانات و گیاهان، طرح های هندسی و سکه هستیم.
شماره: 231
اسم: بانو چشم
جنس:
طلا
محل یافت: گور LB در کولتپه
طریقة انتقال: حفریات
ابعاد:
به قطر cm4/4
وزن: 05/2 گرم
مربوط به دورة: اوایل هزارة دوم پیش از هجری
به صورت کروی نامنظم است. ورق طلایی برای بستن چشم به کار رفته است. در گور کولتپه ورق هایی از جنس طلا، نقره و برنز به صورت تکی یا جفت بسیار پیدا شده است. ورق های بزرگ بر روی سینه یافت شده اند.
شماره: 232
اسم: باند چشم، دهان
جنس: نقره
محل یافت: آکسکی
طریقة انتقال: خریداری شده در تاریخ 2/11/1971
ابعاد:
به طول cm9 و عرض cm4/4
وزن: 8/1 گرم
مربوط به دورة: قرن 5-4 پیش از هجری
کناره های این باند خراب شده است. از یک ورق نقره ای به صورت بیضی درآمده و کناره هایش به صورت زیگزاگی تزیین داده شده است.در وسط باند شاهد طرح 6 خوشة انگور هستیم.
شماره: 233
اسم: سینه بند
جنس: طلا
محل یافت: نامعلوم
طریقة انتقال: نامعلوم
ابعاد: به طول cm6/13 و عرض cm7/5
وزن: 92/6 گرم
مربوط به دورة: قرن 5-4 پیش از هجری
به شکل بیضی و از پیچش دو سر تیزش دو حلقه ایجاد شده است. کناره های این ورق طلایی به صورت دندانه ای برجسته شده است. سطح ورق با برگ درخت خرما پوشیده شده است. روزنه و خط برگ ها کاملاً واضح است. در قسمت پایین برگ وسطی یک نشان زینتی متنوع نقش بسته است. مشابه تزیینات سطح این سینه بند در سینه بندهای گورهای قبرس نیز دیده شده است.
شماره: 234
اسم: باند چشم و دهان
جنس: طلا
محل یافت: روستای آکچاکوی
طریقة انتقال: نامعلوم در تاریخ 3/5/1944
ابعاد: به طول cm14 و عرض cm7/4
وزن: 63/3 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراطوری رم
از یک ورق نازک طلایی ساخته شده و به فرم متوازی الاضلاع است. دو سر سوراخ دار ورق به حالت گرد درآمده است. سوراخ ها از قسمت جلو ایجاد شده اند. کناره های باند تزیین داده شده است. در وسط صفحه طرح دو برگ لوتوس مقابل هم نقش بسته و یک ردیف از برگ ها نیز از وسط کشیده شده است. طرح سطح ورق از پشت و با رسم خط ایجاد شده است.
شماره: 237
اسم: باند دهان
جنس: طلا
محل یافت: ساندیکلی
طریقة انتقال: خریداری شده
ابعاد: به طول cm9/15 و عرض cm1/4
وزن: 1/4 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراطوری رم
وسط باند پهن و کناره ها نازک و نوکشان گرد است. کناره های ورق به صورت دندانه ای محاط شده است. دو سر ورق دارای سوراخ است. طرح سکه و یا مهر به وسط ورق نقش بسته است. این طرح ها به مرور زمان پاک شده و ناواضح شده اند.
شماره طبقه: 238
اسم: باند چشم ـ دهان
جنس: طلا
محل یافت: ماراش، کوردون
طریقة انتقال: خریداری شده
ابعاد: به طول cm7/5 و عرض cm9/2
وزن:
3/2 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراطوری رم
از یک ورق طلایی ضخیم ساخته شده و به شکل متوازی الاضلاع درآمده است. در سطح داخلی این صفحه دو خط عمودی از گوشه ها رسم شده است. دو گوشة سوراخ دار به حالت گرد و سوراخ ها به شکل V درآمده اند.
شماره: 242
اسم: باند(جفت)
جنس: طلا
محل یافت: اسپارتا
طریقة انتقال: خریداری شده
ابعاد: به طول cm4/6 و عرض cm3-5/2
وزن: 82/2 گرم
مربوط به دورة: عهد امپراطوری رم
از یک ورق طلایی به فرم مستطیل بریده شده است. خطوط موازای از سطح ورق شروع شده و در راستای هم هر دو سطح ورق را در برگرفته اند. سوراخ های ورق نزدیک به کناره ها واز سطح بیرونی ورق ایجاد شده اند
سوراخ گیرها و تعویذها
زیورآلات باستانی که در موزة تمدن آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
باندهای مردگان
سوراخ گیرها و تعویذها
در کنار باندهای چشم و دهان سوراخ گیرها برای پوشاندن گوش مردگان، به دلایلی نظیر باورهای دینی مردم و یا برای جلوگیری از نفوذ حشرات به بدن مردگان مورد استفاده قرار گرفته اند. سوراخ گیرهایی ار جنس طلا و یا زراندود شده که متعلق به هزارة سوم پیش از هجری بوده اند در آناتولی یافت شده اند.
شماره: 243
اسم: سوراخ گیر گوش
جنس: طلا
محل یافت: المالی، سمایوک کاراتاش
طریقة انتقال: حفریات
ابعاد: به طول cm2/2 و عرض cm9/0
وزن: 7/1 گرم
مربوط به دورة: عصر پیدایش برنز
بدنه این سوراخ گیر ها مخروطی شکل و قسمت بالاییشان اندکی مایل به بیرون است. از طریق قالب بندی درست شده و سطح خارجی شان با خطوط موازی طرح ریزی شده است.
شماره: 244
اسم: تعویذ
جنس: طلا
محل یافت: گور lb کولتپه
طریقة انتقال: حفریات
ابعاد: به طول cm2/2 و عرض cm8/1
وزن: 2/1 گرم
مربوط به دورة: اوایل هزارة دوم پیش از هجری
از لولاندن یک ورق طلایی به وجود آمده است. کناره های سوراخ در این ورق با سیم طلایی به هم دوخته شده است. شیء داخل این تعویذ حفظ نشده است.
آیینه ها
زیورآلات باستانی که در موزة آناتولی به نمایش گذاشته شده است.
کلمه زیور همیشه تجلی بخش بسیاری از اشیای زینتی دیگر بوده است. اندکی تأمل در نحوه پسند و مورد پسند قرار دادن زیورآلات و همچنین تأمل در مورد ارزش و قیمت فلزات و سنگ های گرانبها، اهمیت جعبة جواهرات، میز تزیینات و آیینه ها را بیش از پیش برای ما روشن می کند. به همین منظور علی رغم اینکه آیینه ها خودشان در یک گروه جداگانه ای از زیورآلات قرار دارند، در شروع این کاتالوگ به عنوان جزئی از یک کل، از آیینه ها مثال می آوریم.
فلز قلع اندود شدة آینة دایره ای به ضخامت cm2/0 که محتوی گرد سرب و برنز است، سالم مانده است. وسط آیینه کاملاً روشن و واضح است اما کناره هایش کمی پریدگی دارد. چهارچوب آیینه حفظ نشده است. پشت آیینه به ضخامت 9/0 میلی متر زراندود شده است. روی صفحة زراندود شده، مجسمه اروس(از اساطیر یونان) نقش بسته است. از آنجائی که صفحة آیینه نازک است اندکی خمیدگی و خوردگی در آیینه به وجود آمده است. مجسمه به صورت لخت و عضلات سینه و شکم کاملاً واضح است. موهایش از وسط جدا شده و تا پشت گوش به صورت موج دار ریخته شده است. سرش اندکی مایل به راست و نگاهش به سمت پایین است. صورتش به فرم بیضی و گونه هایش پر است. دارای لبان گوشتی، بینی پهن وچشمان درشت است. مردمک چشمانش واضح است. مجسمه از پشت شنلی بر تن دارد که تقریباً تمام صفحه را پوشانده است. این شنل از بالا به گردن مجسمه بسته شده است. مجسمه اروس در برخی از نمونه هایش دارای لباس است. در بعضی از آنها تن اروس با شنل پوشانده شده است.
عموماً مجسمه اروس در همة نمونه هایش با بال های باز به تصویر کشیده شده است.آیینة حاضر تنها نمونه ای است که در آن شنل اروس به همراه بال هایش در فضا باز شده است و ویادآور ترانه شاعر معروف کیوس(Khios) و ساپهو(Sappho) است.
موزة گوردیون ـ آنکارا
ادارة کل موزه ها و میراث فرهنگی
موزة گوردیون
این موزه در سال 1963 در روستایی با جمعیت 500 نفر گشایش یافت. روستای مذکور امروزه به یاسسی هیوگ(تپة باستانی وسیع) معروف است. در این موزه آثار تاریخی به نمایش گذاشته شده و هر عصری با کاراکترهایش تمثیل شده است. در سه تا از ویترین ها آثار مربوط به عصر پیدایش برنز و در کنارشان آثار مربوط به عهد فریگ و کرال میداس در معرض دید علاقه مندان قرار گرفته اند. در میان آثار یاد شده، ظروف سفالی دست ساز مربوط به عصر پیدایش آهن، ابزار آلات آهنی و همچنین آثاری ازنساجی به چشم می خورد. در دور نمایی از سالن جدید، آثار تخریب شدة مربوط به 700 سال پیش از میلاد جای دارند. در بقیة قسمت های این سالن آثار وارداتی سرامیک در فاصلة قرون 6 پیش از میلاد و 4 میلادی از یونان و ابزارآلات مربوط به عهد هللنستیک و امپراطوری رم به چشم می خورند. در قسمت پایانی سالن نیز جایی برای سکه ها و مهرهایی که از گوردیون به دست آورده اند، وجود دارد.
روند توسعة موزه
در سال های اخیر با افزایش چشمگیر شمار بازدیدکنندگان، تلفیق و سازمان دهی در سیستم این موزه در دستور کار قرار گرفت و بر این اساس، یک ساختمانی با زیربنای 180 متر مربع برای نمایش، سالن نمایش قطعات با زیربنای 150 متر مربع و فضای باز به محیط 5000 متر مربع نمونه ای از اقدامات انجام شده در این زمینه شد.
در فضای باز ایجاد شده کاشت درخت های خوشبو نظیر سروکوهی، شمشاد و سور و انتقال موزائیک عهد رم و گور گالات از اقدامات دیگر انجام شده است.
مقبره های فریگ(Frig)
اطراف گوردین در یک فضای وسیع با مقبره هایی که مربوط به قرون هشتم پیش از میلاد و ششم میلادی هستند پوشیده شده است. این مقبره ها مربوط به نژادهای فریگ(Frig) و نسل های بعد آن است. در بین این مقبره ها، یک مقبره با قطر 300 متر و ارتفاع 55 متر با عنوان مقبره میداس از یک منظرة بسیار زیبایی برخوردار است. عملیات حفر مقبره میداس در سال 1957 انجام و در اوایل سال 1960 با شاهکار مهندسین ترکیه برای بازدید عموم حاضر شد.
موزائیک کایاباشی
در سال 1989 در روستای کایاباشی از توابع شهرستان پولادلی توسط یکی از روستاییان، موزائیک مربوط به عهد امپراطوری رم(قرن سوم میلادی) مشاهده شده و به موزة تمدن آناتولی اطلاع داده شد. از طرف مسئولان موزه عملیات حفر، همان سال انجام یافت. به علت تنگ بودن محل، حمل موزائیک امکان پذیر نبود. تا اینکه در سال 1999 در یک عملیات موفقیت آمیز، موزائیک در محوطة تازه تأسیس گوردیون به یک مکان نیمه پوشیده انتقال یافت. در وسط موزائیک که به مساحت m70/7 60/6 هست، طرح هایی از حیوانات وجود دارد. همچنین اطراف این طرح ها با نقش های هندسی تزیین شده است.
قبرگالات‹‹ مقبرة O››
این قبر که در سال 1954 به دنبال حفر غیر قانونی یافت شده بود، بعدها از سوی گروه حفریات گوردیون به عنوان مقبره‹‹ O ›› نامگذاری شد. اما در طول گذشت نیم قرن دست انسان و طبیعت باعث خرابی آن شد و پس از آن با مداخلة وزارت فرهنگ، این بقعه از نیست شدن نجات یافت.
به دنبال آن سنگ های این بقعه از سوی کارشناسان موزه عنوان گذاری شده و به محوطه تازه تأسیس گوردیون انتقال یافت. در آینده ای نزدیک این قبر پس از بازسازی در معرض دید علاقه مندان قرار خواهد گرفت.
منطقة باستانی گوردیون
این منطقه در فاصله نزدیک دو رودخانه ساکاریا و پورسوک و در 18 کیلومتری شمال غربی پولادلی قرار دارد(در 90 کیلومتر آنکارا)
یافته های گروههای عملیاتی آلمان و آمریکا حاکی از آن است که تاریخ این منطقه مربوط به 3000 سال قبل از میلاد است. علی رغم اینکه گوردیون در قرن هفتم پیش از میلاد توسط کممیرها تخریب شد، بهترین دوران خود رادر سالهای 700-750 پیش از میلاد تجربه کرده است. بسیاری از آثار به دست آمده و مقبره ها گواه اشغال این منطقه در اواخر قرن ششم هستند. گوردیون تا زمان آزاد سازی توسط اسکندر بزرگ، تحت ادارة پرس ها(Pers) بود. گره معروفی که توسط پادشاه گوردیوس زده شده بود، توسط اسکندر بزرگ در زمستان سال 333 پیش از میلاد، گسسته شد.
عهد هللنستیک پس از فتح گوردیون توسط اسکندر(300-100 پیش از میلاد) شروع شده و بعد از آن عصر سلجوقیان(قرن 13-11 میلادی) ادامه یافته است. همة این اتفاقات گوردیون، در یک برهة زمانی 4000 ساله رخ داده است.
موزة گوردیون
1- سالن نمایش
2- سالن تازه تأسیس نمایش
3- موزائیک فریگ
4- دفتر اداره
5- توالت
6- انبار
7- لابراتوار
8- موزائیک عهد امپراطوری رم
9- گورگالات
10- اقامتگاه
11- اقامتگاه
روستای یاسسی هیوک و پولادلی
تلفن: 6382188(0312)
به غیر از روز یکشنبه، همه روزه از ساعت 30/12-30/8 الی 30/17-30/13 در معرض دید عموم علاقه مندان است.
آنکارا ـ موزة جمهوریت فرهنگسرای آتاتورک
ادارة کل موزه ها و میراث فرهنگی
آنکارا ـ موزة جمهوریت فرهنگسرای آتاتورک این موزه در 28 دسامبر سال 1987 گشایش یافت. در بخش ورودی ساختمان بر روی دیوار موزه، سخنرانی های آتاتورک در مورد آزادی، استقلال، جوانی و همچنین در مورد هنر به صورت برجسته حک شده است. این نوشته ها به صورت قطعه قطعه به همراه موزیک و صدا به نمایش در می آیند. این نمایش به چهار زبان ترکی، انگلیسی، آلمانی و فرانسه حاضر شده است و به مدت 15 دقیقه به اکران درمی آید. در قسمت پایین ورودی ساختمان نیز، جنگ رهایی بخشی، انقلاب ها و تمدن ترکیه به شکل رسم، نوشته، موکت و اسلاید توضیح داده می شود . این طبقه همچنین مهاجرت ترک ها از آسیای میانه و جنگ رهایی بخش آنها در آناتولی و به دنبال آن تشکیل دولت توسط آنان و انقلاب های آتاتورک در مدت 25 دقیقه به اکران درمی آید.
آنکارا ـ موزة اداری شرح نژادها
آدرس: بلوار طلعت پاشا
تلفن: 3113007(0312)
به غیر از یکشنبه ها، در تابستان، هر روز از ساعت 30/17-30/13 الی 30/12-30/8 و در زمستان هر روز از ساعت 00/17-00/13 الی 30/12-30/8 در خدمت عموم بازدیدکنندگان است
• تاریخچه
• هنرچوبی
• هنر خطاطی
• هنرهای دستی
• مراسم ازدواج در آناتولی
• فرهنگ قهوه
• هنر گلیم
• بسیم آتالای/ دانشمند ترک 1965-1882/ نویسنده/ پژوهشگر
• صنعت معدن
• سنگ های قبر
• صنعت شیشه
• هنر صحافی
• صنعت چینی
• هنر قالی
• زیورآلات آناتولی
• دور نمایی از موزة شرح نژادها
• آرامگاه حاجی بایرام
تاریخچه
موزه شرح نژادها در آنکارا و در تپه ای به نام نماز گاه که مزار مسلمانها در آن واقع است، ساخته شده است. تپه مذکور، به موجب قطعنامه هیئت دولت، در 15 نوامبر 1925 که در اختیار اداره کل اوقاف بود، به وزارت علوم جهت ساخت موزه داده شد.در زمان ریاست پروفسورجلال اساد دراستانبول وبعدها درسال 1925،زمانی که خلیل ادهم در سمت مدیریت کل موزه های استانبول بود برای جمع آوری و خریداری اثار تاریخی یک کمیسیون ویژه ای تشکیل داده شد. 1250 اثر خریداری شده در موزه ای که در سال 1927 ساختش به اتمام رسیده بود به مورد نمایش گذاشته شد.
برای مدیریت موزه هم حمید ذوبیر انتخاب شده بود.
در آبریل سال 1928، قاضی مصطفی کمال(آتاتورک) که برای زیارت موزه آمده بود بعد از گرفتن اطلاعاتی در مورد موزه، به مناسبت دیدار پادشاه افغانستان به نام آمان الله خان، افتتاح موزه را خواسته بود.این موزه تا تاریخ 18.71930 برای زیارت عموم باز بود. در سال 1938 ایوان داخلی موزه به عنوان آرامگاه مورد استفاده قرار گرفت.جنازه مومیایی شده آتاترک تا زمان انتقال به( انیت کابیر) دراین محل نگهداری شده بود.این قسمت به پاس احترام به مادر آتاترک که در آن خاک شده است به صورت قبری سمبلیک حفظ شده است .نوشته ی روی سنگ مرمر سفید قبر به این طریق است:
اینجا جاییست که آتاتورک در تاریخ 1938/11/10 به جاودانگی پیوست و از تاریخ 1938/11/21 تا 1953/11/10 در همین جا به خاک سپرده شده بود.
موزه شرح نژادها به مدت 15 سال کاربرد قبر باستانی(آنت قبری) را داشته است و زیارتگاهی برای روسای دولت و نمایندگان و هیئت های خارجی و مردم بوده است. در این مدت تلاشهای زیادی در موزه صورت گرفت. در سال 1956/10/14-6 به سبب هفته متخصصان موزه ها، بعد از تغییرات لازم، موزه را دوباره برای زیارت مردم بازگشایی کردند
عارف حکمت(مویون اوغلو) که در زمان جمهوریت از معماران معروف و با ارزش به شمار می رفت معمار بنا بوده است. بنا به صورت مربع- مستطیل طرح ریزی شده و دارای یک گنبد می باشد. ساختار دیوار بنا از سنگ کوفکی درست شده و قسمت بالایی اش از مرمری که به وسیلة قلم تزیین یافته پوشیده شده است. از یک نردبان 28 پله ای برای رفتن به بالای بنا استفاده می شود.
چهار ستون و سه سیستم در ورودی دارد. با وارد شدت از در، از زیر گنبد و قسمت های ستونی ساکن که ایوان داخلی نامگذاری شده، گذر می کنند. در وسط این مل حوضی با مرمر ساخته شده و قسمت شیروانی آن باز گذاشته شده است. بعد از اینکه قبر موقت آتاتورک را از ایوان جدا کردند حوض را به باغچه انتقال داده و شیروانی آنرا بستند. در اطراف ایوان داخلی به تناسب، سالن های بزرگ و کوچکی جای گرفتند.
مجسمه آتاتورک که سوار بر اسب می باشد در سال 1927 از طرف وزارت علوم توسط صنعت کار ایتالیایی به نام ب، کونانیکا ساخته شده و در جلوی موزه واقع است. موزه شرح نژادها یکی از موزه هاییست که، صنایع ترک از زمان سلجوقیان به بعد درآن به نمایش گذاشته شده است.
لباس های مربوط به جشنهای عروسی مناطق مختلف آناتولی صنایع دستی ، صنعت گلیم و قالی، صنعت معدن، فرهنگ قهوه و مراسم ختنه در سالن سمت راست موزه است. در سالن سمت چپ نیز نمونه هایی از صنعت خطاطی مربوط به دورة عثمانی، سلجوقیان و همچنین آثاری از هنرهای چوبی مربوط به بیگ ها به نمایش عموم گذاشته شده است.
صنعت چوب
صنعت کار با چوب که از زمان سلجوقیان شروع شده، از جایگاه ویژه ای در صنعت ترکان برخوردار است. در صنعت چوب دورة بیگ ها سوای برخی ریزه کاری ها در مقیاس بزرگی تکنیک های دورة سلجوقی به کار گرفته شده و ادامه یافته است. صنعت چوب در ساخت و سازهای متنوعی از جمله در قسمت هایی از در و پنجره، در مناره ها و منبرهای مساجد، همچنین در تزیین ستون های چوبی مساجد، در سطح وسیعی به کار برده شده است. در این صنعت بیشتر از چوب درختان سیب، گلابی، آبنوس، سدر، گردو و… استفاده شده است. تکنیک تزیینات چوبی در بخشهای مختلفی از قبیل کنده کاری، منبت کاری، تراش کاری و… تعریف شده است.
تکنیک کنده کاری در منبرها و در و پنجره ها و تکنیک منبت کاری در چهارچوب در و پنجره، منبر، محراب، کرسی، صندوق و… به کار می رود. در فواصل بین دو قرن یازده و چهاردهم میلادی شاهد استفاده از طرح های هندسی در تزیینات و نقش و نگارهای چوب هستیم. همچنین تأثیرات دورة سلجوقی در دورة بیگ ها و عثمانی ها در این دوره کاملاً مشخص است. در قرن های 15 و 16 میلادی(دورة کلاسیک عثمانی) در تزیینات منبت کاری در کنار طرح های هندسی از طرح یونجة چهار برگ و طرح رومی نیز استفاده شده است. همچنین در کنار این طرح ها شاهد حک نوشته ها نیز هستیم. در طرح گل و گیاه نیز به صورت متقارن از گل های میخک، لاله و گل سرخ استفاده شده است.
طرح چنتمانی که از قرن 16 میلادی مورد استفاده قرار گرفت، در قرن 17 میلادی در هنر تزیینات صدف نیز به کار گرفته شد. در این عصر طرح های روحی بیشتر در چهار چوب ها به کار رفته است. در قرن 18 میلادی طرح های مجرد هندسی رفته رفته جای خود را به طرح های مختلطی از گل و اشکال هندسی داده است. طرح های رومی پر حجم شده و برخی قسمت ها پلاستیکی شده است. در قرن 19 میلادی در اشکال مختلف از پوست صدف خوراکی، مطابق با ویژگی ها و مشخصه های قرن در آیینه ها، درهای قصر، پنجره ها و مبل های منازل استفاده شده است.
صنعت خط
در زبان عربی به کلمات سطور ، ‹‹ خط›› و به کسی که دست خط خوبی داشته باشد،‹‹ خطاط›› می گویند. خطاطی در هر عصری با علاقه و عشق همراه بوده است. برای خطاط شدن حتماً باید زیر نظر استادی ماهر درس گرفت. به کسی که به درجة خطاطی رسیده و شایسته مقام خطاطی است‹‹ اجازه نامه ای›› از طرف استاد داده می شود.
ترکها، به خط عربی، زیبایی فوق العاده ای بخشیده و آن را به یکی از شاخه های هنرهای زیبا تبدیل کرده اند. در دوره های اول اسلامی خط کوفی که بیشتر شبیه نقوش هندسی بوده، به کار رفته است. در سالهای بعد از هجرت نوشتار تفاوت های محسوسی پیدا کرده و از این رو اسامی مختلفی را نیز پذیرفته است. برای پیشرفت خط تأثیرات عثمان خلیفه و علی(ع) را نباید نادیده گرفت. با گذشت زمان و به ترتیب ثلث، جلی، نسخ و تعلیق و بعدها دیوانی، سیاتها، رِقاع، ریحانی و انواع دیگری از خط بیش از پیش به چشم می خورد. در قرن 13 شخصی به نام یاکوت اهل آماسیا در سایه استعداد ذاتی خود برای نوشتن توانسته بود احترام و توجه خلیفه آن دوره را نسبت به خود معطوف کند. این خطاط توانست با استفاده از خوانایی خط و نیز انواع دست نوشته هایی که به شکل نقاشی اند، نام خود را در صنعت خط به ثبت برساند.
در مرحله اول این استاد ترکی توانست به خط عربی و اسلامی، خوانایی و زیبایی بخشد و آن را به اصلی صحیح تبدیل کند.
با شیوع شیوه یاکوت در دنیای اسلام شاگردان زیادی به آن گرویدند و تا زمان شیخ حمدالله خطاط سلطان بایزید دوم(قرن 15)، مکتب یاکوت مورد استفاده خطاطان عثمانی بود. شیخ حمدالله در صنعت خط به ابتکاری نو دست زد. او قواعد و زیبایی خطوط ثلث و نسخ را مشخص کرد. در عرض نیم قرن هزاران خطاط با موفقیت توانستند به بالاترین اسلوب دست یابند. در مسابقه ای که خطاطان بین هم می گذاشتند اسلوب‹‹ شیخ›› را تقلید می کردند.
قرن 17 قرنی است که فرهنگ و صنعت عثمانی به اوج خود رسیده است و در این دوره حافظ عثمان، دومین ترکی است که مکتب خوشنویسی ترکی را ایجاد کرد. خطاط مشهور زیادی را پرورش داده و آثار مشهور زیادی نیز از خود به جا گذاشته است. در قرن 18 به دلیل علاقه وافر سلطان مصطفی دوم و احمد سوم به چند تای دیگر از خطاطان مشهور ا بر می خوریم. زیباترین نامه هایی که عموماً با تکنیک ثلث، نسخ و جلی نوشته شده اند نیز از دیگر آثار به جا مانده است. صنعت خط ترکی در قرن 19 اوج پیشرفت 6 قرن گذشته است. پادشاهان عثمانی خطاطان را حمایت کرده و به خط زیبا ارزش و اهمیت زیادی می داده اند. شاخصهایی که خطاطان ترکی آفریده اند با سخنانی چون‹‹ قرآن در مکه وحی شد، در مصر خوانده شد و در استانبول نوشته شد›› درج شده است.
صنعت خط حتی در زمان ما نیز آن شادابی گذشته را حفظ کرده است. نقش کاغذ در صنعت خط را نیز نباید نادیده گرفت. برای از بین بردن سفیدی کاغذ ابتدا از عملیات رنگ زدن بهره می برند. بعد برای راحت تر حرکت کردن قلم بر روی کاغذ ،عملیاتی با عنوان‹‹ آهار کردن›› را به کار میبردند. کاغذ با وسیله ای که به آن ‹‹ مهره›› می گویند، شفاف می شود. مهره ها، از سنگ آتش زنه، شیشه، عقیق و صدف های دریایی درست می شوند.
مرکب به طور عمده از ترکیب صمغ با دود حاصل از سوزاندن موادی چون روغن بزرگ، موم و یا نفت تهیه می شود. به ظرفی که مرکب را درون آن می ریزند‹‹ هوک کا›› و به وسیله ای که ترتیب سطرها را روی کاغذ مشخص می کند‹‹ مستار›› می گویند. در تزیین کتاب نیز صنعت‹‹ تذهیب›› جایی گرفته است. معادل آن در زبان ترکی‹‹ طلاکاری›› است و به شخصی که با این کار سروکار دارد‹‹ مذهیب›› می گویند. در بین بعضی نوشته های قرن 13 طرح تذهیب که بعضی از سر فصلها و نیز بین مطالب ، صورت شاخه های خمیده ای که رویشان با طرح های رومی، هندسی و بافت های ساده کار شده است، دیده می شود. این ویژگی در قرن های 14 و 15 نیز ادامه داشته است. در دوره عثمانی به اسلوب تازه ای در تذهیب دست یافته اند. به طور عمده بر روی شاخه های خمیده، رومی هاو خطائی ها که تنها یا دسته جمعی تعبیه شده اند، کار می شود. در نیمه دوم قرن 15 و با طرح هایی که گلهای کوچک و خطائی بر روی تذهیبهای رومی کار شده است نیز روبرو می شویم.
به تذهیبی که نام‹‹ ابرچینی›› به آن داده اند در قرن 16 برمی خوریم. در این عصر در مایه های مختلف رنگهایی طلایی، آبی روشن، نارنجی، سفید، سیاه، سبز، زرد، صورتی و نیز روحی هایی که به شکل دایره اند و خصوصاً شاخه های خمیده ای که پر از گلند و طرح های ابرچینی به وفور دیده می شود.
در اواسط قرن 16 غنی شدن تذهیب را می بینیم. در این عصر در کنار خطائی، گلهایی چون لاله، سرخ، سمبل، نرگس، سوسن که در قصر پرورش می یافتند به جمع طرح های تذهیب اضافه می شود. در قرن 17 تذهیب دوره کلاسیک عثمانی به نمونه های خشن تری کشیده می شود. طلا در مقدار زیاد استفاده می شده، روی طرح رنگین، فرچه را به صورت آزاد و با استفاده از طلا به کار می گرفتند. از نیمه های قرن 17 به بعد در تذهیب نیز تأثیر صنعت غرب را می توان دید. در قرن 18 تزیین کتابها در کنار طرحهای کلاسیک، با ذوقی جدید همراه می شود. استفاده از طلا علاوه بر تیترها به کناره های صفحه نیز کشیده می شود. در اواخر قرن 18 اسلوبی به نام‹‹ باروک و روکوکوی ترکی›› شایع می شود. در این اسلوب به خمیدگی های مبرهن، سبدهایی پر از گل، روبانها و… جای داده شده است. در اواخر قرن 19 همگام شدن طرح های کلاسیک در تذهیب با جریان نئوکلاسیک را شاهد هستیم.
هنرهای دستی
دیرینةی هنرهای دستی در بین ترکان همزمان با آغاز پیدایش آنهاست. ترکان به تزیین اشیا و لباس های خود اهمیت زیادی قائل بوده اند. در طول قرن های گذشته هنرهای دستی ترکان به سرعت پیشرفت کرده و مناطق بالکان را تحت تأثیر خود قرار داده است. هنرهای دستی اکثراً بر روی پوست و یا پارچه هایی از جنس کتان، پشم، چوخا، ابریشم و مخمل و با نخ ابریشم، طلا و سیم نقره ای انجام می یافت. در پدید آوردن یک هنر دستی از شخصی که نخ ابریشم زر و پولک را آماده می کرد، از سرمه دوزها و طراح نقش و نگارها گرفته تا آخرین شخصی که با استفاده از تجربه کاری خود هنر دستی را به انجام می رساند، هر شخص به عنوان جزئی از سلسلة پدید آورندگان این هنر به شمار می رفت. لباس های یکدست آقا و خانمی که زربافی می شد،در مراسمات خاصی از قبیل مراسم ازدواج، حنابندان و… به تن می شد.
در روزهای عادی نیز لباس های بنددار و معمولی پوشیده می شد. هنرهای دستبافی با توجه به تکنیک به کار رفته تک لایه یا دولایه هستند. انواع مختلف سوزن بسته به کاری که انجام می دادند، وجود دارد. از قبیل سوزن حصیر، وصله، پشت ماهی، اقسطنی، سوراخ جگر، چین، زردوز و…
از محصولات هنرهای دستی آن دوره ابریشم زرد دست دوزی شده(آبانی)، عرقچین، سجاده، کفش، روسری، بقچه، جبه، تور صورت عروس، لباس، قبا، کیسه های توتون، پول، ساعت و مهر، کفش تخته ای، تور بخاری، دستمال سفره، دمپایی، ریش تراش، بند تنبان و تخت خواب را می توان مثال زد. طرح ها و نقش و نگارهای به کار رفته در هنر دستی ترکان نسبت به دیگر آثار هنری، بیشتر و به نسبت مناطق متنوع هستند. این طرح ها و نقش و نگارها از این قبیل اند: طرح های هندسی، حیوانات در طرح های مختلف، طرح های گل و گیاه(از قبیل لاله، بنفشه و گل سرخ و درخت سرو کوهی و…) میوه ها(انگور، انار، گلابی، زردآلو، هندوانه و شفتالو)، خانه، چادر، قایق، کوه، تپه و طرح هایی از این قبیل. تمامی این طرحها با هماهنگی خاصی به کار رفته اند. طرح های بزرگ درون طرح های کوچک جای گرفته اند. در طرح ها، تناسب در درجة اول اهمیت قرار دارد. رنگ های قرمز، سبز و آبی نسبت به دیگر رنگها کاربرد بیشتری دارند.
یکی از ویژگی های هنر دستی ترکان این است، که در کنار اکثر نقش و نگارها، طرح یک منظره از آب به چشم می خورد. در بعضی از این طرح ها، نقش آب به تنهایی زیبایی بخش کل طرح هنری است. طرح های آب به صورت های عمودی، افقی و کج بوده و زمینة اصلی طرحهای دیگر است. در هنر تزیینات ترک، در کنار طرح های یاد شده، طرح های آرام بخش و نشاط آور چشم نیز دائماً دیده میشود. هنرمندان ترک، رنگ ها را با جسارت مثال زدنی به کار برده اند. با انتخاب رنگ های شیرین و روشن آثاری همچون تابلو آفریده اند. در هنرهای دستی مربوط به قرن 16 میلادی از رنگ به میزان کمتر و طرح و نقش ها نیز به تناسب مد عصر و به صورت هماهنگ استفاده شده است. علاوه بر آن در این عصر از طرح های انار، برگ و میوة کوزالاک بیشتر استفاده شده است. طرح های گل و دیگر نقش ها به صورت تک و گروهی نیز به کار گرفته شده است. در این عصر در بین رنگ ها، رنگ های قرمز، سبز و آبی حاکم هستند.
در قرن 17 میلادی در بین هنرهای دستی ترکان، نقش و نگارهای پارچه ای در درجة اول اهمیت قرار دارد. در کنار طرح های دیگر، طرح گل میخک، همانند نقش و نگار پارچه ای در این عصر رواج بیشتری دارد. در این عصر قرنفیل ها به صورت طرح بادبزن هستند. طرح به کار بردن رنگ ها نیز در این عصر غنی تر شده است. از قرون 19-18 میلادی تا به امروز شاهد رشد چشمگیر هنر دستی در بین ترکان هستیم. استفاده از رنگ های گوناگون بسیار و طرح گل با هماهنگی خاص، از ویژگی های این عصر است. به کار بردن پوست حیوانات در هنرهای دستی ترکان مربوط به دورةی قبل از اسلام است.
در این دوره ترکان به دلیل کوچ نشینی،سوارکاری و همچنین به دلیل داشتن روح هنری، چادر، بند و مهار اسب، چکمه و احتیاجاتی از این قبیل را با کیفیت و زینت خاصی از پوست درست می کردند. البته در ساختن اینها از سیم و نخ ابریشم در رنگ های متنوع استفاده می کردند. در هنرهای دستی مربوط به زمان های دور از سیم های مختلف زیاد استفاده شده است. در فرم ها و تزیینات نسبت به زمان دور، شاهد یک نوع پختگی هستیم و نمونه های زیادی از آنها امروزه در دست است.
یک گروه دیگر از هنرهای دستی مربوط به هنر سوزن کاری است. سوزن کاری در هنرهای دستی ترکان از جایگاه ویژه ای برخوردار است. ابزار اصلی لازم در سوزن کاری ابریشم است. طرح مورد استفاده در سوزن کاری به نسبت مناطق، تغییر می کند. در سوزن کاری جهت راست ایستادن طرح ها، از سیم های ظریف در طرح ها استفاده می شود. پس از اتمام کار دوخت به سطح آن کتیرا، صمغ و سفیدة تخم مرغ مالیده می شود.
طرح های سوزن کاری به صورت زیر گروه بندی می شوند:
1- گیاهان
2- مناظر
3- جانوران
4- اشکال هندسی و اشیا
5- طرح های سمبلیک
طرح های مختلفی با نام های متفاوت در این گروهها جای می گیرند. رنگ ها و طرح های به کار برده شده در این هنر، به نسبت مناطق تغییر می کند. این طرحها به طور کلی احساسات و تفکرات صاحب اثر را منعکس می کنند.
چهارچوبة گلدوزی(Gergef)
تخته ای است که پارچه بر روی آن کشیده شده و بر رویش گلدوزی می شود. این تخته بر روی چهار پایه قرار می گیرد. این پایه ها و چهارچوب ،قابلیت باز و بسته شدن دارند. بر روی چهارچوب، سوراخ هایی به ردیف وجود دارند که در هنگام گلدوزی نخ گلدوزی از آن ها رد می شود. شخص گلدوز دائماً با دست راستش قرقرة نخ را گرفته و با دست چپ سوزن گلدوزی را از بالا به پایین و از پایین به بالا فرو برده و نقش دوزی می کند.
حمام در ترک ها
از زمان های دور تا به امروز ترکان که به شستشو و تمیزی اهمیت زیادی نشان می دادند، در همة شهرها و روستاهای آناتولی حمام هایی احداث کرده بودند. در کنار اینکه حمام در زندگی روزمره ترکان جایگاه مهمی را داراست، در فرهنگ این مردمان نیز اهمیت ویژه ای دارد. به این خاطر، برخی اشیاء ویژه حمام نیز درست شده است. به عنوان مثال، حولة حمام، قطیفه، سنگ حمام، گل رس دار، کیسة حمام و غیره. علاوه بر این رسم و رسومی ویژه در ارتباط با حمام از زمان های دور تا به امروز وجود داشته است. عروس مورد نظر، ابتدا به حمام می رفت و خانوادة داماد پس از دیدن و پسندیدن رأی به ازدواج آنها می دادند. هنوز هم حمام های با عنوان حمام عروس در رسومات ترکان جای دارند. قبل از جشن ازدواج هم عروس و هم داماد باید حمام بروند. این کار با تشریفات ویژه ای انجام می یابد. ترانه ها و سرگرمی ها و سرودن اشعار ،نمونه ای از این تشریفات هستند. فرهنگ حمام حتی ریشه در شناخت تودة مردم ترک دارد. در بسیاری از ترانه ها ،امثال و اشعار ،از حمام و رسومات آن سخن گفته شده است.
مراسم ازدواج در آناتولی
شب حنابندان:
مراسم ازدواج که در فرهنگ ما از جایگاه مهمی برخوردار است، در آداب ما یکی از رنگارنگ ترین حوادث است. مراسم ازدواج خانه دختر و پسر را به هم مربوط ساخته و بخش های گوناگون این مراسم در هر دو خانه ترتیب داده می شود. به این وسیله نزدیکان و دوستان در مراسم شرکت می کنند و این واقعة خوش را با هم جشن می گیرند. در بسیاری از مناطق ترکیه این مراسم یک هفته به طول می انجامد. در خلال این مراسم، به شب قبل از عروسی، که طی آن خانم ها در خانه عروس جشنی ترتیب می دهند،‹‹ شب حنابندان›› می گویند.
شب حنابندان یکی از ارکان مهم مراسم ازدواج است. در مهمانی که یک شب قبل از ازدواج ترتیب داده می شود، دختری که در شرف ازدواج است لباسی مخصوص می پوشد. بعد از نماز عشا، زنان خانة داماد و سایر خانم هایی که دعوت دارند، در خانة عروس جمع می شوند. مهمانان با پیاله های بزرگی که در آن آجیل ، شیرینی بادامی، و شربت و شیرینی است پذیرایی می شوند. عروس در حالی که شمع های روشنی در دست دارد در بین دختران دیگر، وارد اتاق می شود.سازها نواخته می شوند و پایکوبی برپا می شود، با دعاهایی که یک خانم مسن می خواند مراسم حنابندان عروس آغاز می شود.
حنا: گیاهی است که محل رویش اولیة آن هند و عربستان بوده و در افریقا و خاور میانه پرورش می یابد و برای رنگ کردن مو و ناخن ها به کار می رود. پودری که از آسیاب کردن برگ حنا به دست می آید، با آب ترکیب می گردد، به حالت خمیری در می آید و سپس مصرف می گردد. در بعضی مناطق در دست راست عروس یک تکه طلا گذاشته می شود، مشت و انگشتان حنا که با آب رقیق شده است گذاشته می شود، با دستمال حریر به هم بسته می شود. در فرهنگ مردمی ترکیه حنا از جایگاه مهمی برخوردار است و موضوع ضرب المثل، آوازهای(تورکو) مردمی و اشعار مانی آنان بوده است. حنا بستن(به دست حنا مالیدن) نمایان شادمانی است.
هنگامی که عروس حنا می بندد، تورکو و دیگرهای شعرهای خوش الحان مردمی خوانده می شود و رقص انجام می گیرد. روز بعد، یعنی در روز عروسی، دستمال از دستان عروس برداشته می شود و تکه طلایی که در دستش هست به داماد پیش کش می شود. داماد هم به عنوان برکت این طلا را همواره همراه خود نگه می دارد و یا به جیبش می دوزد.
در برخی مناطق یک فرد مجرد همراه با یک فرد متأهل برای عروس حنا می بندند. در کنار عروس که روی یک تشک نشسته است، کاسه ای نقره ای قرار می دهند و حنا را در آن می ریزند. ابتدا خانم متأهل در دست راست عروس، و بعد دختر مجرد در دست چپ عروس حنا می گذارند. دعوت شدگان(مدعوین) برای رقص بر می خیزند و شب نشینی تا نیمه شب ادامه می یابد. حناهایی که مالیده شده است در روز عروسی شسته می شود. در همان شب داماد هم به انگشت کوچکش حنا می زند. لباس های مخصوصی که با توجه به پوشش های محلی، مخصوص شب حنابندان دوخته شده است، یکی از مهم ترین بخش های جهیزیة عروس به شمار می رود و با ارزش ترین و ماندگارترین میراثی است که از مادر به دختر داده می شود. با آن که شب حنابندان در قسمت های گوناگون، شامل مراسم خاص خود آن منطقه می شود، در همه مناطق هدف مشابهی را دنبال می کند و هنوز هم در مناطق گوناگونی از آناتولی وجود دارد.
اصلاح صورت داماد
طی مراسم ازدواج که یک هفته به طول می انجامد، اصلاح صورت مرد جوانی که قصد ازدواج دارد، از جایگاه مهمی برخوردار است. مرد جوان از طرف خانواده اش، همزمان با نواختن دهل و سرنا به سلمانی برده می شود. و دوباره پس از اصلاح همراه با دهل و سرنا برای مراسم ازدواج آماده می شود.
فرهنگ قهوه
اولین سرزمین قهوه قاره افریقا است و جالب این جاست که اولین موجوداتی هم که به قهوه اعتیاد داشتند بزها هستند.
در جنوب اتیوپی، کشیش هایی که در صومعه های مسیحیان زندگی کرده و به پرورش بز می پرداختند، مشاهده کردند که بزهایشان پس از خوردن دانه های این گیاه فعال تر و شاداب تر می شوند. بنابراین این گیاه را پخته و شروع به نوشیدن آن کردند. این دانه ها که تحت تأثیر محل رویش آن، کافا، به قهوه شهرت یافت در اواخر قرون وسطی از جنوب اتیوپی به یمن و از آنجا به مکه برده شد. مسلمانانی که برای مراسم حج به مکه می آمدند، قهوه را به ممالک خود بردند. زمان ورود قهوه به ترکیه را، عصر یاووز ساطان سلیم، پس از فتح مصر می دانند. نوشیدن قهوه و گشایش قهوه خانه در مکان های گوناگون به زمان کانونی سلطان سلیمان تعلق دارد. اولین قهوه خانه(1554-1553م) از طرف حالیلی حاکم و شاملی شمس در تاهتاکاله گشایش یافت. در این قهوه خانه ها افراد روی تخت نشانده می شدند. روی تخت ها زانو زده و بعد چهارزانو می نشستند و هم زمان با نوشیدن قهوه به داستان هایی که نقال می گفت گوش می دادند. قهوه فقط در قهوه خانه وجود ندارد. چه در استانبول باشد، چه در آنکارا و چه در آناتولی، قهوه در خانه ها و ویلاها با توجهی بسیار، حاضر می شود و با آن از میهمانان پذیرایی می گردد.
برای تهیه و حاضر کردن قهوه ظروف مخصوصی وجود دارد. دانه های خام قهوه را در تابة مخصوص تفت می دهند. سپس به دستگاه خنک کنندة قهوه انتقال داده می شود. پس از سرد شدن آن را آسیاب نموده و به صورت پودر درمی آید. سپس برای بسته بندی به قوطی منتقل می شود. برای پختن قهوه از قهوه جوش یا شیرجوش استفاده می شود.
در بعضی مناطق از ظرف مخصوصی که شبیه به سطل است و به آن سطل قهوه گفته می شود استفاده می گردد. پس از آن که پودر قهوه را در ته فنجان ریختند روی آن آب اضافه نموده و تعارف می شود. فنجان ها از چینی ساخته می شوند. این ها درون ظروف بی دسته ای که از موادی مانند طلا و نقره ساخته می شوند، گذاشته می شوند. ترکان که به مهمان نوازی شهرت دارند، از نوشیدن قهوه کنار یکدیگر، در مثل ها و اشعار مردمی خود یاد می کنند
هنر گلیم
گلیم از قدیمی ترین و شناخته شده ترین هنرهای دست بافی است. به گفتة محققان انسانها از دیرباز برای جمع احتیاجاتی از قبیل زیرانداز و پوشاک، نخ های پشمی را از بین هم رد کرده و گلیم می بافتند و بعدها از طریق گره زدن این نخ ها قالی را بافتند. آثار به دست آمده از طریق حفریات منطقه آلتای در شمال آسیای میانه خبر از هنر گلیم بافی در میان ترکان کوچ نشین می دهد. در عصر سلجوقیان در بین هنرهای دست بافی، هنر گلیم بافی جایگاه ویژه ای داشت.
هنرهای دست بافی شده چون در اثر رطوبت و عواملی مانند این، زود فرسوده می شوند، لذا دستیابی به نمونه هایی از دوران قدیمی به ندرت اتفاق می افتد. نمونه های به دست آمدةاز گلیم ها در آناتولی خبر از قرن 16 میلادی می دهند. نمونه ای از زیرانداز موجود در موزة نساجی واشینگتن که مربوط به قرن 16 میلادی است، ویژگی های قالی هلئبین را داشته و طرح کناره اش کوفی است. پنج گلیم دیگر موجود در مسجد اولوجامی سیواس مشابه نمونه های مربوط به قرن 16 میلادی است که در قصرها استفاده می شده است. زمان بررسی این گلیم ها از نظر تکنیک بافندگی و وسایل به کار برده شده در آن ها، مشخص می شود که این گلیم ها در کارگاههای قصرها و به صورت ویژه بافته شده اند. در بین روبان به دست آمده از مسجد کوتاهیاهسیاپیگ اوغلی، گلیمی که طرح گل میخک دارد، متعلق به قرن 16 یا 17 میلادی است.
همچنین گلیم به دست آمده از مسجد حکیم اوغلی استانبول، مشابه قالی های مربوط به قرن 15 میلادی است که دارای طرح فیگور حیوانات بودند. گلیم موجود در موزة مولانای قونیه که دارای طرح گل میخک است، از گلیم های قصری شمرده می شود و از لحاظ طرح نیز شبیه طرح گلیم های اوسکودار است.
هنر گلیم بافی در همه نقاط آناتولی بوده و خواهد بود. این گلیم ها به تناسب مناطقی که در آنجا بافته می شوند، طرح و نقش متفاوتی دارند. این گلیم ها دارای نام های مختلفی از قبیل اشمه، کاراسو، امیرداغ، سیوری حیصار، آوشار، یوریاک، بریحان، کیرکتیلی هستند. امروزه در مهمترین مناطقی که در آناتولی هنر گلیم بافی در آنها ادامه دارد می توان مانسیا نیعده، قونیه، آفیون، سیواس، قیصری، برگاما، مالاتیا، قاضی آنیت را نام برد.
در گلیم ها بیشتر از طرح های، بال گل، منقار کلاغ، ساحل آب، ابر، گردو، مژه، صورت زن، آبراه کیرکیت، گوشوارة ترکمن، گل پای کبک، گل کیرتمه، گل گردن شته، گل دندان موش، و از این قبیل طرح ها استفاده می شود. طرح هایی مثل الی بلینده، کاکوللوکیزلار، چیفته بللی کیز، قوچ بونیوزد، گلین زولفو، کارنی یاریک، قورباغه، تاوشان توپوغو، چقماق، دوکوزگوبک، ارگن بیقی، پتراک و مانند اینها در زمینة گلیم جای می گیرند.
پژوهشگر/ نویسنده/ دانشمند/ 1965-1882 بیسم آتالای
در سال 1882 در اوشاک به دنیا آمد. بعد از اتمام تحصیلات ابتدایی و راهنمایی وارد مدرسه علوم دینی شد.
پس از فرا گرفتن 11 سال تعلیمات دینی، در سال 1905 به استانبول آمده و در مسجد چارشامبا جامی به آموختن علوم دینی در نزد حاجی احمد افندی ادامه داد. در سال 1909 از مکتب دارالمعلمین استانبول مأذون شد. وی در قونیه، ترابزون و آنکار در مکتب معلم به عنوان مدیر و معلم مشغول به کار شد و پس از آن در دارالشفقای استانبول به شغل معلمی پرداخت. همچنین در ماراش، ایچل و نیغده به عنوان مدیر معارف انجام وظیفه کرد. زمانی که مدیر معارف ایچل بود، در سال 1919 در سیلیفکه به همراه همکارانش، جمعیت مدافع حقوق را بنا نهاد در اثنای جنگ های استقلال طلبی نیز به انجام فعالیت های زیادی پرداخت. در سال 1920 به عنوان نمایندة مردم کوتاهیا وارد مجلس ترکیه شد. وی سه دوره به عنوان نماینده آکساری و سه دوره نیز به عنوان نمایندة آکساری تا پایان دورة هفتم در مجلس حضور داشت. در سال 1932 وارد کنگره زبان ترکی به رهبری آتاتورک شد و به عنوان عضو انجمن زبان ترکی انتخاب شد. تا سال 1951 به عنوان حساب دار این کنگره و تا پایان زندگیش عضو کنگره بود. در سال های 1942-1937 به عنوان پروفسور ادبیات در آنکار مشغول به فعالیت شد.
به زبان های فارسی و عربی و لهجه های ترکی قدیم مسلط بود. از مهم ترین فعالیت هایش می توان ترجمه کتاب دیوان لغات ترک را مثال زد. آثار زیادی در زمینه های رمان، پژوهش، ترجمه، تاریخ و موضوعات دینی دارد. ترجمة قرآن کریم به ترکی جزء آخرین فعالیت هایش محسوب می شود. نوشته ها و آثار نادری که در طول حیاتش جمع کرده بود به کتابخانة ملی ترکیه و همچنین اشیاء و لوحه هایش که مربوط به نژاد شناسی ترک بود از طرف وی به موزة نژادشناسی آنکارا هدیه داده شد. در تاریخ 7/11/1965 در آنکارا وفات کرد.
کلکسیون آثار بخشیده شدة بسیم آتالای به موزة ترکیه در سالن بسیم آتالای موزة آنکارا که در تاریخ 25 ژوئن 1963 گشایش یافته به نمایش گذاشته شده است. بسیم آتالای که در یک مراسم برگزار شده در موزه سخنرانی کرده بود یک درس موزه داری داده است گزیده ای از سخنان وی در این مراسم را در زیر می خوانیم:
‹‹ موزه، معبد واقعی نمایش قدرت درونی صنعت و تمدن یک ملت است. تنها موزه می تواند تاریخ گذشتة یک ملت را به صورت دقیق به نمایش بگذارد. پیدایش و هست شدن یک ملت و نحوة زندگی آنها را همانند آیینه ای صاف نشان می دهد. عمرم سپری شد. وقت آن است که دیگر این کلکسیون را تمام و کمال به سینه و موزة ملتمان بسپارم.
آنچه در این قبه باقی می ماند تنها یک صدای خوش است.›› آتالای بعد از این سخنرانی، به راستی مجال زیادی نیافت و در سال 1965 درگذشت
صنعت معدن
در بین صنایع دستی ترک ها معدن جای مهم و بسزایی دارد. از آنجائیکه آناتولی دارای بستر غنی ای از معادن می باشد، سنت صنعت معدن از زمانهای گذشته دور نیز مورد بحث بوده است. قبل از ورود ترک ها به آناتولی با نمونه های موفق آنها را در زمینه کارهای معدن روبرو هستیم. با قبول اسلام از جانب ترکها دوره ای جدید و موفق در صنعت معدن به وجود می آید. ترکها با معادن طلا، نقره، مس، برنج، برنز و این قبیل معادن سروکار داشته اند. که از آنها به صورت پودر شده یا مذاب برای تزیین، خاتم کاری، برجسته کاری یا طرحهای ستاره ای و مینا کاری بهره می گیرند. سلجوقی های آناتولی به صنعت معدن از نظر لوازم، تکنیک و حتی تزیینات خدمات چشمگیری ارائه داده اند.در مورد بیشتر آثار معدنی که در منابع از آنها سخنها گفته شده است امروزه آثاری در دسترس ما نیست.
نمونه هایی که امروزه در اختیار ماست هر کدام برای نشان دادن کار فوق العاده و تفاوت در گونه های آنهااست. عثمانیها چه در آناتولی و چه در بالکان به معادن مس دست یافته بودند که بالاخره عثمانیها توانستند بهره برداری از این معادن را به صورت موفقیت آمیزی تبدیل به یک صنعت کنند. معادن طلا و نقره صرف ساخت قصرها می شد و هنر زرگری و جواهرسازی نیز همگام با آن دیده می شده است. از آن دوره به بعد در منازل نیز جایی برای استفاده از ظروف مسی باز شد. طوری که در ‹‹ دیاربکر، توکات، ترابزون، ارزین جان، قیصری، کاستامونو، بورسا، استانبول، ادیزنه و سرای بوسنا›› ظروف آشپزخانه ای ساخته می شود. اشیای متنوع ساخته شده از مس، اکثراً با طرح تزیینات گیاهی مزین می شدند. برگ، انار، لاله و سرو نمونه هایی از طرح ها هستند. موزة نژادها از لحاظ آثار معدنی صاحب یک کلکسیون غنی است. این آثار مربوط به دورة اسلام در آناتولی است.
سنگ های قبر
6- سنگ های خرمنکوب
10- سنگ نوشته
انتکابل مرحوم ملابورالدین الی رحمه الله تعالی… به سال 839 هجری
11- گور سنگی
چگونه جاودانه باشم، آنکه وفات می کند بندة سلطان است/ این عمر زود می گذرد، چون همیشه عادت دنیا همین است.
003-13- مجسمه گوسفند
004-13- مجسمه گوسفند
14- گور سنگی
مرحوم بالی چلپی فرزند یعقوب آقا. به سال 873
28- کتیبة چشمه
زلال ناب… دعایش فرضی به سال 1318
30- کتیبة چشمه
اثری است از حضرات شارح مثنوی شریف و قصیدة بورده و آب کوه الما جالب آنکارا، ولی والا شانی دولتلو عابدین پاشا
31- کتیبة چشمه
عامره هازلاین ملامصطفی فرزند حامدالدین. به سال 845 هجری
35- کتیبة مدرسه
هازیهیل مدرستمیل مبارکتی العبد و محمدبن ابی بکر الهمدانی
36- کتیبة خان
بونیه هازل خان ال مبارک اسماعیل بن ابراهیم بن السطان هلداللهو دولتلهو. به سال 882 هجری
37- کتیبة حوض ـ چشمه
از آثار خیریة والی آنکارا والاشانی دولتلو عابدین پاشا، ساخت این حوض و از آب کوه الما… . به سال 1308 هجری
40- کتیبة سنگ نوشته
الوفات المرحوم شیخ عزت الدین به سال 750 هجری
42- کتیبة مسجد
عامره هازل جامی المبارک فی عهد السلطانی السلاطین… به سال 846 هجری
45- کتیبه
ابوالنصر کانسو ول گادری مولانا السلطان الملک الاشرف(مربوط به ملک و کانسو است)
50- کتیبه
مربوط به دورة سلجوقیان
صنعت شیشه
شیشه، جایگاه 5000 ساله ای در زندگی بشر دارد. در آناتولی که مهد تمدن های بسیار بوده، در هر عصری با صنعت شیشه فعالیت هایی انجام گرفته و این صنعت، امروزه به دست ما رسیده است. ترکان در پیشرفت صنعت شیشه در آناتولی تلاش های زیادی کرده اند. نمونه های زیادی از این صنعت، از عهد ارطغرل و سلجوقیان به یادگار مانده است. شیشه های رنگی پنجره ، یک بشقاب و شیشه ای نوشته دار از بازمانده های کاخ کوبادابات ،از زیباترین نمونه های صنعت شیشه است. کاخ کودابادات به دستور پادشاه سلجوقی علاءالدین کیکبات، بین کنارة رودهای قونیه و بهشهر ساخته شده است. در قرن 16 میلادی صنعت شیشه ای در عهد عثمانیان به اوج پیشرفت و تکامل رسید. در این قرن در اروپا نیز صنعت شیشه پیشرفت زیادی کرده است. صنعتگران ترک در این عصر با الهام از شیشه های ساخته شده در مورونا که در حوالی وندیک واقع شده، و مورد پسند مردم قرار گرفته بود، آثار زیادی را پدید آوردند. در اروپا مناسب بازار عثمانی، آثار ساخته شده با عنوان‹‹ شیشة ترک›› نامگذاری شده بود. تا اواخر قرن های 17 و 18 میلادی در بین عثمانیان به خصوص در استانبول صنف شیشه سازان و همچنین کارخانه های شیشه سازی به وجود آمد. در قرن 19 میلادی در استانبول با ویژگی های ارجینال و بومی، کارگاههای اشیای شیشه ای را می بینیم.
اولین نمونه این کارگاهها در ساحل بین دو رود آناتولی، در خوالی بیکوز از طرف درویش مولوی به نام محمد دده ساخته شده بود. در این کارگاه، اشیایی از قبیل فنجان، تنگ آب، گاران، ظرف مربا، گلابدان و همچنین اشیای کدر و غیر براقی نیز ساخته می شد. این اشیاء به نام محل ساخت خود، یعنی بیکوز نامیده شدند. اشیای بیکوز ویژگی های خاصی داشت که آن را از نمونه های اروپایی خود جدا می ساخت. زمانی که اشیای بیکوز از پشت در معرض تابش نور قرار می گرفتند، بازتاب قرمز رنگی داشتند. این ویژگی مربوط به شن های موجود در شیشه های بیکوز بود. از ویژگی های دیگر این شیشه ها به کار بردن طرح های خاص و فرورفتگی ها و نحوة قرار گرفتن دسته و پایة اشیاء بود. در بیکوز از کریستال و شیشة عین الشمس، اشیاؤ متنوعی شاخته شده بود. در اینجا اشیاء شاخته شده از شیشه ها و کریستالهای بیرنگ،از اشیاء ساخته شده از شیشه های رنگی عین الشمس قدیمی ترند. در تزیینات این اشیاء، اشکال و طرح های به کار گرفته شده زراندود شده و از طرح گل وگیاه به ویژه جعفری بودند. به این جهت به نوعی از بیکوزها، (جعفری ها) گفته می شود. پادشاه عثمانی سلطان عبدالمجید در منطقة بیکوز(دراستانبول) کارخانة شیشه ای را احداث و نام بیکوز یا استانبول را به آن داد. اشیاء ساخته شده در اینجا، از قبیل استکان، تنگ آب، گلابدان، گلدان و شیشه به نام‹‹ چشمة بلبل›› شهرت یافت.
صنعت صحافی
برای از بین نرفتن و خراب نشدن نوشته های صفحات، به استفاده از جلد محافظ برای حفاظت از آنها نیاز بود. این جلد، از یک مقوای نازک و یا از پوست ساخته می شد. این کار با گذشت زمان، صحافی نام گرفت. این صنعت که ابتدا در آسیای میانه و چین پدید آمده و بعدها در تمام دنیا ادامه یافت، در بین ترکان به عنوان یک شغل محسوب شد. در صنعت صحافی که از آسیای میانه تا آناتولی گسترش یافته بود، از سوی مجلدان طرح جلدها با استفاده از ویژگی های مناطق تولید، آرایش می یافت. ترکان از اوایل قرن 14 میلادی با اهداف مختلف، روش های متنوعی را در صحافی به کار می بردند. تکنیک های به کار برده شده برای صحافی در مجلد خانة کاخ فاتح سلطان محمد، گواه اوج پیشرفت صنعت صحافی در عصر کلاسیک ترکان بود.
صحافی متن های دست نوشته از چهار بخش تشکیل می یافت:
1- پوستة بالایی و پایینی، نقش محافظ کتاب را دارد.
2- پوستة پشت کتاب، جلدها را در کنار هم نگه می دارد.
3- بخشی که مقلب خوانده شده و به پوستة پایینی وصل می شود و به شکل سه ضلعی است. همچنین برای مشخص کردن جای صفحات به کار می رود.
4- سرتاب نیز در بین مقلب و پوستة پایینی است. موجب حرکت مقلب شده و همچنین پوسته و کناره های صفحات را حفظ می کند.
طرح های به کار گرفته شده در روی جلد کتاب ها اگر با دست باشد به آن‹‹ یکشاه›› و اگر با قالب پرس شده باشد به آن‹‹ گممه›› گفته می شود. همچنین اگر سطح جلد با مخمل پوشیده شده باشد،‹‹ صحافی زردوا›› و اگر چهار گوشة کتاب با طرح های مربع و مستطیلی به شکل تور تزیین شده باشد‹‹ زیلباهار›› خوانده می شود. به طرح هایی که در بین پوسته های بالا و زیرین و اکثراً در بین مقلب و به صورت بیضی یا گرد به کار می روند‹‹ شمسه›› گویند که در عربی به معنای خورشید است. اشکال کوچک بیضی مانند که در کناره های شمسه به کار می روند‹‹ شلباک›› و طرح هایی که چهارگوشه جلد را آرایش می دهند،‹‹ گوشه بند›› نامیده می شوند. تمامی این طرح ها با طرح یک زنجیر محاط می شوند.
صنعت چینی
در سطحی همچون چینی، دیوار، لوازم رنگین و اغلب لعاب دار و حتی سرامیک که به عنوان اندود به کار می روند اشیایی مثل کاسه، بشقاب، فنجان، صراحی که از خاک پخته به دست می آید کاربرد دارند.
پیشرفت صنعت چینی با صنعت معماری رابطه ای تنگاتنگ دارد و به همراه سلجوقی ها وارد آناتولی شده است. رنگ اصلی آجرهای لعاب دار که در زمان سلجوقی در مناره و در آرامگاهها به کار می رفت فیروزه ای است.از نیمة دوم قرن 13 به بعد در کنار رنگ فیروزه، رنگ آبی کوبالت و بنفش کاربرد زیادی داشته است. در دیوارهای به جای مانده از دوران سلجوقی بیشتر اوقات چینی هایی که سطحشان صاف بوده استفاده شده است، همچنین در سنگ نوشته ها نیز کاربرد داشته اند و به عنوان نوشته در برجسته کاریها به کار رفته اند. در سطوحی شیب مانند مثل قبه و طلا، گنبد، چینی به همراه موزائیک به کار رفته اند. در موزائیک های چینی رنگهای سفید، بنفش، لاجوردی، فیروزه زیاد به چشم می خورد. شهر ایزنیک از اواسط قرن 14 تا اواخر قرن 17 در تولید چینی به عنوان مرکز اصلی مورد دقت قرار می گیرد. در ایزنیک و اطرافش از اواسط قرن 14 تا اواسط قرن 15، یک دوره تولید چینی ساخته شده از خمیر قرمز دیده می شود. در اواسط قرن 15، چینی های کار شده در شهر حالیج و چینی های آبی رنگ که چینی پرسلن را به یاد می آورد و همچنین چینی های سفید و ساخته شده از خمیر سفت به وجود آمده بود. طرح های این چینی ها فیگورهای حیوانات مختلف و روی ها و حتایی ها بودند. در اواسط قرن 16، به نمونه هایی به عنوان‹‹ صنعت شمع›› که دوره چهارم چینی های ایزنیک را تشکیل می دهد برخورد می کنیم. در این گروه به جای رنگ های شفاف، رنگ های مات و به جای پس زمینه های سفید، پس زمینه های آبی مانند استفاده شده است.از اواسط قرن 16 فعالیت های هنری و ساختاری افزایش می یابد. در کارهای هنری چینی هایی با سطح صاف به کار می روند. علاوه بر چینی هایی که لوح های صاف دارند کاسه و بشقاب، پارچ هایی که دهانه دراز وضخیم دارند، پارچ های دسته دار و گشاده دهان، جام های دسته دار و استوانه ای شکل در میان چینی های این دوره اشیائی هستند که در حیات روزمره کاربرد بیشتری داشته اند. از اواخر قرن 17 در کارگاههای شهر ایزنیک فعالیت ها رو به کاستی گذاشته و رفته رفته هنر چینی از میان رفت. بعد از آن زمان، کوتاهیا به عنوان مرکز چینی دولت عثمانی شناخته شد.
چینی هایی که در شهر کوتاهیا از اواسط قرن 14 تا به امروز تولید شده است از لحاظ تکنیک ساخت اندکی با چینی های ایزنیک فرق دارند. چینی های ساخته شده در شهر ایزنیک که بیشتر در مقرها مورد استفاده قرار می گرفت در مقابل چینی های ساخته شده شهر کوتاهیا بیشتر احتیاجات روزمره مردم عادی را در بر می گیرد و به عنوان سنت چینی آناتولی شناخته شده است.از اولین نمونه های چینی کوتاهیا، چینی های ساخته شده در قرون 14 و 15 «چینی میلت» را می توان نام برد.
در اواخر قرن 15 شهر کوتاهیا نیز مانند ایزنیک تحت تأثیر چینی های کشور چین به تولیدات چینی های آبی لعاب دار، بی رنگ و اغلب بدون آستر و چینی هایی که از خمیرهای سفید رنگ ساخته می شدند روی آوردند. در نیمه دوم قرن 16 چینی ها که در شهر رودویی ساخته می شد، مورد تأیید صنعت چینی دولت عثمانی قرار گرفت و در شهر کوتاهیا نیز تولید شد. در قرن 18 چینی ها ساخته شده در شهر کوتاهیا که با تکنیک لعاب گیری ساخته می شده است و با یک اسلوب آزاد که مورد پسند عام بود و روی این چینی ها موقین های گل، مدالیون، رنگ های بنفش و آبی، خاکستری، سبز، قرمز و لاجوردی به کار برده می شد. در این دوره در کوتاهیا برای کلیساها، اشیاء دینی مختلف از قبیل قندیل، بخاردان، دفنه و لوح هایی که با صحنه های انجیل و نوشته ها جای می گرفت ساخته شده است.
هنر قالی بافی
قالی بافی در بین صنایع دستی ترکیه پیشینه ای قدیمی دارد.
با نمونه های اولین قالی هایی که توسط تکنیک گره زدن بافته شده در خانها مواجه می شویم. به اولین تکه پاره های قالی های دستباف متعلق به قرنهای 4-3 در قلعة پازیرک واقع در دامنه کوههای آلتای برمیخوریم.
صنعت قالی بافی توسط کوچ نشینهایی که در آسیای مرکزی در قرن 11 زندگی می کردند همراه با دولت سلجوقی وارد آناتولی شده است. قالی های دست بافی که متعلق به دوره سلجوقی هستند در موزة آثار ترکی و اسلامی، از 3 نمونه ای که در مسجد بئی شهر اشرف اوغلو پیدا شده دوتایش در موزة مولانای کوینه است و دیگری در یک کلکسیون اختصاصی در لندن موجود می باشد.7 نمونه دیگری که در قاهره پیدا شده در موزه ای در استکهلم سوئیس دیده شده است. با وجود اینکه در اکثر مناطق آناتولی هنوز هم صنعت قالی بافی از نوع دستی دیده می شود ولی قدمت این هنر به قرن 16 برمی گردد و شهرهایی چون سیواس، کیرشهر، لادیک، اشاک، میلاس، کولا در دوره عثمانی، شهرتشان را مدیون این صنعت هستند. علی رغم تفاوت در رنگ، نقش و حتی موضوع فرشهای بافته شده در این شهرها تمامی آنها از لحاظ طرز بافت و پشم به کار برده شده دارای ویژگی مشترکی هستند.
از ویژگی های قالی های گوردس طرز استفاده از پشم در پود به چشم می آید. این قالی ها به طور عمده در محراب مساجد دیده می شود. در دو کنارة محراب ستونهایی هست که به آنها مارپوچلو گوردس می گویند. بر روی محراب ابریق یا قندیلی آویزان است. به جفت محرابی که پوشیده از عاج فیل است کیز گوردس می گویند و به طور عمومی به عنوان جهیزیه بافته می شوند. بیشتر قالی های کولا به شکل سجاده هستند و انواع مختلفی چون کومورجوکولا، گمیلی کولا و دعا کولا دارند. بیشتر قالی هایی که در میلاس بافته می شود به صورت سجاده هستند.
طرح هایشان در نوع خود منحصر به فرد است. مثلاً برای اینکه در گوشه قالی یک هشت ضلعی بافته شود طرحهایی که به صورت ستاره های هشت ضلعی هستند بافته می شود. زیباترین نمونه های قالی های اوشاک را در قرنهای 17-16 می بینیم. بر روی زمینه های سفید که طرحهایی از ستاره و مدال دارد یادگارهای همین دوره به چشم می خورند. در قرن 17 بافت قالی هایی با زمینه سفید یا دارای عاج فیل که طرحهایی به شکل برگ دارند نیز شایع شد. قالی های لادیک قالی های کم بعد هستند. از ویژگی های این قالی ها، استفاده از طرح لاله یا خشخاش است. قالی های کبر شهرهم کم بعد بوده و به طرح سجاده یا قالی های محرابی هستند.
از زمانهای قدیم تاکنون، در هر عصری زنان به خاطر زیباتر جلوه کردن تزیین می کرده اند. برای زیبایی چهره از سرخاب بهره گرفته اند و نیز از سرمه ای که به چشم کشیده می شد. در کنار اینها برای تکمیل این زیبایی از گوشواره، رشته های طلا، طلسم ها، تزئینات مو، تاج ها و شانه ها استفاده کرده اند. این تزئینات، از سنگهای قیمتی چون صدف، عاج فیل، مرجان، عقیق هستند که با طلا و نقره روکش داده شده اند. رسومات استفاده از زینت آلات، در اکثر مناطق آناتولی به خاطر هدف استفاده از آن اسم می گیرد. هر کدام از این زینت آلات داستانی در ارتباط با معنی خاص خود دارند. این ها سمبل برکت، صبر، ضد موانع روزی یا برای چشم نخوردن و یا حتی برای مدافعه از فرهنگهای دیگر به کار می رود. در آناتولی در کنار خانم ها آقایان نیز با هدف دور ماندن از بدیها، تزئیناتی از سنگهای نقره ای با خود دارند. نقره و سنگهای معدنی، انگشتری ها، زنجیر ساعت ها و زینت آلات نقره ای دست سازی که سر اینها به کار می رود، تزئیناتی که با نقره روی قبضه سلاحها و قوطی های توتون کار شده و یا نوک شلاقهایی که با نقره و یا مرجان کار شده اند نیز جزء همین دسته هستند.
زینت آلاتی که خانم ها و آقایان در اواخر قرن 18 و اوایل قرن 19 استفاده می کردند بخش مهمی از موزه هایمان را به خود اختصاص داده اند.
آنکارا ـ دومین مجلس بزرگ ترکیه ـ موزة جمهوریت
ادارة کل موزه ها و آثار فرهنگی
موزة جمهوریت
ساختمان دومین مجلس ملی بزرگ ترکیه
این ساختمان که از طرف معمار و دات تک(1942-1873) به عنوان محفلی برای فرقة جمهوریخواه خلق ترکیه ساخته شده بود، در سال 1923 با تغییر کاربرد، به عنوان مجلس مورد استفاده قرار گرفت. این ساختمان دو طبقه بود و با سقفی مزین به متد معماری عهد سلجوقی و عثمانی پوشیده است. سالن بزرگ بنا هم به همین متد معماری ساخته شده است. درب تاجی شکل، کمر قوسی شکل دیوارها، سردر دیوارها و قسمت های چینی کاری شده به معماری این ساختمان زیبایی دو چندانی بخشیده اند و خصوصیات معماری آن دوره را منعکس می کنند. به علت عدم کارایی مجلس اول ترکیه، در بنای ساختمان تغییراتی داده شد و به عنوان دومین مجلس بزرگ ملی ترکیه در 18 اکتبر 1924 به کار گرفته شد.
دومین مجلس ملی بزرگ ترکیه طی سالهای 1960-1924، پایه گذاری شده بود.
به علت استفادة احزاب مختلف از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. این مجلس به کارکرد خود تا سال 1960 ادامه داد. بعد از انتقال ساختمان مجلس به ساختمان تازه تأسیس دیگر، این ساختمان به سازمان مرکزی قراردادها(Cento) اختصاص داده شد. از سال 1961 تا 1979، این ساختمان به عنوان ساختمان مدیریت مرکزیCENTO مورد استفاده قرار گرفت.بعدها با پرچیده شدن CENTO، این ساختمان در همان سال به وزارت فرهنگ ترکیه واگذار شد. قسمت جلوی ساختمان به عنوان موزة جمهوریت و ساختمان مدیریت موزه ها و اشیای قدیمی، مورد استفاده قرار گرفت. ساختمان موزه بعد از مرمت و بازسازی در 30 اکتبر 1981 به عنوان موزة جمهوریت برای بازدید عموم افتتاح شد. تا سال 1985، این موزه به فعالیت خود ادامه داد و سپس تعطیل شد. تا اینکه در سال 1992 دوباره برای بازدید عموم افتتاح گردید. در این موزه، نمونه های به یادگار مانده از دوران ریاست جمهوری سه تن از مسئولان ترکیه به چشم می خورد.
بخش های موزه
اولین اتاق در سمت راست درب ورودی: در زمان دومین مجلس بزرگ ترکیه به عنوان اتاق محاسبه مورد استفاده قرار می گرفته است و امروزه به آن اتاق افکار آتاتورک گفته می شود. در اینجا در زیر قابهای نورانی عکس ها و گفته های خود آتاتورک موجود است و اساس افکار جموری خواهی، وطن پرستی، مردم خواهی، دولت خواهی، لمائیک انقلابی شرح داده می شود.
دومین اتاق در سمت راست درب ورودی: در زمان دومین مجلس بزرگ ترکیه به عنوان مسجد مورد استفاده قرار می گرفت ولی الان به آن اتاق انقلابهای آتاتورک می گویند. در لوح ها و ویترین های نورانی، قانون تشکیلات اساس نظم بخشی در زمینه های حقوقی، تغییراتی در ظاهر و لباس، تقویم بین المللی، ساعت، تراز و مقیاسها، حروف جدید ترکی، قانون نام خانوادگی، سخنرانی بزرگ، سخنرانی سال دهم، شرکت هواپیمائی ترکیه، راه آهن، انقلابها و اقدامات آتاتورک در زمینه اقتصاد و صنعت، لایه های قانونی، قوانین روزنامه، سخنان آتاتورک، عکس ها، و اشیائی در ارتباط با موضوع نمایش داده می شوند.
سومین اتاق در سمت راست(درب ورودی): در زمان دومین مجلس ملی بزرگ ترکیه به عنوان اتاقی برای نوشتن صورت جلسه ها استفاده می شد ولی امروزه به نام اتاق آتاتورک مشهور است. در لوح های این اتاق نمونه امضا و خط آتاتورک در تعطیلی خانقاهها، تأسیس سازمانهای تاریخ و زبان ترکی، سیاست خارجی قرار داد montro برای ساخت پل Bogaz،کشاورزی، باستان شناسی، ادبیات و هنرهای زیبا، دادن حق انتخاب و انتخاب شدن به زن ترک، حوادث مرتبط با مرگ آتاتورک، گفته های خودش، با عکس ها در حال شرح داده شدن هستند و همچنین بعضی از اشیاء خصوصی آتاتورک هم نمایش داده می شود.
اولین اتاق در سمت چپ درب ورودی: در زمان TBMM دوم( دومین مجلس ملی بزرگ ترکیه) به عنوان kanon kalemi مورد استفاده قرار می گرفته است و امروزه یادبودهای زندگی محمود جلال بایار، سومین رئیس جمهور ترکیه و رویدادهای سالهای 1960-1950، گفته ها و عکس هایش را در بر می گیرد. و همچنین در این اتاق بعضی از اشیاء خصوصی محمود جلال که از طرف خانواده اش به موزه داده شده است، در حال نمایش است.
دومین اتاق در سمت چپ درب ورودی: زمان TBMM دوم به عنوان اتاق هیئت اداره و رسیدگی استفاده می شده است و امروزه در این اتاق از زمان اعلان جمهوریت تا به امروز تمام پولهای کاغذی، فلزی و تمبرهای رایج و پولها و نشان های یادبود در حال نمایش هستند.
سومین اتاق در سمت چپ درب ورودی: در زمان TBMM دوم به عنوان اتاق اسناد مورد استفاده قرار می گرفته است. این اتاق، حوادث دوران ریاست جمهوری عصمت اینانو و اتفاقات سالهای 50-1938 و عکس ها و گفته های او را در برمی گیرد. همچنین بعضی از اشیای خصوصی عصمت اینانو که از طرف خانواده اش به موزه بخشیده شده است در حال نمایش است.
سالن اجتماعات مجلس: در زمان TBMM دوم به عنوان سالن عمومی کمیسیون(هیات) مورد استفاده قرار می گرفته است و از سالهای اولیه جمهوریت به مکانی برای تصمیم گیری در انتصاب های مهم دولتی و همچنین سخنرانی های مهم تبدیل شده بود و از لحاظ تاریخی دارای اهمیت بسیار بالایی است.
درست در وسط درب ورودی سالن صندلی ریاست(جایگاه ریاست) در گوشه های سمت راست و سمت چپ جایگاه سفیرها، در سمت چپ ،جایگاه تشریفاتی رئیس جمهور، و در قسمت عقب سالن جایگاه شنوندگان و نمایندگان مطبوعات قرار دارد. در این سالن در بین سالهای 1960-1924 تعداد نمایندگان مجلس تا 61 نفر نیز رسیده بود.
سالن اجتماعات مجلس با جان بخشیدن به آثار موجود که با هدف دادن نقش تعلیمی و آموزشی به این عناصر به روش موزه داری نوین طراحی شده است. با نمایش آثاری از جنگ رهایی بخش با اسناد مربوط به تأسیس دولت جدید ترکیه و یکی از وقایع مهم آن دوره که همانا تعلق تاریخی آتاتورک در(اکتبر) 20-15 سال 1927 به شکل طبیعی با استفاده از پیکرهای انسانی احیا شده است، با هدف هر چه بیشتر جلوه دادن این محیط، بخش های منتخب از نطق اصلی توسط بازیگران تائتر بازخوانی شده است. این سخنرانی که یکی از نمونه های زیبا در زمینه صنعت سخنرانی است با وجود اینکه تحقق آن مشکل است خود یکی از منابع مهم تاریخی کشورمان در زمینه سیاست و نظامی گری است. این نطق که یک تفسیر و خلاصه ای مستند است جزئیات کاملی از تولد دوباره ملت ترک، جنگ رهایی و اتفاقات سالهای اولیه جمهوریت را بیان می کند. بیش از هر چیز دیگر در فلسفه این سخنرانی، عشق به ملت و انسان دوستی و درک اخلاق به چشم می خورد. آتاتورک می گوید:
زمانی که من در سال 1919 رو به سامسوننهادم، هیچ نیرویی نداشتم جز نیروی بزرگ و معنوی زائیده اصالت ترک که به آن ایمان داشتم.
این بنا که تا سال 1960 به عنوان مجلس ملی بزرگ ترکیه استفاده می شد بعد از اینکه در اختیار وزارت فرهنگ قرار گرفت به عنوان موزه از آن استفاده شد. درموزه در کنار نمایش آثار، با هدف شناساندن آتاتورک و جنگ رهایی و تأسیس جمهوریت خصوصاً به نسل جوان نمایشگاههایی ترتیب داده می شود، فیلم هایی به نمایش گذاشته می شود و به صورت مرتب کنفرانس های مختلفی به اجرا در می آید.
طبقه دوم موزه
طبقه دوم این بنا در زمان دومین مجلس ملی بزرگ ترکیه شامل اتاق رئیس جمهور، اتاق پذیرش میهمانان داخلی و خارجی رئیس جمهور، دفتر مخصوص رئیس جمهور، اتاق نخست وزیر و هیات دولت، اتاق رئیس مجلس، دفتر مخصوص رئیس مجلس و اتاق کمیسیونها بود. فقط کاربرد این اتاقها بنا به ضرورت گاه گاهی تغییر می کرده است.
ساختمان دومین مجلس ملی بزرگ ترکیه
جادة جمهوریت، شماره 22، الوس
تلفن: 3105361(0312)
فاکس: 3110473(0312)
به غیر از یکشنبه هر روز از ساعت 9 الی 17 برای بازدید عموم باز است.
آنکارـ موزة شفیق بورسالی
اداره کل موزه ها و آثار فرهنگی
موزة شفیق بورسالی
ادارة کل هنرهای زیبا(ادبیات، موسیقی، هنرهای تجسمی) در چهارچوب موزة مجسمه سازی ـ نقاشی دولتی است.
کوچة احمد میدهات افندی ـ شماره 3/36ـ چانکایا
به غر از یکشنبه ها، هر روز از ساعت 9 الی 12ـ 13 الی 17 برای زیارت عموم باز است. شفیق بورسالی در سال 1903 در بورسا به دنیا آمد. در دوران دانشجویی به نمایشگاه انجمن نقاشان استادان ترک، ابراهیم چاللی، حکمت انانه و نامیک اسماعیل ملحق شد. در اولین دور مسابقات اروپایی به سال 1930 مقام اول را کسب کرد. بعدها به اروپا رفته و در مراکز مختلف هنر به تحقیق و فعالیت پرداخت. بورسالی که در مدارس ازمیر، قونیه و استانبول به معلمی پرداخته بود، در سال های 1936-1934 با نمونه نقاشی های خود که سلجوق و مولوی را به تصویر کشیده بود، شهرت فراوانی یافت. در سال 1937 بنا به خواستة مصطفی کمال آتاتورک، آثار خود را در شهرهای مسکو، کی یف، اتحادیه جماهیر شوروی و بوکرش، بلگراد، آمن و پاریس به نمایش گذاشت. بعدها آثار بر نمایش گذاشته شده، در هند، هلند و وین، در تمامی اروپا، جایگاه ویژه أی کسب کرد. در سال 1936 در آکادمی هنرهای زیبا به عنوان عضو هیئت علمی، 30 سال به تعلیم و آموزش پرداخت. در نمایشگاههای مجسمه ـ نقاشی دولت به سال های 1982-1980-1973-1966، صاحب مدال شد. علاوه بر آن چهار مدال دولتی دیگر را نیز به دست آورد. در سال 1968 از سوی وزارت فرهنگ ترکیه نیز، به کسب مدال ویژه نایل شد و در سال 1987 از سوی دانشگاه معمار سینان به اخذ مدرک پروفسوری مفتخر شد. شفیق بورسالی که کوچه و گالری هنرهای شهرداری محل زادگاهش بنام او نامگذاری شده بود، در تاریخ 20/4/1990 در گذشت.
خانه حمل سکونتش از سوی وزارت فرهنگ ترکیه به عنوان موزة شفیق بورسالی شناخته شد. کوچه احمد میدهات اختری ـ شماره 3/36 ـ چانکایا
به غیر از یکشنبه ها هر روز از ساعت 9 الی 12 و 13 الی 17 برای بازدید عموم باز است.
نقاشی هایی از موزة شفیق بورسالی
"" "" "" "" "" صفحة 1
"" "" "" "" "" صفحة 2
"" "" "" "" "" صفحة 3
"" "" "" "" "" صفحة 4
مقبره سپزـ بورساـ cm62 47 (1959)
cm90 70 (1960)
گیاه گلدانی cm75 68
تصویر مدیها بورسالی cm75 68 (1975)
ساحل مارماریس cm41 33- 1973
چشمه امیرکان استانبول cm41 33- 1958
منظره جلوی حمام چاکر بورسا cm47 35- 1958
نقاشی هایی از موزه شفیق بورسالی صفحه 2
نقاشی هایی از موزه شفیق بورسالی صفحه 2
بسفر استانبول cm31 33- 1958
مقبره مرادیه بورسا cm41 33- 1941
تصویر یک زن cm41 33- 1941
طرح cm20 5/30- 1948
الو داغ بورسا cm41 33- 1952
میوه ها cm80 60- 1955
آنکارا ـ موزه نقاشی و مجسمه
مدیریت کل(اداره کل) موزه و میراث فرهنگی
موزه نقاشی و مجسمه آنکارا
موزة نقاشی و مجسمه آنکارا از طرف(به سمت) معمار عارف حکمت کویون اوغلو در زمان حکومت رهبر بزرگ ملت ترک، آتاتورک و در سال 1927 تأسیس شده است. این موزه که به دنبال(بعد از) مرمت ساختمانش در سال 1980 بازگشایی شده است در مدت زمان کوتاهی به صورت مؤسسه ای که تمام ویژگی های یک موزه مدرن را داراست درآمده است. موزه امروزه در مقایسه با شاخه های دیگر هنر قدمت بسیار کمی دارد.
(این موزه) به صورت یک مرکز هنری که آثار بزرگ هنرمندانی را که در پیشرفت و احیای هنر مجسمه و نقاشی ترکی نقش بسزایی را بازی کرده اند درآمده است.
کلکسیونهایی متشکل از آن، هنری که نشانگر دوره های تکوین و پیشرفت صنایع پلاستیک ترکی، همچنین کتابخانه صنایع پلاستیک که محل طبقه بندی آنهاست(کلکسیونها) و خلا موجود در این زمینه را پر می کند هر سال با خریدهای جدید و بخشش(اعطا) که از طرف دولت، داخل و خارج کشور و سفارتهای خارجی صورت می گیرد در حال غنی شدن است و آرشیوهای هنرمندان ترک حاضر در این مکان به بهترین صورت جوابگوی نیازهای محققانی است که در این زمینه فعالیت می کنند.
نگهداری از آثار هنری که یکی از مهمترین مسئولیتهای این موزه می باشدبا حل مشکلات ناشی از گرما و رطوبت با استفاده از روشهایی که بهترین نتایج را در پیش دارند انجام می شود. در برابر تمام موانع حفظ و نگهداری برای هر زیانی که ممکن است در آثار به وجود آید قسمتی مجزا برای این مسئله از طرف متخصصان در داخل همین موزه تشکیل شده است.
در سال 1980 و بازسازی ساختمان که در سالهای بعد صورت گرفت به تأسیس گالری های نقاشی، مجسمه و سرامیک که بتواند هم برای هنرمندان حرفه ای و هم برای هنرمندان آماتور خدمت ارائه دهد اهمیت زیادی داده شده است. به دلیل امنیت بیشتر، تمام ساختمان به سیستم دوربین های مدار بسته تلویزیونی، … و زنگ خطر آتش سوزی مجهز شده که به این ترتیب تمام قسمت های موزه می تواند تحت کنترل باشد. کلاسهای نقاشی و نویسندگی ابتکاری همراه گالری های مخصوص هنرهای تزیینی ترکی، سرامیک و مجسمه که از طرف مردم و با توجه به امکانات موزه درخواست شده است در کوتاهترین زمان ممکن گشایش خواهد یافت. در چهارچوب قراردادهای فرهنگی بین المللی طرح های برنامه ریزی شده در ترکیه برای عرضه طولانی مدت نمایشگاههای نقاشی، مجسمه، سرامیک، هنرهای نوشتاری و عکس در سه گالری در حال اجرا می باشد. به همین منظور باید آثار کشورهای خارجی به دولت ترکیه اطلاع داده شود. در کنار این طرح آثار هنری ترکی که منتخب از مجموعه موزه ها می باشد در چهارچوب قراردادهای بین المللی در کشورهای خارجی به نمایش گذاشته می شود. همراه با این نمایشگاهها، نمایش هایی که جنبه شخصی و همچنین حالت رقابت دارند و از طرف اداره کل هنرهای زیبا ترتیب داده شده اند در بین فعالیت های دیگر موزه جای می گیرند. سالن بزرگ تاریخی که در حین مرمت به صورت بدیعی تبدیل شده در اجرا ی کنسرتها، اکرانهای سینمایی و بازیهای تئاتر مورد استفاده قرار می گیرد.
این مؤسسه در برگیرندة تمام ویژگی های لازم برای موزه های هنری معاصر می باشد، همچنین با داشتن ویژگی های خدماتی همچون کافه تریای مدرن، فروشگاههای و خدمات رسانی صوتی ورای یک نمایشگاهی است که برای آثار هنری قدیمی ترتیب داده شده است.
میراث فرهنگی اداره کل موزه ها
آنکارا ـ حمام رومی
در قرن سوم حمام رومی از طرف Caracalla(217-212) پیر Severus امپراطور روم بنام صاقلک تانری آسکلیچین، واقع در جاده چانکیر که مابین میدان ایلدیریم بیازت و در فاصله چهار متری میدان(اولوس) در طرف غرب جاده به ارتفاع 5/2 متری ساخته شده بود. این سکو که امروز به نام حمام رومی نامگذاری شده به عنوان یک تپه باستانی شناخته می شود و در دوره رم(قسمتی از دوره سلجوقیان و بیزانس) آثار باستانی زمان فریگ به ثبت رسیده بود. با توجه به بنای این حمام، ساخته شدنش بر حسب استانداردهای امپراتوری بیشتر از یک حمام حومه شهری قابل برداشت می باشد. حمام در قطر 130 80 متر، از سنگ ساخته شده بود با ورودیی که در جاده چانقیری دارد، وارد کاشانه باستانی به نام پالسترا که ستونه هایش میدان وسیعی را احاطه کرده و جاییست مه تربیت بدنی و کشتی گیری در آن انجام می گرفت، می شویم.
در قسمت راست این راه که ستونهای بر روی آن قرار دارند تعداد ستونهای چهارگوشه و گرد نوشته شده دیده می شود. تقریباً پشت سالن ورزشی، فریقدار یوم(قسمت سری حمام) و در سمت چپ پیکنا(استخر شنا) همراه با سکوها و آپورتیارمحوم(جای رختکن) و در سمت راستش ستونهای گردی که از توغها ساخته شده و همه جای قسمت بالای حمام را در بر گرفته است. در ردیف دوم پداروم(قسمت معتدل) اش باز هم ستونهای گردی که از توغ ها ساخته شده اند، دیده میشود. قسمت گرم حمام در آخرین قسمت جای گرفته و 12 آتشدان آن قابل رویت است. علت اینکه قسمت های گرم و معتدل حمام نسبت به قسمت های دیگر بازتر و گشادتر نیست باید به شرایط سرد هوای زمستانی آنکارا بستگی داشته باشد. این اتاقها، توسط گرمای اجاقهای اطرافشان به راحتی گرم شده و هوای گرم در حال گردش به کمک ستونهای توغی که تاسیسات گرمایی زیرزمینی دارند به اتاقهای بالایی رسیده و به این شکل موجب گرم شدن آنها می شود. در قرن هفتم این بنا که در نهایت به وسیله آتش سوزی خراب شده؛ سکه هایی که به وسیله کنده کاری در این ردیف به دست آمده بود به خوبی نشان می دهد که این حمام به مدت پانصد سال و به صورت دائمی که هرازگاهی تعمیر شده، مورد استفاده قرار می گرفته است. در بین سالهای 1943-1938 در کنده کاریهای باستانی به توسط حرات آثار تاریخی ترک، رختکن ها و جای استشمام همراه آتشدانها و راههای خدماتی پیدا شده بود.
آنکارا ـ موزة جنگ رهایی بخشی( کورتولوش)
ادارة کل موزه ها ومیراث فرهنگی
موزة جنگ رهایی آنکارا(بنای اولین بزرگ ملی بزرگ ترکیه)
تاریخچة بنا: ساخت بنای اولین مجلس بزرگ ملی ترکیه که در میدان اولوس آنکارا قرار دارد در سال 1915 شروع شده است. این بنا در ابتدا برای جمعیت اتحاد و ترقی توسط معارف اوقاف، سالیم بیگ طراحی شده بود و نظارت بر ساخت آنرا هاسیپ بیگ، معمار نظامی سپاه بر عهده داشت. بارز ترین خصوصیت این بنای دو طبقه که به سبک معماری ترک ساخته شده است استفاده از سنگ آنکارا(آندزیت) در ساخت دیوارهای آن است. بافت بنای مجلس با اینکه در 23 نیسان 1920 هنوز پایان نیافته بود ولی در این روز با تصمیم بر گردهمایی بر این بنا و با حضور مردم کار ساخت پایان یافت. این بنا که از 23 نیسان 1920 تا 15 اکیم 1924 به عنوان اولین مجلس بزرگ ملی ترکیه و بعد از آن به عنوان مرکز عمومی فرقة خلق جمهوری و مدرسة حقوق استفاده می شد در سال 1952 در اختیار ادارة معارف قرار داده شد و در سال 1957 با تبدیل این بنا به موزه شروع به کار کرد. بنا در 23 نیسان 1961 به عنوان‹‹ موزه مجلس بزرگ ترکیه›› برای بازدید عموم دایر شد. در چهارچوب بزرگداشت صدمین سالگرد میلاد آتاتورک در سال 1981 و بعد از مرمت و آماده سازی بنا برای نمایش از طرف ادارة کل موزه ها و آثار تاریخی وزارت فرهنگ و توریسم، در 23 نیسان 1981 به عنوان‹‹ موزة جنگ رهایی›› مجددا برای بازدید عموم دایر شد.
افتتاح اولین مجلس بزرگ ملی ترکیه
در 23 نیسان 1920 هزاران نفر از مردم با ازدحام در اطراف مجلس چشم انتظار افتتاح آن بودند. بعد از برپایی مراسم، مجلس با 115 نماینده اولین جلسة خود را تشکیل داد. سخنرانی افتتاح مجلس را هم مسن ترین نمایندة آن که به عنوان رئیس مجلس انتخاب شده بود، نمایندة سینوپ(Sinop Mebusu) انجام داد:
‹‹ حضار محترم، همانطور که از اسناد موثق مرکز خلافت و حکومت برمی آید کشور از طرف قوای بیگانه اشغال شده و استقلال از هر نظر محدود شده است.
تسلیم شدن در برابر این وضعیت به مفهوم پذیرفتن اسارتی است که از طرف بیگانگان بر ملتمان تحمیل شده است.در حالی که ادارة ملت ما به این است که در طول تاریخ از اول تا به امروز مستقل و به دور از هرگونه وابستگی زندگی کند از اینرو این اسارت را قطعاً و به طور مصمم رد کرد و فوراً با انتخاب نمایندگان، مجلسی بزرگ را آفریدند. من به عنوان رئیس این مجلس و با کمک خداوند مجلس را افتتاح می کنم و در چهارچوب استقلال ملی و جهانی ملتم و شناساندن آن به تمام دنیا و ساخت آینده ای زیبا خواهم کوشید››.
بعد از سخنرانی افتتاحیه نمایندة آنکارا، مصطفی کمال اینکه مجلس از کدام عضوها تشکیل خواهد شد را بدینگونه تشریح کرد:
‹‹ همانطور که می دانیم مجلسمان دارای اختیارات خاصی است و از نمایندگان محترمی که دوباره انتخاب شده اند تشکیل شده است. این نمایندگان با جان به در بردن از مراکز سلطنت که تحت تعرض و اشغال است به اینجا آمده و مجلس را تشکیل داده اند. مجلسی که نمایندگان مردم با نجات جان خود آنرا تشکیل داده، موضوع بحث شیوة جدید انتخابات است. اینک مجلس ما به صورت قانونی تشکیل شده است. در 24 نیسان 1920 مجلس دومین جلسة خود را تشکیل داد و مصطفی کمال با اکثریت قاطع آرا به عنوان رئیس مجلس انتخاب شد. مصطفی کمال در این جلسه سخنرانی طولانی و پر محتوایی داشت. او با گفتن اینکه دیگر هیچ قدرتی برتر از مجلس وجود ندارد، بر اهمیت آن تأکید کرد. جنگ رهایی بخش به رهبری مصطفی کمال و با تصمیمات او در اولین مجلس بزرگ ترکیه تحقق یافت. در بین این تصمیمات تصویب اولین قانون اساسی در 20 اوجاک 1921، تصویب سرود ملی در 12 مارن 1921 و فروپاشی(حذف) سلطنت در اول کاسم 1922 به چشم می خورد. همچنین تصویب معاهدة صلح لوزان(Lozan) در 24 تموز 1923، انتخاب آنکارا به عنوان پایتخت جمهوری ترکیه در 13 اکیم 1923 و با اعلام جمهوریت، انتخاب مصطفی کمال به عنوان رئیس جمهور دولت ترکیه در 29 اکیم 1923 از دیگر مصوبات این مجلس بود.
آتاتورک در یکی از سخنرانی های خود با اشاره به اینکه مجلس بزرگ ترکیه چکیده تمامی فعالیت های ملت ترک و و نمونة بارزی از حکومت مردمی است به اهمیت و لزوم تأسیس مجلس تأکید کرد.
بخش های ساختمان
راهرو
در سمت چپ راهرو و اتاق ها، حوادث سالهای 1923-1918 بنا به ترتیب تاریخی، با تابلوهای روغنی، عکس، سند، بعضی اشیاء، وسایل جنگی با نمونه ها به نمایش گذاشته شده اند. در سمت راست راهرو اتاق ها هم عکس های مربوط به نمایندگان مجلس اول و دوم، تابلوهای روغنی، سند، اشیاء، یادبود و برخی اسناد دیگر از این قبیل به نمایش گذاشته شده است.
اتاق هیأت دولت و هیأت ریاست
این دو اتاق در سمت چپ درب ورودی بنا قرار دارد. این محل در کنار اینکه به عنوان اتاق هیئت اجرایی مورد استفاده قرار می گرفته به عنوان اتاق هیأت ریاست نیز استفاده شده است. در این محل میز متعلق به رئیس کنگره برگزار شد. در سومین و در وسط سالن میز طویل با صندلی ها به نمایش گذاشته شده است. در دیوارهای اتاق نیز عکس هایی از نمایندگان اولین دوره هیئت دولت به چشم می خورد که مربوط به دوران بعد از اعلان جمهوریت هستند. هیچ تغییری در شکل اولیه دکور اتاق به وجود نیامده است.
اتاق کمیسیون
دومین اتاق سمت چپ راهرو است. در این اتاق موضوعات مختلفی از کمیسیونهای مجلس به شور گذاشته شده است. در این اتاق متراکه مندرس گرفته تا حرکت آتاتورک به قصد سامسون، و سند میثاق ملی، عکس ها و بعضی اشیاء به نمایش گذاشته شده است.
اتاق استراحت
سومین اتاق در سمت چپ راهرو است. به عنوان اتاق فعالیت های سری مجلس استفاده شده است. در داخل اتاق ورود مصطفی کمال به آنکارا با یک تابلوی روغنی به تصویر کشیده شده است. عکس مربوط به افتتاح مجلس و نامه های لوزان و سور در ارتباط با ترکه و اولین و دومین جنگ های(این انو) با اسناد و نقشه ها به نمایش گذاشته شده است. علاوه بر آن دستگاه تلگراف استفاده شده در دوران جنگ رهایی بخش، وسایل و تجهیزات نظامی و همچنین ظروف غذای نقره ای اهدا شده به کاظم کاراکبیر، در اثنای عهدنامه گومرو، به چشم می خورد.
اتاق انجمن دینی:
چهارمین اتاق سمت چپ راهرو است. در این اتاق لوایح تصویب شده با قانون اساسی تطبیق داده می شد. و تابلوی« تعرض» که مربوط به آخرین مرحله جنگ رهایی بخش است با اسناد و مدارک به نمایش گذاشته شده است. همچنین یک قالی که نسل های میثاق ملی را تمثیل می کند، نشان های استقلال و تابلوی رنگ روغنی که مصطفی کمال را با دوستانش در بالکن مجلس به تصویر کشیده است به چشم می خورد.
اتاق اجرایی:
پنجمین اتاق سمت چپ راهرو به عنوان اتاق اجرایی مجلس استفاده می شده است. در این اتاق عکس هایی از فرماندهان دوران جنگ رهایی بخش، متن سرود ملی، متارکة مودانیا، اسناد مربوط به عهد نامه های صلح لوزان، پایتخت تمدن آنکارا، اعلان جمهوریت، متن سخنرانی مصطفی کمال آتاتورک پس از انتخاب شدن به ریاست جمهوری و عکس های به یادگار مانده از آن، عصای متعلق به آتاتورک، دوربین و اسلحه آتاتورک که در جنگ رهایی بخش از آنها استفاده می کرد. نمونه هایی از یونیفرم، پرچم به اهتزاز در آمده در ساختمان مجلس ممهور به امضای رجب پکر در تاریخ نیسان 1920 و پارچه ممهور اهدایی به مجلس از سوی انجمن حمایت از زنان، وجود دارد.
اتاق اجرایی:
اتاق های پنجم و ششم سمت راست راهرو به عنوان اتاق اجرایی مورد استفاده قرار گرفته اند.
امروزه اتاق ششم به عنوان اتاق اداری موزه مورد استفاده قرار می گیرد. در اتاق پنجم نیز عکس های متعلق به نمایندگان دوره اول و دوم مجلس، اسناد هویت آنان، اسلحه هایی اهدایی به نمایندگان از سوی مجلس بزرگ ترکیه، مدالها و نشانهای دوره استقلال، اسناد و اشیاء و یادبود به چشم می خورد.
سالن اجتماعات مجلس
سالن بزرگ سمت راهرو، سالن اجتماعات مجلس بوده است. این سالن شکل اولیه خود را حفظ کرده است. در وسط سالن کرسی متعلق به ریاست و هیئت رئیسه مجلس به چشم می خورد.
|